Σε μια εποχή όπου η Ευρώπη βρίσκεται αντιμέτωπη με υπαρξιακές προκλήσεις, από την ενεργειακή κρίση έως τον παγκόσμιο τεχνολογικό ανταγωνισμό, ο Κυριάκος Πιερρακάκης, μιλώντας στο Παρίσι, έθεσε το πλαίσιο για μια ριζική αναθεώρηση της ευρωπαϊκής οικονομικής στρατηγικής. Η κεντρική του θέση είναι σαφής: το επόμενο «αναπτυξιακό μέρισμα» της ηπείρου δεν θα προέλθει από παραδοσιακές επιδοτήσεις, αλλά από τη δημιουργία μιας πραγματικής Ένωσης Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων. Αυτή η πρόταση, η οποία ευθυγραμμίζεται με τις πρόσφατες εκθέσεις των Ντράγκι και Λέτα, στοχεύει στην κινητοποίηση των τεράστιων ιδιωτικών κεφαλαίων που παραμένουν «λιμνάζοντα» στις ευρωπαϊκές τράπεζες, αντί να τροφοδοτούν την καινοτομία.
Η Ένωση Αποταμιεύσεων ως Απάντηση στο Επενδυτικό Κενό
Ο κ. Πιερρακάκης υπογράμμισε ότι η Ευρώπη πάσχει από ένα δομικό έλλειμμα επενδύσεων σε σύγκριση με τις ΗΠΑ και την Κίνα. Ενώ οι Ευρωπαίοι πολίτες διατηρούν υψηλά ποσοστά αποταμίευσης, τα κεφάλαια αυτά σπάνια διοχετεύονται σε παραγωγικές επενδύσεις ή νεοφυείς επιχειρήσεις υψηλής τεχνολογίας. Η Ένωση Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων (Savings and Investment Union) αποτελεί την εξέλιξη της Ένωσης Κεφαλαιαγορών, με στόχο την ενοποίηση των κατακερματισμένων εθνικών αγορών. Σύμφωνα με τον υπουργό, η ενοποίηση αυτή είναι απαραίτητη για να χρηματοδοτηθεί η πράσινη και η ψηφιακή μετάβαση, οι οποίες απαιτούν εκατοντάδες δισεκατομμύρια ευρώ ετησίως.
- Κινητοποίηση ιδιωτικών κεφαλαίων ύψους 300 δισ. ευρώ που διαφεύγουν ετησίως προς τις ΗΠΑ.
- Μείωση του κόστους δανεισμού για τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις μέσω μιας ενιαίας αγοράς κεφαλαίου.
- Ενίσχυση της ανθεκτικότητας των τραπεζών μέσω της ολοκλήρωσης της Τραπεζικής Ένωσης.
Γεωπολιτική Αστάθεια και Στρατηγική Αυτονομία
Η ομιλία δεν περιορίστηκε στα στενά οικονομικά πλαίσια, αλλά επεκτάθηκε στη γεωπολιτική σκακιέρα. Ο κ. Πιερρακάκης αναφέρθηκε στους κινδύνους που ελλοχεύουν σε περιοχές όπως τα Στενά του Ορμούζ, επισημαίνοντας πώς οι περιφερειακές συγκρούσεις μπορούν να προκαλέσουν άμεσους κλυδωνισμούς στην ευρωπαϊκή οικονομία. Η «στρατηγική αυτονομία» δεν είναι πλέον μια θεωρητική έννοια, αλλά μια επιτακτική ανάγκη επιβίωσης. Η Ευρώπη πρέπει να μειώσει την εξάρτησή της από εξωτερικούς προμηθευτές ενέργειας και κρίσιμων πρώτων υλών, επενδύοντας σε δικές της υποδομές και τεχνολογίες αιχμής.
«Η ανταγωνιστικότητα της Ευρώπης είναι το ισχυρότερο όπλο μας στη γεωπολιτική αβεβαιότητα. Χωρίς ισχυρή οικονομική βάση, η στρατηγική αυτονομία παραμένει κενό γράμμα», τόνισε χαρακτηριστικά.
Το Ψηφιακό Ευρώ και η Τέταρτη Βιομηχανική Επανάσταση
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στον ψηφιακό μετασχηματισμό. Ο κ. Πιερρακάκης, έχοντας ηγηθεί της ψηφιακής μετάβασης στην Ελλάδα, υποστήριξε ότι το ψηφιακό ευρώ θα μπορούσε να αποτελέσει τον ακρογωνιαίο λίθο μιας σύγχρονης οικονομίας, διευκολύνοντας τις διασυνοριακές συναλλαγές και μειώνοντας την εξάρτηση από ξένα συστήματα πληρωμών. Παράλληλα, η ενσωμάτωση της Τεχνητής Νοημοσύνης στη δημόσια διοίκηση και την παραγωγή είναι ο μόνος τρόπος για να καλυφθεί το χάσμα παραγωγικότητας με τον υπόλοιπο κόσμο. Η Ευρώπη πρέπει να περάσει από τη ρύθμιση της τεχνολογίας στην παραγωγή τεχνολογίας.
Η Θέση της Ελλάδας στο Νέο Ευρωπαϊκό Γίγνεσθαι
Ο υπουργός έκλεισε την τοποθέτησή του αναφερόμενος στον ρόλο της Ελλάδας. Μετά από μια δεκαετία κρίσης, η χώρα πλέον δεν είναι το «πρόβλημα» της Ευρώπης, αλλά ένας ενεργός διαμορφωτής προτάσεων. Η ελληνική εμπειρία από τις μεταρρυθμίσεις μπορεί να χρησιμεύσει ως οδηγός για την ευρύτερη ευρωπαϊκή οικογένεια. Η ανάγκη για μια πιο ευέλικτη και τολμηρή Ευρώπη είναι κοινή, και η Ελλάδα τάσσεται υπέρ των βαθιών θεσμικών αλλαγών που θα επιτρέψουν στην ήπειρο να πρωταγωνιστήσει ξανά στον 21ο αιώνα.