Στην καρδιά της Αθήνας, κάτω από το ιστορικό βάρος της αίθουσας της Ολομέλειας, μια διαφορετική φωνή ακούστηκε φέτος. Η Βουλή των Εφήβων για το 2026 δεν ήταν απλώς μια άσκηση προσομοίωσης δημοκρατικών διαδικασιών, αλλά μια βαθιά, ουσιαστική και συχνά ανατρεπτική συζήτηση για το πώς η Τεχνητή Νοημοσύνη (AI) αναδιαμορφώνει το παρόν και το μέλλον της νέας γενιάς. Με κεντρικό σύνθημα «Η δική μας νοημοσύνη, η δική τους τεχνολογία», 300 μαθητές και μαθήτριες από την Ελλάδα, την Κύπρο και τη διασπορά έθεσαν επί τάπητος τα διλήμματα μιας εποχής που τρέχει με ταχύτητες αλγορίθμου.
Από τα Θρανία στο Βήμα της Ολομέλειας
Η φετινή διοργάνωση επικεντρώθηκε σε τρεις βασικούς πυλώνες: την εκπαίδευση, την ηθική της πληροφορίας και το μέλλον της εργασίας. Οι έφηβοι βουλευτές δεν στάθηκαν μόνο στην ευκολία που προσφέρει το Generative AI (όπως το ChatGPT ή το Gemini) στη μελέτη τους, αλλά άσκησαν δριμεία κριτική στον τρόπο με τον οποίο το εκπαιδευτικό σύστημα παραμένει προσκολλημένο σε παραδοσιακές μεθόδους αποστήθισης, την ώρα που η πληροφορία είναι πλέον προσβάσιμη σε δευτερόλεπτα. «Δεν χρειαζόμαστε ένα σχολείο που μας μαθαίνει τι να σκεφτόμαστε, αλλά πώς να κρίνουμε αυτό που παράγει η μηχανή», ανέφερε χαρακτηριστικά μια μαθήτρια από την Ορεστιάδα, κερδίζοντας το χειροκρότημα των συνομιλήκων της.
Η συζήτηση στις επιτροπές ήταν έντονη. Οι έφηβοι πρότειναν την ενσωμάτωση «AI Tutors» στα δημόσια σχολεία, όχι ως αντικαταστάτες των εκπαιδευτικών, αλλά ως εξατομικευμένους βοηθούς που θα βοηθούν τους μαθητές με μαθησιακές δυσκολίες. Παράλληλα, ζήτησαν τη δημιουργία ενός εθνικού πλαισίου για την «Ψηφιακή Ηθική», το οποίο θα διδάσκεται από το δημοτικό, προκειμένου οι πολίτες του αύριο να μπορούν να διακρίνουν το deepfake από την πραγματικότητα και την προπαγάνδα από την ενημέρωση.
Οι Προκλήσεις της Ηθικής και της Παραπληροφόρησης
Ένα από τα πιο κρίσιμα ζητήματα που απασχόλησαν τη Βουλή των Εφήβων ήταν η διάβρωση της αλήθειας στον ψηφιακό χώρο. Σε μια εποχή όπου οι εικόνες και τα βίντεο μπορούν να κατασκευαστούν με τρομακτική ακρίβεια, οι νέοι εξέφρασαν την ανησυχία τους για την πολιτική χειραγώγηση. Οι προτάσεις τους περιελάμβαναν την υποχρεωτική σήμανση κάθε περιεχομένου που παράγεται από AI στα κοινωνικά δίκτυα, καθώς και την ενίσχυση των ανεξάρτητων αρχών ελέγχου.
«Η Τεχνητή Νοημοσύνη μπορεί να είναι το εργαλείο που θα λύσει την κλιματική κρίση, αλλά μπορεί να γίνει και το όπλο που θα καταστρέψει την εμπιστοσύνη μας στη δημοκρατία», τόνισε ένας έφηβος βουλευτής από την Αθήνα.
Η ανησυχία για την ιδιωτικότητα ήταν επίσης διάχυτη. Οι μαθητές ζήτησαν αυστηρότερους κανόνες για τη χρήση των δεδομένων τους από τις μεγάλες τεχνολογικές εταιρείες, υπογραμμίζοντας ότι η «δωρεάν» χρήση των εργαλείων AI δεν πρέπει να σημαίνει την εκμετάλλευση της προσωπικής τους ταυτότητας. Η πρόταση για ένα «Ευρωπαϊκό Διαβατήριο Δεδομένων» που θα δίνει στον χρήστη τον πλήρη έλεγχο των πληροφοριών του, βρήκε μεγάλη απήχηση στις τάξεις των συμμετεχόντων.
Το Μέλλον της Εργασίας στην Ελλάδα του 2030
Όταν η συζήτηση μεταφέρθηκε στην οικονομία και την αγορά εργασίας, ο τόνος έγινε πιο ρεαλιστικός και, σε ορισμένες περιπτώσεις, απαισιόδοξος. Η γενιά αυτή γνωρίζει ότι πολλά από τα επαγγέλματα για τα οποία προετοιμάζεται σήμερα, μπορεί να μην υπάρχουν σε δέκα χρόνια. Ωστόσο, αντί για φόβο, οι έφηβοι επέδειξαν μια διάθεση προσαρμογής. Ζήτησαν από το κράτος να επενδύσει σε προγράμματα «επανακατάρτισης» (reskilling) από νωρίς και να προωθήσει την Ελλάδα ως κόμβο καινοτομίας, ώστε να ανακοπεί το Brain Drain.
Η πρόταση για ένα «Εγγυημένο Ψηφιακό Εισόδημα» για όσους πλήττονται από την αυτοματοποίηση συζητήθηκε εκτενώς, αν και δεν υπήρξε ομοφωνία. Αυτό που έγινε σαφές, όμως, είναι ότι η νέα γενιά δεν βλέπει την τεχνολογία ως κάτι ξένο, αλλά ως ένα αναπόσπαστο κομμάτι της ύπαρξής της. Η Βουλή των Εφήβων 2026 απέδειξε ότι οι νέοι δεν είναι απλοί καταναλωτές αλγορίθμων, αλλά σκεπτόμενοι πολίτες που απαιτούν λόγο στις αποφάσεις που θα καθορίσουν τη ζωή τους. Το ερώτημα που μένει να απαντηθεί είναι αν η επίσημη πολιτεία θα λάβει σοβαρά υπόψη τις συστάσεις τους ή αν η διαδικασία θα παραμείνει μια όμορφη γιορτή της δημοκρατίας χωρίς πρακτικό αντίκρισμα.
