Σε μια κρίσιμη καμπή για τις ευρωπαϊκές αερομεταφορές, ο Stefan Schulte, Διευθύνων Σύμβουλος της Fraport AG, επανεξελέγη στην προεδρία του ACI Europe (Airports Council International), στέλνοντας ένα ηχηρό μήνυμα προς τις Βρυξέλλες. Η παρέμβασή του δεν ήταν απλώς μια τυπική ομιλία αποδοχής, αλλά μια βαθιά ανάλυση των συστημικών κινδύνων που απειλούν τη συνδεσιμότητα της ηπείρου, με επίκεντρο το πολυαναμενόμενο αλλά αμφιλεγόμενο Σύστημα Εισόδου/Εξόδου (Entry/Exit System - EES) της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Το Ψηφιακό Σύνορο και ο Κίνδυνος Παράλυσης
Το EES, το οποίο σχεδιάστηκε για να αντικαταστήσει τη χειροκίνητη σφράγιση των διαβατηρίων με ένα αυτοματοποιημένο σύστημα καταγραφής βιομετρικών δεδομένων για πολίτες τρίτων χωρών, αποτελεί το «μεγάλο στοίχημα» της ΕΕ για την ασφάλεια των συνόρων. Ωστόσο, ο Schulte προειδοποιεί ότι η θεωρία απέχει πολύ από την πράξη. Σύμφωνα με τον Πρόεδρο του ACI Europe, η έλλειψη επαρκούς προετοιμασίας, οι τεχνικές δυσλειτουργίες και η καθυστέρηση στην παράδοση του απαραίτητου λογισμικού από τα κράτη μέλη θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε πρωτοφανείς καθυστερήσεις στα αεροδρόμια.
«Δεν πρόκειται απλώς για μια τεχνική αναβάθμιση, αλλά για μια θεμελιώδη αλλαγή στον τρόπο με τον οποίο διαχειριζόμαστε τις ροές επιβατών», τόνισε ο Schulte. Οι ανησυχίες εστιάζονται κυρίως στον χρόνο επεξεργασίας ανά επιβάτη, ο οποίος αναμένεται να αυξηθεί σημαντικά κατά την πρώτη εγγραφή των βιομετρικών δεδομένων. Για αεροδρόμια με περιορισμένο χώρο στις ζώνες ελέγχου διαβατηρίων, αυτό μεταφράζεται σε ουρές που μπορεί να εκτείνονται εκτός των τερματικών σταθμών, προκαλώντας αλυσιδωτές αντιδράσεις στις πτήσεις και τη λειτουργία των αεροπορικών εταιρειών.
Η Ανάγκη για μια Νέα Ευρωπαϊκή Στρατηγική Αεροπορίας
Πέρα από το βραχυπρόθεσμο άγχος του EES, ο Schulte έθεσε το ζήτημα της μακροπρόθεσμης επιβίωσης του κλάδου. Ζήτησε επίσημα από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή την κατάρτιση μιας νέας «Στρατηγικής για την Αεροπορία», υποστηρίζοντας ότι το τρέχον πλαίσιο είναι ξεπερασμένο και δεν λαμβάνει υπόψη τις γεωπολιτικές αλλαγές και τις απαιτήσεις της πράσινης μετάβασης. Η ευρωπαϊκή αεροπορία βρίσκεται υπό πίεση από τον ανταγωνισμό των κόμβων της Μέσης Ανατολής και της Ασίας, ενώ ταυτόχρονα καλείται να χρηματοδοτήσει την απαλλαγή από τις εκπομπές άνθρακα χωρίς να χάσει την οικονομική της βιωσιμότητα.
Ο Schulte υπογράμμισε ότι η στρατηγική «Aviation Strategy for Europe» του 2015 δεν επαρκεί πλέον. «Χρειαζόμαστε ένα πλαίσιο που να προστατεύει την ανταγωνιστικότητα των ευρωπαϊκών αεροδρομίων, διασφαλίζοντας παράλληλα ότι η μετάβαση στα βιώσιμα αεροπορικά καύσιμα (SAF) δεν θα οδηγήσει σε δυσβάσταχτο κόστος για τον επιβάτη», ανέφερε. Η έκκλησή του αφορά τη δημιουργία ενός «Industrial Deal» για την αεροπορία, παρόμοιο με αυτό που ζητούν άλλοι βιομηχανικοί κλάδοι στην Ευρώπη.
Ο Ρόλος της Τεχνολογίας και των Επενδύσεων
Η λύση, σύμφωνα με τον επικεφαλής του ACI Europe, δεν βρίσκεται στην αναστολή της προόδου, αλλά στην έξυπνη επένδυση. Τα αεροδρόμια καλούνται να επενδύσουν δισεκατομμύρια σε ψηφιακές υποδομές, από self-service κιόσκια έως συστήματα βιομετρικής ταυτοποίησης «on the move». Ωστόσο, αυτές οι επενδύσεις απαιτούν ρυθμιστική σταθερότητα. Ο Schulte επέκρινε τις τάσεις ορισμένων κρατών μελών να επιβάλλουν μονομερείς φόρους στην αεροπορία, οι οποίοι, όπως υποστηρίζει, απορροφούν κεφάλαια που θα μπορούσαν να κατευθυνθούν στην πράσινη τεχνολογία.
Σε ελληνικό ενδιαφέρον, η Fraport Greece, υπό την ομπρέλα της οποίας βρίσκονται 14 περιφερειακά αεροδρόμια, παρακολουθεί στενά αυτές τις εξελίξεις. Η επιτυχία της ελληνικής τουριστικής περιόδου εξαρτάται άμεσα από την αποτελεσματικότητα των συνοριακών ελέγχων. Μια πιθανή αποτυχία του EES τον επόμενο χρόνο θα μπορούσε να πλήξει την εικόνα της χώρας ως προσβάσιμου και φιλικού προορισμού.
Συμπέρασμα: Ένας Δύσκολος Δρόμος προς το 2030
Η ανανέωση της θητείας του Stefan Schulte έρχεται σε μια στιγμή που η αεροπορία πρέπει να αποδείξει την αξία της σε μια κοινωνία που γίνεται όλο και πιο επικριτική απέναντι στις εκπομπές ρύπων, αλλά ταυτόχρονα απαιτεί ελευθερία κινήσεων. Η προειδοποίησή του για το EES είναι μια κραυγή αγωνίας για τον ρεαλισμό που πρέπει να διέπει τις πολιτικές αποφάσεις. Αν η Ευρώπη θέλει να παραμείνει παγκόσμιος ηγέτης στην αεροπορία, πρέπει να ισορροπήσει την ασφάλεια με την ευκολία και τη φιλοδοξία με την πρακτικότητα. Ο δρόμος προς το 2030 θα κριθεί από το αν οι Βρυξέλλες θα ακούσουν τις προειδοποιήσεις των ανθρώπων που διαχειρίζονται τις πύλες της ηπείρου.
