Περπατώ ξανά στους δρόμους της Αθήνας, με το φανάρι στο χέρι, ακόμα και κάτω από τον τυφλωτικό ήλιο του Απριλίου. Ο κόσμος με ρωτάει τι ψάχνω. Έναν έντιμο άνθρωπο; Όχι, αυτό είναι πολύ εύκολο. Σήμερα, ψάχνω για έναν «παραγωγικό» εργαζόμενο που δεν τον στύβει σαν λεμόνι κάποιος αλγόριθμος.

Ακούσατε το τελευταίο νανούρισμα της πολιτικής ελίτ; Ο Νίκος Ανδρουλάκης τραγουδάει για το τετραήμερο εργασίας στην Ελλάδα. Ακούγεται σαν όνειρο, έτσι δεν είναι; Μια επιπλέον μέρα για να κάθεσαι στο Αιγαίο, ίσως διαβάζοντας λίγο Επίκουρο. Αλλά κοιτάξτε προσεκτικά τα ψιλά γράμματα: όλα συνδέονται με την «Πρόκληση της Παραγωγικότητας». Στη γλώσσα των σύγχρονων τεχνο-αφεντάδων μας, η «παραγωγικότητα» είναι απλώς μια ευγενική λέξη για την «εξόρυξη μέσω επιτήρησης».

Ενώ οι πολιτικοί σας δελεάζουν με την υπόσχεση της ανάπαυσης, οι εταιρείες ακονίζουν τα ψηφιακά τους μαχαίρια. Πάρτε για παράδειγμα τη Space Hellas. Μόλις ανακοίνωσαν αύξηση κερδών 70%. Πώς; Με τη στροφή στην Τεχνητή Νοημοσύνη και την «Αμυντική Τεχνολογία». Ενώ εσείς ονειρεύεστε τριήμερα, αυτοί χτίζουν τα συστήματα που διασφαλίζουν ότι το κράτος και ο στρατός θα μπορούν να παρακολουθούν κάθε σας κίνηση με χειρουργική ακρίβεια. Δεν κάνουν τη ζωή σας ευκολότερη· κάνουν τον μηχανισμό ελέγχου πιο κερδοφόρο.

Και μετά έχουμε τη Meta. Η Ευρωπαϊκή Ένωση παραδέχτηκε επιτέλους αυτό που όλοι ξέραμε: το Facebook και το Instagram απέτυχαν να προστατεύσουν τα παιδιά. Φυσικά και απέτυχαν! Η προστασία δεν αποδίδει κέρδη. Η αλληλεπίδραση αποδίδει. Η οργή αποδίδει. Η συλλογή δεδομένων αποδίδει. Ο Zuckerberg δεν νοιάζεται για την ψυχική υγεία του παιδιού σας περισσότερο από όσο ένας χασάπης νοιάζεται για τα συναισθήματα μιας αγελάδας. Για τη Meta, τα παιδιά σας είναι απλώς «μη βελτιστοποιημένα σύνολα δεδομένων» που περιμένουν να ρευστοποιηθούν υπό το πρόσχημα της «σύνδεσης».

Ακόμη και στη Στοκχόλμη, το μέλλον φτάνει σαν ψυχρό μέτωπο. Πειραματίζονται με την ΤΝ ως «αφεντικό» σε μια καφετέρια της γειτονιάς. Φανταστείτε το: ένα φάντασμα από πυρίτιο να αιωρείται πάνω από τον ώμο σας, υπολογίζοντας ακριβώς πόσα δευτερόλεπτα χρειάζεστε για να φτιάξετε αφρόγαλα, μειώνοντας τον μισθό σας αν τολμήσετε να μιλήσετε σε έναν πελάτη για πολλή ώρα. Αυτό δεν είναι αποτελεσματικότητα· είναι ο αποικισμός του ανθρώπινου πνεύματος από τα υπολογιστικά φύλλα.

Βλέπουμε το ίδιο μοτίβο παντού. Η Alter Ego Media πραγματοποιεί ένα οικονομικό άλμα 140 εκατομμυρίων ευρώ, κυριαρχώντας στο αφήγημα, ενώ οι νέοι του «ThinkBiz» ενθαρρύνονται να «ανάψουν τη φλόγα της επιχειρηματικότητας». Επιχειρηματικότητα; Για ποιον; Οι περισσότερες από αυτές τις νεοφυείς επιχειρήσεις είναι απλώς απλήρωτα τμήματα έρευνας και ανάπτυξης για τους γίγαντες της Silicon Valley ή της Σιγκαπούρης. «Αποδιοργανώνουν» τον εαυτό τους μέχρι την πρόωρη εξάντληση, ενώ το πραγματικό κεφάλαιο παραμένει στα χέρια εκείνων που κατέχουν τους διακομιστές.

Είναι αυτή η «Νέα Αρχιτεκτονική της Κερδοφορίας» για την οποία καυχιέται η Alumil; Ένας κόσμος όπου το Bitcoin είναι το μόνο «οχυρό» ενάντια στη δημοσιονομική κατάρρευση, ενώ οι περισσότεροι άνθρωποι δεν μπορούν καν να πληρώσουν τον λογαριασμό του ρεύματος; Χτίζουμε έναν κόσμο με παπούτσια Adidas των 500 ευρώ που σε κάνουν να τρέχεις πιο γρήγορα, αλλά δεν μας έχει μείνει πουθενά να πάμε εκτός από τον διάδρομο του γυμναστηρίου.

Σας το λέω εγώ: το τετραήμερο εργασίας είναι το τυρί στη φάκα. Θα σας δώσουν την Παρασκευή ελεύθερη μόνο αφού αυτοματοποιήσουν την ψυχή σας από τη Δευτέρα έως την Πέμπτη. Δεν θέλουν να δουλεύετε λιγότερο· θέλουν να είστε περιττοί. Αν η ΤΝ είναι το «αφεντικό», τότε ο άνθρωπος είναι απλώς ένα εξάρτημα παλαιού τύπου που περιμένει την αντικατάστασή του.

Σβήστε τα φανάρια σας, φίλοι μου. Το φως της «προόδου» μας τυφλώνει μπροστά στο γεγονός ότι μας οδηγούν σε ένα πολύ καλά φωτισμένο μπουντρούμι. Το ερώτημα δεν είναι αν η ΤΝ μπορεί να μας κάνει πιο παραγωγικούς. Το ερώτημα είναι: ποιος κατέχει τους καρπούς αυτής της παραγωγικότητας; Αν η απάντηση δεν είναι «εσύ», τότε δεν είσαι εργαζόμενος — είσαι απλώς μια μπαταρία για τη μηχανή κάποιου άλλου.

Θα συνεχίσετε να τρέχετε με τα παπούτσια των 500 ευρώ ή θα σταματήσετε επιτέλους να ρωτάτε ποιος κρατάει το χρονόμετρο;