Στο επιβλητικό σκηνικό του Οικονομικού Φόρουμ των Δελφών, ο Διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος, Γιάννης Στουρνάρας, έθεσε το δάκτυλο επί τον τύπον των ήλων για το μέλλον της ελληνικής οικονομίας. Σε μια ομιλία που θα μπορούσε να χαρακτηριστεί ως ένας σύγχρονος «οδικός χάρτης» για την επόμενη δεκαετία, ο κ. Στουρνάρας υπογράμμισε ότι η σταθερότητα και η ανάπτυξη δεν είναι δεδομένες, αλλά προϊόντα ενός επίπονου τριπτύχου: εκπαίδευση, επενδύσεις και βαθιές δομικές μεταρρυθμίσεις.
Η Παγίδα της Παραγωγικότητας και το Επενδυτικό Κενό
Ο κ. Στουρνάρας ξεκίνησε την ανάλυσή του εστιάζοντας στο «επενδυτικό κενό» που εξακολουθεί να ταλανίζει την Ελλάδα παρά την ανάκτηση της επενδυτικής βαθμίδας. Αν και οι ρυθμοί ανάπτυξης της χώρας υπερβαίνουν τον μέσο όρο της Ευρωζώνης, η παραγωγικότητα της εργασίας παραμένει σε επίπεδα που δεν επιτρέπουν την πλήρη σύγκλιση με τις προηγμένες οικονομίες του Βορρά. Σύμφωνα με τον Διοικητή, η Ελλάδα πρέπει να μεταβεί από ένα μοντέλο κατανάλωσης σε ένα μοντέλο που βασίζεται στις εξαγωγές και στις επενδύσεις πάγιου κεφαλαίου.
- Ανάγκη για αύξηση των άμεσων ξένων επενδύσεων σε τομείς υψηλής προστιθέμενης αξίας.
- Ενίσχυση της εξωστρέφειας των μικρομεσαίων επιχειρήσεων μέσω συγχωνεύσεων και συνεργασιών.
- Αξιοποίηση των πόρων του Ταμείου Ανάκαμψης (RRF) με έμφαση στην πράσινη και ψηφιακή μετάβαση.
Ο κ. Στουρνάρας τόνισε ότι η Τεχνητή Νοημοσύνη και η ψηφιοποίηση δεν είναι πλέον πολυτέλεια, αλλά προϋπόθεση επιβίωσης. Η ενσωμάτωση αυτών των τεχνολογιών στην παραγωγική διαδικασία μπορεί να κλείσει την ψαλίδα της παραγωγικότητας, αρκεί να συνοδεύεται από το κατάλληλο ανθρώπινο δυναμικό.
Η Παιδεία ως Οικονομικός Μοχλός
Ίσως το πιο ηχηρό μήνυμα της ομιλίας του ήταν η σύνδεση της παιδείας με την οικονομική ευημερία. Ο Διοικητής υποστήριξε ότι το εκπαιδευτικό σύστημα πρέπει να αναμορφωθεί ριζικά για να ανταποκριθεί στις απαιτήσεις της 4ης Βιομηχανικής Επανάστασης. «Δεν χρειαζόμαστε απλώς πτυχιούχους, αλλά πολίτες με δεξιότητες που η αγορά εργασίας αναζητά απεγνωσμένα», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Η έλλειψη εξειδικευμένου προσωπικού σε τομείς όπως η πληροφορική, η μηχανική και η βιώσιμη ενέργεια αποτελεί τροχοπέδη για τις επενδύσεις. Ο κ. Στουρνάρας πρότεινε τη στενότερη συνεργασία των πανεπιστημίων με τον ιδιωτικό τομέα, την ενίσχυση της τεχνικής εκπαίδευσης και την προώθηση της διά βίου μάθησης (reskilling και upskilling). Η επένδυση στο ανθρώπινο κεφάλαιο είναι, κατά τον ίδιο, η μόνη επένδυση με εγγυημένη και υψηλή απόδοση σε βάθος χρόνου.
Θεσμικές Μεταρρυθμίσεις και Κράτος Δικαίου
Στο τρίτο σκέλος της παρέμβασής του, ο κ. Στουρνάρας αναφέρθηκε στις θεσμικές μεταρρυθμίσεις, με ιδιαίτερη έμφαση στην ταχύτητα απονομής της δικαιοσύνης. Η καθυστέρηση στις δικαστικές αποφάσεις αποτελεί ένα από τα μεγαλύτερα εμπόδια για τους ξένους επενδυτές, καθώς δημιουργεί κλίμα ανασφάλειας δικαίου. Επιπλέον, η καταπολέμηση της γραφειοκρατίας μέσω της περαιτέρω ψηφιοποίησης του κράτους παραμένει κορυφαία προτεραιότητα.
«Η οικονομική ανάπτυξη δεν μπορεί να είναι βιώσιμη αν δεν υποστηρίζεται από ισχυρούς θεσμούς και ένα κράτος που λειτουργεί με διαφάνεια και αποτελεσματικότητα», δήλωσε ο Διοικητής.
Ο κ. Στουρνάρας έκλεισε την ομιλία του με μια προειδοποίηση: ο εφησυχασμός είναι ο μεγαλύτερος εχθρός. Παρά την πρόοδο, οι γεωπολιτικές αβεβαιότητες και η κλιματική κρίση απαιτούν συνεχή εγρήγορση και δημοσιονομική πειθαρχία. Η Ελλάδα έχει μια ιστορική ευκαιρία να αλλάξει σελίδα, αλλά αυτό απαιτεί πολιτική βούληση και κοινωνική συναίνεση για τις απαραίτητες τομές.
Η Πρόκληση της Τεχνητής Νοημοσύνης
Αναλύοντας περαιτέρω τον ρόλο της τεχνολογίας, ο κ. Στουρνάρας σημείωσε ότι η Ελλάδα βρίσκεται σε ένα σταυροδρόμι. Η Τεχνητή Νοημοσύνη μπορεί να λειτουργήσει ως επιταχυντής για τη δημόσια διοίκηση, μειώνοντας τα κόστη και βελτιώνοντας την εξυπηρέτηση του πολίτη. Ωστόσο, αυτό απαιτεί μια «ψηφιακή ηθική» και ένα πλαίσιο που θα διασφαλίζει ότι οι καρποί της τεχνολογικής προόδου θα διαχυθούν σε ολόκληρη την κοινωνία και δεν θα διευρύνουν τις ανισότητες.
Συμπερασματικά, η παρουσία του Γιάννη Στουρνάρα στους Δελφούς λειτούργησε ως μια υπενθύμιση ότι η οικονομία δεν είναι μόνο αριθμοί, αλλά κυρίως οι άνθρωποι και οι θεσμοί τους. Η πρόκληση για την ελληνική κυβέρνηση και την κοινωνία είναι να μετατρέψουν αυτές τις επισημάνσεις σε πράξεις πριν κλείσει το παράθυρο ευκαιρίας που προσφέρουν οι ευρωπαϊκοί πόροι.
