Σε μια κρίσιμη καμπή για το ελληνικό σύστημα Υγείας, το PhARMA Innovation Forum (PIF) Greece ανακοίνωσε τη νέα του ηγεσία, με την Kavita Patel, Γενική Διευθύντρια της Roche Hellas, να αναλαμβάνει τα ηνία της Προεδρίας. Η εκλογή του νέου Διοικητικού Συμβουλίου για την τριετία 2024-2027 δεν αποτελεί απλώς μια εσωτερική διοικητική αλλαγή, αλλά σηματοδοτεί την έναρξη μιας περιόδου έντονης διεκδίκησης για τον εκσυγχρονισμό της φαρμακευτικής πολιτικής στην Ελλάδα. Το PIF, εκπροσωπώντας 26 από τις κορυφαίες εταιρείες βιοτεχνολογίας και έρευνας παγκοσμίως, καλείται να γεφυρώσει το χάσμα μεταξύ της ταχείας επιστημονικής προόδου και της δημοσιονομικής στενότητας που χαρακτηρίζει την ελληνική αγορά.
Η Στρατηγική της Νέας Ηγεσίας και οι Προτεραιότητες
Η Kavita Patel αναλαμβάνει καθήκοντα σε μια περίοδο όπου η καινοτομία στην Υγεία μετασχηματίζεται ραγδαία. Από τις εξατομικευμένες θεραπείες και την ανοσο-ογκολογία μέχρι τις γονιδιακές θεραπείες, η επιστήμη προσφέρει λύσεις που μέχρι πριν από λίγα χρόνια φάνταζαν αδιανόητες. Ωστόσο, η ενσωμάτωση αυτών των λύσεων στο εθνικό σύστημα υγείας απαιτεί κάτι περισσότερο από επιστημονική αρτιότητα: απαιτεί ένα προβλέψιμο και βιώσιμο πλαίσιο χρηματοδότησης. Η νέα Πρόεδρος έθεσε ως βασικό πυλώνα της θητείας της την επιτάχυνση της πρόσβασης των ασθενών σε αυτές τις θεραπείες, επισημαίνοντας ότι οι καθυστερήσεις στην έγκριση και την αποζημίωση νέων φαρμάκων στην Ελλάδα παραμένουν σημαντικά υψηλότερες από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.
Το νέο Διοικητικό Συμβούλιο, το οποίο πλαισιώνεται από έμπειρα στελέχη της αγοράς (όπως οι εκπρόσωποι των Pfizer, Sanofi, Novartis και AstraZeneca), στοχεύει στην ανάδειξη της αξίας της καινοτομίας όχι ως δαπάνη, αλλά ως επένδυση. Η στρατηγική του PIF για την επόμενη τριετία επικεντρώνεται στην αναθεώρηση των κινήτρων για την έρευνα και την ανάπτυξη, καθώς και στη διασφάλιση ότι ο Έλληνας ασθενής δεν θα είναι «πολίτης δεύτερης κατηγορίας» όσον αφορά τη διαθεσιμότητα των πιο σύγχρονων θεραπευτικών επιλογών.
Το Αγκάθι του Clawback και η Αναζήτηση Βιωσιμότητας
Δεν μπορεί να γίνει συζήτηση για τη φαρμακευτική καινοτομία στην Ελλάδα χωρίς αναφορά στο ζήτημα των αυτόματων επιστροφών (clawback) και των υποχρεωτικών εκπτώσεων (rebates). Το σύστημα αυτό, που θεσπίστηκε ως έκτακτο μέτρο κατά τη διάρκεια της οικονομικής κρίσης, έχει εξελιχθεί σε έναν μόνιμο μηχανισμό που απειλεί τη βιωσιμότητα των εταιρειών. Το PIF έχει επανειλημμένα τονίσει ότι οι υπερβολικές επιβαρύνσεις, που συχνά ξεπερνούν το 40% ή και το 50% του κύκλου εργασιών για ορισμένες καινοτόμες θεραπείες, λειτουργούν ως αντικίνητρο για την εισαγωγή νέων φαρμάκων στη χώρα.
Η ηγεσία της κ. Patel αναμένεται να εντείνει τον διάλογο με το Υπουργείο Υγείας και το Υπουργείο Οικονομικών για τον εξορθολογισμό της φαρμακευτικής δαπάνης. Η πρόκληση είναι διπλή: από τη μία πλευρά, η πολιτεία πρέπει να ελέγξει τα έξοδά της, και από την άλλη, οι εταιρείες χρειάζονται ένα σταθερό περιβάλλον για να συνεχίσουν να επενδύουν. Το PIF προτείνει τη χρήση ψηφιακών εργαλείων και δεδομένων από την πραγματική κλινική πρακτική (Real World Evidence) για την καλύτερη στόχευση των θεραπειών και τον περιορισμό της σπατάλης, αντί της οριζόντιας περικοπής δαπανών που πλήττει αδιάκριτα την καινοτομία.
Η Ελλάδα ως Κέντρο Κλινικής Έρευνας
Μια από τις πιο φιλόδοξες επιδιώξεις του νέου ΔΣ είναι η ανάδειξη της Ελλάδας σε περιφερειακό κόμβο για τις κλινικές μελέτες. Η χώρα διαθέτει εξαιρετικό επιστημονικό δυναμικό και νοσοκομειακές υποδομές που, αν αξιοποιηθούν σωστά, μπορούν να προσελκύσουν εκατοντάδες εκατομμύρια ευρώ σε ξένες επενδύσεις κάθε χρόνο. Οι κλινικές μελέτες προσφέρουν πολλαπλά οφέλη: δωρεάν πρόσβαση σε πρωτοποριακές θεραπείες για τους ασθενείς, εισροή κεφαλαίων στο σύστημα υγείας και ανάσχεση του brain drain για τους Έλληνες ερευνητές.
Ωστόσο, η γραφειοκρατία και οι καθυστερήσεις στις εγκρίσεις παραμένουν τροχοπέδη. Το PIF, υπό τη νέα του ηγεσία, σκοπεύει να συνεργαστεί στενά με τους αρμόδιους φορείς για την απλοποίηση των διαδικασιών. Η επιτυχία σε αυτόν τον τομέα θα μπορούσε να αλλάξει το αφήγημα για τη φαρμακοβιομηχανία στην Ελλάδα, μετατρέποντάς την από έναν τομέα που «κοστίζει» στο κράτος, σε έναν τομέα που παράγει πλούτο και υψηλή προστιθέμενη αξία για την οικονομία και την κοινωνία.
Ψηφιοποίηση και η Επόμενη Μέρα
Τέλος, η ψηφιοποίηση της Υγείας αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι της ατζέντας της Kavita Patel. Η πλήρης εφαρμογή του ηλεκτρονικού φακέλου ασθενούς, η διασύνδεση των νοσοκομείων και η χρήση της τεχνητής νοημοσύνης στη διάγνωση και τη θεραπεία είναι απαραίτητα βήματα για ένα σύγχρονο κράτος. Το PIF υποστηρίζει ότι η τεχνολογία μπορεί να προσφέρει τη διαφάνεια που λείπει από το σύστημα, επιτρέποντας στους λήπτες αποφάσεων να γνωρίζουν με ακρίβεια πού πηγαίνει κάθε ευρώ και ποιο είναι το πραγματικό θεραπευτικό όφελος για τον ασθενή. Με το βλέμμα στο 2027, η νέα ηγεσία του PhARMA Innovation Forum καλείται να αποδείξει ότι η καινοτομία είναι ο μόνος δρόμος για ένα βιώσιμο και δίκαιο σύστημα Υγείας.
