Σε μια εποχή όπου η Τεχνητή Νοημοσύνη (AI) μετασχηματίζει κάθε πτυχή της παγκόσμιας οικονομίας, ο Πρόεδρος και Διευθύνων Σύμβουλος της ΔΕΗ, Γιώργος Στάσσης, έθεσε το δάκτυλο επί τον τύπον των ήλων: η Ευρώπη δεν μπορεί να πρωταγωνιστήσει στην ψηφιακή επανάσταση αν δεν λύσει πρώτα την ενεργειακή της εξίσωση. Κατά την πρόσφατη τοποθέτησή του, ο κ. Στάσσης υπογράμμισε ότι η ανάπτυξη των μεγάλων γλωσσικών μοντέλων και των κέντρων δεδομένων (Data Centers) απαιτεί τεράστιες ποσότητες ενέργειας, καθιστώντας την ενεργειακή πολιτική το θεμέλιο της τεχνολογικής ανταγωνιστικότητας.
Ο Ενεργειακός «Κανιβαλισμός» της Τεχνητής Νοημοσύνης
Η Τεχνητή Νοημοσύνη δεν είναι απλώς κώδικας και αλγόριθμοι· είναι φυσική υποδομή. Μια τυπική αναζήτηση στο ChatGPT καταναλώνει περίπου δέκα φορές περισσότερη ενέργεια από μια απλή αναζήτηση στη Google. Καθώς η Ευρώπη προσπαθεί να μειώσει την εξάρτησή της από αμερικανικούς και κινεζικούς τεχνολογικούς κολοσσούς, βρίσκεται αντιμέτωπη με μια σκληρή πραγματικότητα: το κόστος της ενέργειας στην ΕΕ παραμένει σημαντικά υψηλότερο από ό,τι στις ΗΠΑ. Ο κ. Στάσσης επεσήμανε ότι χωρίς φθηνή, καθαρή και σταθερή ενέργεια, οι επενδύσεις σε AI θα κατευθυνθούν αναπόφευκτα σε περιοχές με ευνοϊκότερο ενεργειακό προφίλ.
Η πρόκληση είναι διττή. Πρώτον, η ποσότητα. Η ζήτηση για ηλεκτρική ενέργεια από τα Data Centers αναμένεται να διπλασιαστεί έως το 2026, φτάνοντας σε επίπεδα που αντιστοιχούν στην κατανάλωση ολόκληρων κρατών όπως η Γερμανία. Δεύτερον, η ποιότητα. Η τεχνολογία απαιτεί «πράσινη» ενέργεια για να συμβαδίζει με τους στόχους της απανθρακοποίησης, αλλά ταυτόχρονα χρειάζεται αδιάλειπτη παροχή (baseload), κάτι που οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας (ΑΠΕ) από μόνες τους, χωρίς αποθήκευση, δυσκολεύονται να προσφέρουν.
Η Ελλάδα ως Ψηφιακός και Ενεργειακός Κόμβος
Στο πλαίσιο αυτό, η Ελλάδα αναδεικνύεται σε στρατηγικό παίκτη. Ο κ. Στάσσης ανέλυσε πώς η ΔΕΗ μετασχηματίζεται από μια παραδοσιακή εταιρεία ηλεκτρισμού σε έναν ολοκληρωμένο πάροχο ενεργειακών και ψηφιακών λύσεων. Η γεωγραφική θέση της χώρας, σε συνδυασμό με το πλούσιο δυναμικό σε ηλιακή και αιολική ενέργεια, την καθιστά ιδανικό προορισμό για την εγκατάσταση Data Centers μεγάλης κλίμακας. Η ΔΕΗ ήδη επενδύει σε υποδομές που συνδέουν την παραγωγή ενέργειας απευθείας με τις ψηφιακές ανάγκες της περιοχής, δημιουργώντας έναν «ενεργειακό διάδρομο» στη Νοτιοανατολική Ευρώπη.
«Δεν μπορούμε να μιλάμε για AI χωρίς να μιλάμε για δίκτυα», τόνισε ο CEO της ΔΕΗ. Η αναβάθμιση των ηλεκτρικών δικτύων είναι απαραίτητη για να αντέξουν το φορτίο των νέων τεχνολογιών. Η Ελλάδα, μέσω της ΔΕΗ, επιδιώκει να προσφέρει ένα πακέτο που περιλαμβάνει όχι μόνο την ενέργεια, αλλά και τις τηλεπικοινωνιακές υποδομές (οπτικές ίνες) που απαιτούνται για τη μεταφορά των δεδομένων με ελάχιστη καθυστέρηση (low latency).
Η Ανάγκη για μια Ενιαία Ευρωπαϊκή Στρατηγική
Ο κ. Στάσσης δεν περιορίστηκε στα εθνικά σύνορα, αλλά άσκησε κριτική στην ευρωπαϊκή βραδυπορία. Ενώ οι ΗΠΑ επιδοτούν γενναιόδωρα την ενεργειακή μετάβαση μέσω του Inflation Reduction Act (IRA), η Ευρώπη παραμένει εγκλωβισμένη σε γραφειοκρατικές διαδικασίες και έναν κατακερματισμένο ενεργειακό χάρτη. Η θέση του είναι σαφής: η Ευρώπη χρειάζεται μια ενιαία αγορά ενέργειας που θα επιτρέπει τη μεταφορά φθηνής ενέργειας από τον Νότο (όπου παράγεται από τον ήλιο) προς τα βιομηχανικά κέντρα του Βορρά.
Επιπλέον, υπογράμμισε τη σημασία της αποθήκευσης ενέργειας. Για να τροφοδοτηθεί η Τεχνητή Νοημοσύνη 24 ώρες το 24ωρο από ΑΠΕ, απαιτούνται τεράστιες επενδύσεις σε μπαταρίες και αντλησιοταμίευση. Χωρίς αυτά, η Ευρώπη θα παραμείνει όμηρος των διακυμάνσεων των τιμών του φυσικού αερίου, κάτι που θα καταστήσει την ευρωπαϊκή AI μη ανταγωνιστική σε παγκόσμιο επίπεδο.
«Η ενέργεια είναι ο σκελετός πάνω στον οποίο θα χτιστεί το ψηφιακό μέλλον. Αν ο σκελετός είναι αδύναμος, το οικοδόμημα της Τεχνητής Νοημοσύνης θα καταρρεύσει πριν καν ολοκληρωθεί».
Συμπερασματικά, η ανάλυση του Γιώργου Στάσση αναδεικνύει μια κρίσιμη αλήθεια: η μάχη για την κυριαρχία στην AI δεν θα δοθεί μόνο στα εργαστήρια της Silicon Valley, αλλά και στα πεδία των αιολικών πάρκων, στα δίκτυα υψηλής τάσης και στους σταθμούς αποθήκευσης ενέργειας. Η Ελλάδα, υπό την ηγεσία της ΔΕΗ, φιλοδοξεί να είναι στην πρώτη γραμμή αυτής της ιστορικής πρόκλησης.
