Η εύθραυστη ισορροπία στον Λίβανο δοκιμάζεται για άλλη μια φορά, καθώς οι ένοπλες δυνάμεις της χώρας (LAF) βρίσκονται αντιμέτωπες με το δύσκολο καθήκον της διατήρησης της εσωτερικής ειρήνης. Η πρόσφατη ανακοίνωση της στρατιωτικής ηγεσίας, με την οποία ορκίζεται να υπερασπιστεί την ασφάλεια των πολιτών και τη σταθερότητα του κράτους, δεν αποτελεί απλώς μια τυπική δήλωση, αλλά μια απάντηση στις έντονες διαμαρτυρίες υποστηρικτών της Χεζμπολάχ. Οι διαδηλώσεις αυτές, που ξέσπασαν ως αντίδραση στην υπογραφή μιας νέας συμφωνίας-πλαίσιο, αναδεικνύουν το βαθύ χάσμα που χωρίζει τις πολιτικές και θρησκευτικές παρατάξεις της χώρας.
Η Σύγκρουση για τη Συμφωνία-Πλαίσιο
Η συμφωνία-πλαίσιο, η οποία αποτελεί το επίκεντρο της τρέχουσας αντιπαράθεσης, θεωρείται από πολλούς ως ένα απαραίτητο βήμα για την οικονομική ανάκαμψη και τη διεθνή αναγνώριση του Λιβάνου. Ωστόσο, για τη Χεζμπολάχ και τους υποστηρικτές της, η συμφωνία αυτή ερμηνεύεται ως υποχώρηση απέναντι σε ξένα συμφέροντα και πιθανή αναγνώριση εδαφικών ή θαλάσσιων αξιώσεων που αμφισβητούν την «αντίσταση». Η διαδήλωση που πραγματοποιήθηκε στους δρόμους της Βηρυτού δεν ήταν μόνο μια έκφραση διαφωνίας, αλλά μια επίδειξη ισχύος από την πλευρά της φιλοϊρανικής οργάνωσης, στέλνοντας το μήνυμα ότι καμία σημαντική απόφαση δεν μπορεί να ληφθεί χωρίς τη δική της συγκατάθεση.
Ο στρατός, από την πλευρά του, καλείται να παίξει τον ρόλο του διαιτητή σε ένα περιβάλλον όπου η πολιτική εξουσία είναι κατακερματισμένη. Η δέσμευση για «υπεράσπιση της ειρήνης» σημαίνει στην πράξη την αποτροπή της κλιμάκωσης των συγκρούσεων μεταξύ διαφορετικών κοινοτήτων, κάτι που στο παρελθόν έχει οδηγήσει τον Λίβανο στην άβυσσο του εμφυλίου πολέμου. Οι στρατιώτες βρίσκονται συχνά ανάμεσα στα πυρά, προσπαθώντας να επιβάλουν την τάξη χωρίς να προκαλέσουν μια γενικευμένη εξέγερση.
Ο Ρόλος των Ενόπλων Δυνάμεων στην Εθνική Συνοχή
Για τον μέσο Λιβανέζο, ο στρατός παραμένει ίσως ο μοναδικός θεσμός που απολαμβάνει ευρείας εμπιστοσύνης, υπερβαίνοντας τις θρησκευτικές και κομματικές γραμμές. Σε μια χώρα όπου η διαφθορά και η πολιτική παράλυση έχουν απαξιώσει σχεδόν κάθε κρατική δομή, οι LAF θεωρούνται ο εγγυητής της εθνικής ενότητας. Ωστόσο, η αποστολή τους δυσχεραίνεται από την οικονομική κρίση που μαστίζει τη χώρα τα τελευταία χρόνια. Οι μισθοί των στρατιωτών έχουν χάσει το μεγαλύτερο μέρος της αγοραστικής τους δύναμης, ενώ οι ελλείψεις σε εξοπλισμό και εφόδια είναι εμφανείς.
- Η διατήρηση της ουδετερότητας του στρατού είναι ζωτικής σημασίας για την αποφυγή εμφύλιας σύρραξης.
- Η διεθνής κοινότητα, κυρίως οι ΗΠΑ και η Γαλλία, συνεχίζουν να στηρίζουν οικονομικά τον στρατό ως ανάχωμα στην επιρροή της Χεζμπολάχ.
- Η πίεση από την πλευρά της «Αντίστασης» δημιουργεί ρωγμές στην ιεραρχία και στη συνοχή των μονάδων.
Η στάση του στρατού απέναντι στις διαδηλώσεις της Χεζμπολάχ δείχνει μια προσεκτική στρατηγική: επιβολή του νόμου χωρίς άμεση αντιπαράθεση με την ένοπλη πτέρυγα της οργάνωσης. Είναι ένας «χορός πάνω σε τεντωμένο σχοινί», όπου ένα λάθος μπορεί να πυροδοτήσει μια ανεξέλεγκτη αλυσίδα γεγονότων.
Γεωπολιτικές Προεκτάσεις και το Μέλλον
Ο Λίβανος δεν είναι ποτέ μια απομονωμένη περίπτωση. Οι εσωτερικές του εξελίξεις αντανακλούν τις ευρύτερες γεωπολιτικές συγκρούσεις στη Μέση Ανατολή. Η συμφωνία-πλαίσιο που πυροδότησε τις αντιδράσεις συνδέεται άμεσα με τις προσπάθειες σταθεροποίησης της περιοχής και την οριοθέτηση ζωνών επιρροής μεταξύ του Ιράν και της Δύσης. Η Χεζμπολάχ, ως ο κύριος εκπρόσωπος των ιρανικών συμφερόντων στον Λίβανο, βλέπει κάθε κίνηση προσέγγισης με τη Δύση ως απειλή για την επιβίωσή της.
«Ο στρατός δεν είναι απλώς μια ένοπλη δύναμη, είναι η ραχοκοκαλιά της εθνικής μας ταυτότητας. Αν σπάσει αυτή η ραχοκοκαλιά, ο Λίβανος ως κράτος θα πάψει να υπάρχει», αναφέρει αναλυτής από τη Βηρυτό.
Στο μέλλον, η ικανότητα του στρατού να παραμείνει ενωμένος και να επιβάλει την ειρήνη θα εξαρτηθεί από δύο παράγοντες: τη συνεχή διεθνή υποστήριξη και την ικανότητα της πολιτικής ηγεσίας να βρει έναν συμβιβασμό που θα εκτονώνει την ένταση. Η διακήρυξη του στρατού είναι μια υπενθύμιση ότι, παρά τις δυσκολίες, υπάρχει ακόμα μια δύναμη που αρνείται να παραδώσει τη χώρα στο χάος. Ωστόσο, οι προκλήσεις παραμένουν τεράστιες και ο δρόμος προς την πραγματική σταθερότητα είναι μακρύς και γεμάτος παγίδες.
