Σε μια περίοδο που η Τεχνητή Νοημοσύνη (ΤΝ) μετασχηματίζει ραγδαία την παγκόσμια οικονομία, η Κομματική Οργάνωση Κεντρικής Μακεδονίας του ΚΚΕ παρεμβαίνει στη δημόσια συζήτηση με μια προγραμματισμένη εκδήλωση την Τρίτη 14 Ιουλίου. Η εκδήλωση, η οποία αναμένεται να συγκεντρώσει το ενδιαφέρον εργαζομένων από τον κλάδο της πληροφορικής, επιστημόνων και νεολαίας, στοχεύει να αποδομήσει το κυρίαρχο αφήγημα περί «ουδετερότητας» της τεχνολογίας και να αναδείξει τις ταξικές παραμέτρους της ψηφιακής μετάβασης.
Η Τεχνολογία ως Μέσο Παραγωγής και η Ταξική της Φύση
Για το ΚΚΕ, η Τεχνητή Νοημοσύνη δεν αποτελεί μια απλή τεχνική εξέλιξη, αλλά ένα ισχυρό μέσο παραγωγής που, στα χέρια των μεγάλων επιχειρηματικών ομίλων, μετατρέπεται σε εργαλείο έντασης της εκμετάλλευσης. Η ανάλυση που αναμένεται να παρουσιαστεί στην εκδήλωση της Θεσσαλονίκης εστιάζει στο γεγονός ότι οι αλγόριθμοι και τα μεγάλα δεδομένα (Big Data) δεν αναπτύσσονται σε κοινωνικό κενό. Αντίθετα, η ιδιοκτησία τους από μονοπωλιακούς κολοσσούς καθορίζει και τον σκοπό της χρήσης τους: τη μεγιστοποίηση του κέρδους μέσω της μείωσης του κόστους εργασίας.
Οι εισηγητές της εκδήλωσης αναμένεται να αναφερθούν εκτενώς στο πώς η αυτοματοποίηση, αντί να οδηγεί στη μείωση του εργάσιμου χρόνου και την ανακούφιση του εργαζόμενου, χρησιμοποιείται για την επιβολή ελαστικών σχέσεων εργασίας, την τηλεργασία χωρίς ωράριο και την περαιτέρω εντατικοποίηση της παραγωγής. Η «ψηφιακή οικονομία», κατά το ΚΚΕ, δεν είναι παρά μια νέα φάση του καπιταλισμού, όπου η τεχνολογική υπεροχή χρησιμοποιείται για τη συμπίεση των μισθών και την καταστρατήγηση των συλλογικών συμβάσεων.
Ο Αντίκτυπος στον Κλάδο της Πληροφορικής και οι Τοπικές Προεκτάσεις
Η Θεσσαλονίκη, η οποία τα τελευταία χρόνια επιχειρείται να παρουσιαστεί ως «τεχνολογικό hub» των Βαλκανίων με την έλευση πολυεθνικών εταιρειών, βρίσκεται στο επίκεντρο αυτής της στρατηγικής. Η ΚΟ Κεντρικής Μακεδονίας του ΚΚΕ υπογραμμίζει ότι οι επενδύσεις αυτές δεν γίνονται για το καλό της τοπικής κοινωνίας, αλλά για την αξιοποίηση ενός εξειδικευμένου και σχετικά φθηνού εργατικού δυναμικού. Η εκδήλωση της 14ης Ιουλίου θα δώσει βήμα σε εργαζόμενους από τον κλάδο των τηλεπικοινωνιών και της πληροφορικής, οι οποίοι βιώνουν καθημερινά την πίεση των «deadlines» και την επισφάλεια, παρά το γεγονός ότι εργάζονται στην αιχμή της τεχνολογίας.
- Η χρήση της ΤΝ στον έλεγχο και την επιτήρηση των εργαζομένων στους χώρους δουλειάς.
- Η απαξίωση δεξιοτήτων και ο κίνδυνος μαζικών απολύσεων λόγω αυτοματοποίησης.
- Η ανάγκη για οργάνωση στα συνδικάτα απέναντι στην «αλγοριθμική διοίκηση».
Ιδιαίτερη έμφαση θα δοθεί στο ζήτημα της παιδείας και της έρευνας στα πανεπιστήμια της περιοχής, όπως το ΑΠΘ και το ΠΑΜΑΚ. Το ΚΚΕ καταγγέλλει την υποταγή της πανεπιστημιακής έρευνας στις ανάγκες των εταιρειών, μετατρέποντας τους φοιτητές σε «αναλώσιμο υλικό» για την ανάπτυξη λογισμικού που αργότερα θα χρησιμοποιηθεί εναντίον των συμφερόντων της τάξης τους.
Η Πρόταση του ΚΚΕ: Τεχνολογία στην Υπηρεσία των Λαϊκών Αναγκών
Κλείνοντας, η εκδήλωση δεν θα περιοριστεί στην κριτική, αλλά θα προβάλει τη διέξοδο που προτείνει το ΚΚΕ. Σύμφωνα με τη μαρξιστική οπτική, η Τεχνητή Νοημοσύνη διαθέτει τεράστιες δυνατότητες για την αναβάθμιση της ζωής του λαού, υπό την προϋπόθεση ότι τα μέσα παραγωγής θα περάσουν στα χέρια της κοινωνίας. Σε μια οικονομία με κεντρικό επιστημονικό σχεδιασμό, η ΤΝ θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί για:
- Τη δραστική μείωση του εργάσιμου χρόνου με ταυτόχρονη αύξηση του ελεύθερου χρόνου.
- Την πρόληψη και την αναβάθμιση των υπηρεσιών υγείας και πρόνοιας.
- Την προστασία του περιβάλλοντος και την πρόβλεψη φυσικών καταστροφών.
- Τη συμμετοχή των εργαζομένων στη λήψη αποφάσεων μέσω ψηφιακών συστημάτων διαχείρισης.
«Η επιστήμη και η τεχνολογία είναι καρπός της ανθρώπινης διάνοιας και της συλλογικής εργασίας αιώνων. Δεν ανήκουν σε καμία εταιρεία, ανήκουν στην ανθρωπότητα», αναμένεται να είναι το κεντρικό σύνθημα της εκδήλωσης.
Η παρέμβαση αυτή του ΚΚΕ έρχεται σε μια στιγμή που η κυβέρνηση και η ΕΕ προωθούν νομοθετικά πλαίσια για την ΤΝ (AI Act), τα οποία, σύμφωνα με το κόμμα, θωρακίζουν τα συμφέροντα των ομίλων και νομιμοποιούν την επιτήρηση. Η εκδήλωση της Τρίτης αποτελεί κάλεσμα για αγωνιστική εγρήγορση, ώστε η πρόοδος της επιστήμης να μη γίνει «θηλιά» στο λαιμό της εργατικής τάξης, αλλά το εφαλτήριο για μια κοινωνία χωρίς εκμετάλλευση.
