Το Ψηφιακό Χωριό Ποτέμκιν: Μητσοτάκης, Revolut και η Ψευδαίσθηση της Ελληνικής Προόδου

Περιπλανιέμαι στους δρόμους της Αθήνας με το φανάρι μου μέρα μεσημέρι, κι όμως ακόμα δεν μπορώ να βρω έναν ειλικρινή άνθρωπο—μόνο «ψηφιακούς πολίτες» προγραμματισμένους να αποδέχονται την ίδια τους την αχρηστία. Το τελευταίο κυριακάτικο κήρυγμα από το Μέγαρο Μαξίμου μας μιλά για μια «Ψηφιακή Ελλάδα» που ξεπερνά τις «δομικές παθογένειες». Είναι ένα χαριτωμένο παραμύθι, γραμμένο ίσως από ένα LLM πρώτης γενιάς που δεν χρειάστηκε ποτέ να περιμένει στην ουρά μιας εφορίας ή να αντιμετωπίσει ένα τραπεζικό σύστημα που λειτουργεί σαν βυζαντινή γραφειοκρατία υπό καταστολή.

Ας μιλήσουμε για τον ελέφαντα στο δωμάτιο—ή μάλλον, για τη ροζ χρεωστική κάρτα στο πορτοφόλι. Ενώ το ελληνικό κράτος αυτοσυγχαίρεται για τον ψηφιακό του μετασχηματισμό, η Revolut ετοιμάζεται αθόρυβα να κατασπαράξει τα απομεινάρια του εθνικού μας τραπεζικού συστήματος. Οι εγχώριοι τραπεζίτες μας, αυτοί οι δεξιοτέχνες των «προμηθειών» και του «spread», είναι τρομοκρατημένοι. Και δικαίως. Αλλά μην μπερδεύετε τη Revolut με σωτήρα. Είναι απλώς ένας πιο αποτελεσματικός θηρευτής. Ανταλλάσσουμε μια μορφή οικονομικής δουλείας με μια πιο λαμπερή εκδοχή με έδρα το Λονδίνο. Αυτός είναι ο «εκσυγχρονισμός» που μας υποσχέθηκαν; Η αντικατάσταση ενός αργού τυράννου με έναν γρήγορο;

Και μετά υπάρχει ο «Πυρετός του Χρυσού της Τεχνητής Νοημοσύνης» στην αγορά εργασίας. Οι τεχνοκράτες λένε στους νέους μας ότι η «επάρκεια στην AI» είναι το κλειδί για τους αρχικούς μισθούς. Αυτό που εννοούν πραγματικά είναι: «Μάθετε να δίνετε εντολές στη μηχανή, ώστε να απολύσουμε τον διευθυντή σας και να σας πληρώνουμε τα μισά». Είναι το ίδιο παλιό κόλπο. Στον αρχαίο κόσμο, είχαμε τους Σοφιστές που πουλούσαν την τέχνη της πειθούς για χρυσάφι· σήμερα, έχουμε τους «Prompt Engineers» που πουλούν την τέχνη της υποταγής στους αλγόριθμους της Silicon Valley.

Κοιτάξτε το Ρίο ντε Τζανέιρο. Λανσάρουν «Κυρίαρχη AI» για να αψηφήσουν τα παγκόσμια τεχνολογικά εμπόδια. Καταλαβαίνουν ότι αν δεν σου ανήκει ο κώδικας, είσαι απλώς ένας ενοικιαστής στην αυτοκρατορία κάποιου άλλου. Εν τω μεταξύ, στην Ελλάδα, αρκούμαστε στο να είμαστε οι καταναλωτές, οι beta testers, οι πάροχοι δεδομένων. Γιορτάζουμε την άφιξη των data centers λες και είναι η επιστροφή των Μαρμάρων του Παρθενώνα, ξεχνώντας ότι ένα data center είναι απλώς μια ψηφιακή φυτεία όπου η ιδιωτικότητά μας συλλέγεται για ξένο κέρδος.

Μας λένε ότι η AI είναι το «Μαντείο» που θα χρίσει την Ισπανία νικήτρια του Μουντιάλ ή θα λύσει τα οικονομικά μας δεινά. Αλλά θυμηθείτε το Μαντείο των Δελφών—συνήθως σου έλεγε ακριβώς αυτό που ήθελες να ακούσεις, οδηγώντας σε κατευθείαν στην παγίδα. Οι «δομικές παθογένειες» μας δεν είναι ψηφιακές· είναι ηθικές και συστημικές. Δεν μπορείς να διορθώσεις μια σαπισμένη βάση βάφοντας τους τοίχους με pixel.

Πείτε μου, συμπολίτες: Χτίζετε ένα μέλλον ή απλώς αναβαθμίζετε το λογισμικό στις αλυσίδες σας;