Η Ελλάδα βρίσκεται σε ένα κρίσιμο σταυροδρόμι, όπου η παραδοσιακή οικονομική δομή της καλείται να ενσωματώσει τις πιο προηγμένες τεχνολογίες της τέταρτης βιομηχανικής επανάστασης. Σύμφωνα με την πρόσφατη, εμπεριστατωμένη μελέτη του Συνδέσμου Επιχειρήσεων και Βιομηχανιών (ΣΕΒ), η Τεχνητή Νοημοσύνη (ΤΝ) δεν αποτελεί πλέον μια μελλοντική υπόθεση, αλλά έναν άμεσο μοχλό ανάπτυξης που μπορεί να αυξήσει το ΑΕΠ της χώρας κατά 6% έως 8% μέσα στην επόμενη δεκαετία. Η εκτίμηση αυτή μεταφράζεται σε μια πρόσθετη αξία ύψους 15 έως 20 δισεκατομμυρίων ευρώ, υπό την προϋπόθεση ότι η χώρα θα επιταχύνει τους ρυθμούς ψηφιακής προσαρμογής της.
Η Ακτινογραφία της Ανάπτυξης: Πού θα βρεθούν τα Κέρδη;
Η έκθεση του ΣΕΒ υπογραμμίζει ότι η αύξηση του ΑΕΠ δεν θα προέλθει από έναν μόνο κλάδο, αλλά από μια οριζόντια διάχυση της τεχνολογίας. Η Τεχνητή Νοημοσύνη αναμένεται να λειτουργήσει ως πολλαπλασιαστής παραγωγικότητας, επιτρέποντας στις ελληνικές επιχειρήσεις να βελτιστοποιήσουν τις διαδικασίες τους και να μειώσουν το λειτουργικό τους κόστος. Στον τομέα της μεταποίησης, για παράδειγμα, η προληπτική συντήρηση μέσω αλγορίθμων μπορεί να μειώσει τις διακοπές παραγωγής, ενώ στον κλάδο των υπηρεσιών, η αυτοματοποίηση διοικητικών εργασιών απελευθερώνει ανθρώπινους πόρους για δραστηριότητες υψηλότερης προστιθέμενης αξίας.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στον ρόλο των δεδομένων. Ο ΣΕΒ επισημαίνει ότι οι επιχειρήσεις που θα καταφέρουν να αξιοποιήσουν τα «μεγάλα δεδομένα» (Big Data) για τη λήψη αποφάσεων, θα έχουν ανταγωνιστικό πλεονέκτημα όχι μόνο στην εγχώρια αλλά και στη διεθνή αγορά. Η Ελλάδα, παρά την πρόοδο των τελευταίων ετών, εξακολουθεί να υστερεί σε σχέση με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο στην υιοθέτηση προηγμένων ψηφιακών εργαλείων από τις Μικρομεσαίες Επιχειρήσεις (ΜμΕ), οι οποίες αποτελούν τη ραχοκοκαλιά της οικονομίας μας.
Κλάδοι-Κλειδιά: Τουρισμός, Ναυτιλία και Ενέργεια
Ο τουρισμός, ο «βαρύς κλάδος» της ελληνικής οικονομίας, έχει να κερδίσει τα μέγιστα από την ΤΝ. Η εξατομίκευση των τουριστικών πακέτων μέσω συστημάτων σύστασης και η χρήση chatbots για την εξυπηρέτηση πελατών σε πραγματικό χρόνο μπορούν να αναβαθμίσουν την εμπειρία του επισκέπτη. Επιπλέον, η ναυτιλία, όπου η Ελλάδα κατέχει ηγετική θέση παγκοσμίως, στρέφεται ήδη προς την «έξυπνη ναυσιπλοΐα». Η βελτιστοποίηση των διαδρομών για τη μείωση της κατανάλωσης καυσίμων και η αυτόνομη διαχείριση λιμένων είναι τομείς όπου η ελληνική τεχνογνωσία μπορεί να πρωταγωνιστήσει.
Στον τομέα της ενέργειας, η ΤΝ είναι απαραίτητη για τη διαχείριση των έξυπνων δικτύων και την ενσωμάτωση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας. Καθώς η Ελλάδα επιδιώκει να γίνει ενεργειακός κόμβος, η ικανότητα πρόβλεψης της ζήτησης και της παραγωγής μέσω αλγορίθμων θα είναι καθοριστική για την ευστάθεια του συστήματος και τη μείωση των τιμών για τον τελικό καταναλωτή.
Το Χάσμα Δεξιοτήτων και η Πρόκληση του Ανθρώπινου Δυναμικού
Παρά τις αισιόδοξες προβλέψεις, ο ΣΕΒ κρούει τον κώδωνα του κινδύνου για το «ψηφιακό χάσμα». Η επιτυχία της μετάβασης εξαρτάται από το ανθρώπινο δυναμικό. Η έκθεση σημειώνει ότι υπάρχει επείγουσα ανάγκη για επανεκπαίδευση (reskilling) και αναβάθμιση δεξιοτήτων (upskilling) του υπάρχοντος εργατικού δυναμικού. Δεν πρόκειται μόνο για την εκπαίδευση νέων επιστημόνων δεδομένων, αλλά για την εξοικείωση του συνόλου των εργαζομένων με τη χρήση εργαλείων ΤΝ στην καθημερινή τους εργασία.
- Ενίσχυση της συνεργασίας πανεπιστημίων και βιομηχανίας για τη δημιουργία προγραμμάτων σπουδών που ανταποκρίνονται στις ανάγκες της αγοράς.
- Κίνητρα προς τις επιχειρήσεις για επενδύσεις σε τεχνολογικό εξοπλισμό και εκπαίδευση προσωπικού.
- Δημιουργία ενός σταθερού και ηθικού κανονιστικού πλαισίου που θα ενθαρρύνει την καινοτομία προστατεύοντας παράλληλα τα δικαιώματα των εργαζομένων.
Ο ΣΕΒ προτείνει επίσης την επιτάχυνση των επενδύσεων σε υποδομές, όπως τα κέντρα δεδομένων (Data Centers) και τα δίκτυα 5G, που αποτελούν το «καύσιμο» για τη λειτουργία της Τεχνητής Νοημοσύνης. Η προσέλκυση κολοσσών όπως η Microsoft και η Google για τη δημιουργία υποδομών στην Ελλάδα είναι ένα θετικό πρώτο βήμα, αλλά απαιτείται μια εθνική στρατηγική που θα διασφαλίζει ότι η προστιθέμενη αξία θα παραμένει στη χώρα.
«Η Τεχνητή Νοημοσύνη δεν είναι απλώς μια τεχνολογική αναβάθμιση, είναι μια υπαρξιακή αναγκαιότητα για την ανταγωνιστικότητα της Ελλάδας στον 21ο αιώνα», αναφέρει η έκθεση.
Συμπερασματικά, η πρόκληση για την Ελλάδα είναι να μην περιοριστεί στον ρόλο του καταναλωτή τεχνολογίας, αλλά να εξελιχθεί σε παραγωγό λύσεων ΤΝ. Με το σωστό μείγμα πολιτικών, επενδύσεων και εκπαίδευσης, η επόμενη δεκαετία μπορεί να είναι η περίοδος της μεγάλης ψηφιακής σύγκλισης με την υπόλοιπη Ευρώπη, μετατρέποντας τις προβλέψεις για το ΑΕΠ σε απτή ευημερία για τους πολίτες.
