Η ανακοίνωση της κυβέρνησης για την επαναφορά του Market Pass το φθινόπωρο του 2026 δεν ήρθε ως κεραυνός εν αιθρία, αλλά ως μια αναγκαία πολιτική κίνηση σε μια περίοδο που ο πληθωρισμός των τροφίμων αρνείται πεισματικά να ακολουθήσει την πτωτική πορεία του γενικού δείκτη τιμών καταναλωτή. Παρά τις διαβεβαιώσεις για δημοσιονομική πειθαρχία, το οικονομικό επιτελείο φαίνεται να αναγνωρίζει ότι ένα σημαντικό τμήμα της ελληνικής κοινωνίας εξακολουθεί να πιέζεται ασφυκτικά από το κόστος των βασικών αγαθών.
Ποιοι είναι οι δικαιούχοι και τα κριτήρια του 2026
Για τον νέο κύκλο του Market Pass, τα κριτήρια έχουν επαναπροσδιοριστεί ώστε να εστιάζουν με μεγαλύτερη ακρίβεια στα «ευάλωτα» νοικοκυριά, λαμβάνοντας υπόψη τις φορολογικές δηλώσεις που υποβλήθηκαν το καλοκαίρι του 2026 για τα εισοδήματα του 2025. Σύμφωνα με τις πρώτες πληροφορίες, το ετήσιο συνολικό οικογενειακό εισόδημα δεν πρέπει να υπερβαίνει τις 16.000 ευρώ για άγαμο υπόχρεο ή σε κατάσταση χηρείας ή εν διαστάσει και τις 24.000 ευρώ για έγγαμο ή μέλος συμφώνου συμβίωσης χωρίς εξαρτώμενα τέκνα.
- Για κάθε παιδί ή επιπλέον μέλος, το όριο προσαυξάνεται κατά 5.000 ευρώ.
- Η αξία της ακίνητης περιουσίας παραμένει ως κριτήριο, με το όριο να τίθεται στις 250.000 ευρώ για τους άγαμους και 400.000 ευρώ για τους έγγαμους.
- Η επιδότηση θα καλύπτει το 10% των μηνιαίων αγορών, με ανώτατο όριο που κλιμακώνεται ανάλογα με τη σύνθεση του νοικοκυριού.
Η διαδικασία υποβολής των αιτήσεων αναμένεται να ξεκινήσει στα τέλη Αυγούστου μέσω της πλατφόρμας vouchers.gov.gr, με τη χρήση των κωδικών Taxisnet. Η ψηφιακή χρεωστική κάρτα παραμένει το προτιμώμενο μέσο, καθώς προσφέρει το 100% του ποσού, ενώ η κατάθεση σε τραπεζικό λογαριασμό θα συνεπάγεται «κούρεμα» της τάξης του 20%, όπως ίσχυε και στους προηγούμενους κύκλους.
Το χρονοδιάγραμμα των πληρωμών και τα ποσά
Οι πληρωμές αναμένεται να ξεκινήσουν σταδιακά από τον Οκτώβριο του 2026 και θα καλύψουν ένα εξάμηνο, έως και τον Μάρτιο του 2027. Τα ποσά που θα πιστωθούν στην ψηφιακή κάρτα ξεκινούν από τα 22 ευρώ το μήνα για ένα μονομελές νοικοκυριό και μπορούν να ξεπεράσουν τα 100 ευρώ για πολύτεκνες οικογένειες. Συγκεκριμένα:
- Μονομελές νοικοκυριό: 22 ευρώ μηνιαίως.
- Ζευγάρι χωρίς τέκνα: 32 ευρώ μηνιαίως.
- Οικογένεια με ένα εξαρτώμενο τέκνο: 42 ευρώ μηνιαίως.
- Οικογένεια με δύο εξαρτώμενα τέκνα: 52 ευρώ μηνιαίως.
«Το Market Pass δεν είναι μόνιμη λύση, αλλά ένα αναγκαίο ανάχωμα σε μια παγκόσμια κρίση ακρίβειας που πλήττει το καλάθι της νοικοκυράς», δήλωσε στέλεχος του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας.
Η οικονομική ανάλυση: Λύση ή ημίμετρο;
Η κριτική που δέχεται το μέτρο είναι διττή. Από τη μία πλευρά, οι κοινωνικοί φορείς επισημαίνουν ότι τα ποσά αυτά αποτελούν «σταγόνα στον ωκεανό» μπροστά στις αυξήσεις που έχουν παγιωθεί στα ράφια των σούπερ μάρκετ τα τελευταία τρία χρόνια. Από την άλλη, οικονομολόγοι προειδοποιούν για τον κίνδυνο της «επιδοματικής κουλτούρας» και την πιθανή τροφοδότηση του πληθωρισμού, καθώς τα χρήματα αυτά κατευθύνονται άμεσα στην κατανάλωση χωρίς να βελτιώνουν την παραγωγική βάση της χώρας.
Ωστόσο, το πολιτικό διακύβευμα είναι σαφές. Με την κοινωνική δυσαρέσκεια να συσσωρεύεται, η κυβέρνηση επιλέγει να χρησιμοποιήσει το πλεόνασμα των φορολογικών εσόδων —που προέρχεται σε μεγάλο βαθμό από τον ΦΠΑ λόγω των υψηλών τιμών— για να το επιστρέψει στοχευμένα στους πολίτες. Είναι μια μορφή «ανακύκλωσης της ακρίβειας» που, αν και προσφέρει προσωρινή ανακούφιση, δεν αγγίζει τις δομικές παθογένειες της ελληνικής αγοράς, όπως η έλλειψη ανταγωνισμού σε συγκεκριμένους κλάδους και τα υψηλά περιθώρια κέρδους των μεσαζόντων.
Η τεχνολογική διάσταση και η ΑΑΔΕ
Η υλοποίηση του Market Pass 2026 βασίζεται στην πλήρη ψηφιοποίηση των δεδομένων της ΑΑΔΕ. Η διασταύρωση των στοιχείων γίνεται πλέον σε πραγματικό χρόνο, επιτρέποντας την αυτόματη απόρριψη όσων δεν πληρούν τα κριτήρια ή όσων έχουν υποπέσει σε φορολογικές παραβάσεις. Η χρήση της τεχνητής νοημοσύνης στην ανάλυση των δαπανών και των εισοδημάτων επιτρέπει στο κράτος να έχει μια πολύ πιο καθαρή εικόνα για το ποιος πραγματικά έχει ανάγκη, περιορίζοντας τη διαρροή πόρων προς μη δικαιούχους.
Συμπερασματικά, το Market Pass 2026 αποτελεί ένα εργαλείο διαχείρισης κρίσεων που φαίνεται να μονιμοποιείται στην ελληνική οικονομική πραγματικότητα. Ενώ προσφέρει μια ανάσα στους πιο αδύναμους, η πραγματική πρόκληση παραμένει η αύξηση του διαθέσιμου εισοδήματος μέσω μόνιμων μειώσεων φόρων και αύξησης των μισθών, ώστε τα «Pass» να καταστούν αχρείαστα στο μέλλον.
