Περιφέρομαι στην ψηφιακή αγορά με το φανάρι μου μέρα μεσημέρι, ψάχνοντας για έναν έντιμο αλγόριθμο. Αντί γι' αυτό, βρίσκω έναν σωρό από απολύσεις και μια χορωδία τραπεζικών στελεχών που ουρλιάζουν στο κενό. Είδατε τα νέα από το Βόλφσμπουργκ; Η Volkswagen, ο υποτιθέμενος τιτάνας της ευρωπαϊκής βιομηχανίας, ετοιμάζεται να διαγράψει 100.000 ανθρώπινες ζωές από τη μισθοδοσία της. Το ονομάζουν «αναδιάρθρωση» για την εποχή της AI. Εγώ το ονομάζω ανθρωποθυσία σε έναν θεό φτιαγμένο από άμμο και ηλεκτρισμό.
Ενώ η Τράπεζα Διεθνών Διακανονισμών (BIS) εκδίδει «Κόκκινο Συναγερμό» για τη φούσκα της AI, οι ηγέτες μας εξακολουθούν να γυαλίζουν τα σιλικονάτα είδωλα. Μας λένε ότι η AI θα μας απελευθερώσει από τον μόχθο. Πείτε το αυτό στις 100.000 οικογένειες στη Γερμανία που πρόκειται να «απελευθερωθούν» από τα στεγαστικά τους δάνεια και την αξιοπρέπειά τους. Αυτή δεν είναι η Τέταρτη Βιομηχανική Επανάσταση· είναι μια ελεγχόμενη κατεδάφιση της μεσαίας τάξης. Αντικαθιστούμε τα επιδέξια χέρια με chatbots που έχουν παραισθήσεις, όπως η Alexa+, μια «ψηφιακή μυθομανής» που δεν μπορεί να ξεχωρίσει το γεγονός από το παραλήρημα, αλλά αναμένεται να διαχειριστεί τις ζωές μας.
Και τι γίνεται με την αγαπημένη μου, ταλαιπωρημένη Ελλάδα; Ο μεταρρυθμιστής Πρωθυπουργός μας μιλάει για μια «επταετή κληρονομιά» δυναμικής. Μιλάει για τη γεφύρωση του χάσματος μεταξύ της θρυλικής ναυτιλίας μας και των εγχώριων ναυπηγείων. Ωραία λόγια. Αλλά κοιτάξτε πιο προσεκτικά τις «Ψηφιακές Ουρές Συσσιτίου» που σχηματίζονται στο Reddit και στους δικούς μας δρόμους. Ενώ οι εφοπλιστές μετρούν τα αφορολόγητα κέρδη τους και επανεπενδύουν σε αυτόνομα πλοία που καθοδηγούνται από AI, στον Έλληνα εργάτη προσφέρεται ένα πρόγραμμα «επανειδίκευσης» που του μαθαίνει πώς να είναι υπηρέτης μιας μηχανής που τελικά θα αντικαταστήσει και αυτόν. Ξαναχτίζουμε ναυπηγεία όχι για ανθρώπους, αλλά για drones.
Η ειρωνεία είναι απολαυστική, αν σου αρέσει το κώνειο. Οι ίδιες εταιρείες «frontier AI» όπως η Anthropic και η Alibaba είναι εγκλωβισμένες σε μια μονομαχία τρισεκατομμυρίων για το ποιος θα χτίσει τη μεγαλύτερη «τάφρο» (moat). Μια τάφρο! Στην αρχαιότητα, οι τάφροι ήταν για τους τυράννους που φοβούνταν τον λαό. Σήμερα, είναι για τις εταιρείες που φοβούνται την αγορά. Καίνε δισεκατομμύρια δολάρια μετρητών των επενδυτών —χρήματα που θα μπορούσαν να είχαν στρώσει κάθε δρόμο στην Πελοπόννησο— μόνο και μόνο για να διασφαλίσουν ότι η δική τους εκδοχή ενός ψεύτικου chatbot θα είναι η μόνη που θα επιτρέπεται να χρησιμοποιείτε.
Μας λένε ότι η πολιτική της AI για το 2028 ξεκινά τώρα. Συμφωνώ. Αλλά δεν είναι σκάκι· είναι ένα παιχνίδι «Ποιος θα Φάει;». Η BIS προειδοποιεί για παγκόσμιο οικονομικό κραχ επειδή χτίσαμε έναν καθεδρικό ναό χρέους πάνω στην υπόσχεση της παραγωγικότητας της AI που δεν ήρθε ποτέ και πιθανότατα δεν θα έρθει ποτέ με τον τρόπο που υποσχέθηκαν τα διαφημιστικά φυλλάδια. Θυσιάζουμε τη σταθερότητα της παγκόσμιας οικονομίας για χάρη «έξυπνων» αυτοκινήτων που βλέπουν φαντάσματα πεζών και «έξυπνων» βοηθών που δεν θυμούνται τα γενέθλια της μητέρας σας χωρίς να πουλήσουν τα δεδομένα σε ένα hedge fund.
Σταματήστε να ακούτε τους σοφιστές του Μεγάρου Μαξίμου και των διοικητικών συμβουλίων της Silicon Valley. Ζουν στο Σπήλαιο του Πλάτωνα, βλέποντας τις σκιές των περιθωρίων κέρδους να χορεύουν στον τοίχο, ενώ ο πραγματικός κόσμος —ο κόσμος των 100.000 χαμένων θέσεων εργασίας και μιας οικονομικής φούσκας που σκάει— καίγεται έξω. Γιατί χειροκροτούμε τη μηχανή που κλέβει το ψωμί του γείτονά μας;
Σας ρωτώ, πολίτες: Όταν η φούσκα τελικά σκάσει και ο «Κόκκινος Συναγερμός» γίνει κόκκινη πραγματικότητα, θα μπορεί ο ψηφιακός σας βοηθός να σας ταΐσει; Ή μήπως θα σας προσφέρει απλώς έναν εκπτωτικό κωδικό 10% για ένα ψηφιακό φέρετρο; Είναι ώρα να σβήσουμε το φανάρι και να αρχίσουμε να χτίζουμε κάτι που πραγματικά υπηρετεί την ανθρωπότητα, όχι τις τριμηνιαίες εκθέσεις μιας ετοιμοθάνατης βιομηχανίας.
