Στις Βρυξέλλες στρέφεται το ενδιαφέρον της ευρωπαϊκής πολιτικής σκηνής, καθώς οι 27 ηγέτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης συγκεντρώνονται για μια Σύνοδο Κορυφής που αναμένεται να καθορίσει την πορεία της ηπείρου για την επόμενη δεκαετία. Ο Έλληνας πρωθυπουργός, Κυριάκος Μητσοτάκης, προσέρχεται στις διαβουλεύσεις με μια ατζέντα που συνδυάζει την εθνική ασφάλεια με την οικονομική ανθεκτικότητα, σε μια συγκυρία όπου η γεωπολιτική αστάθεια και ο διεθνής ανταγωνισμός πιέζουν το ευρωπαϊκό οικοδόμημα στα όριά του.
Η Ευρωπαϊκή Αμυντική Ασπίδα: Από την Πρόταση στην Υλοποίηση
Κεντρικό πυλώνα των ελληνικών θέσεων αποτελεί η κοινή πρόταση που συνυπέγραψε ο Κυριάκος Μητσοτάκης με τον Πολωνό ομόλογό του, Ντόναλντ Τουσκ, για τη δημιουργία μιας ευρωπαϊκής αντιπυραυλικής ασπίδας. Η πρωτοβουλία αυτή δεν είναι απλώς μια στρατιωτική αναγκαιότητα, αλλά μια βαθιά πολιτική δήλωση για την ανάγκη στρατηγικής αυτονομίας της ΕΕ. Η Αθήνα υποστηρίζει σθεναρά ότι η άμυνα των συνόρων, ειδικά στην ευαίσθητη περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου, δεν αποτελεί μόνο εθνική υποχρέωση αλλά ευρωπαϊκή προτεραιότητα που απαιτεί κοινή χρηματοδότηση.
Σύμφωνα με διπλωματικές πηγές, ο πρωθυπουργός αναμένεται να τονίσει ότι η χρηματοδότηση τέτοιων εμβληματικών έργων δεν μπορεί να βαρύνει αποκλειστικά τους εθνικούς προϋπολογισμούς, ειδικά σε μια περίοδο που οι κανόνες του Συμφώνου Σταθερότητας επανέρχονται σε ισχύ. Η ελληνική πλευρά ζητά την εξαίρεση συγκεκριμένων αμυντικών δαπανών από τον υπολογισμό του ελλείμματος ή, εναλλακτικά, τη δημιουργία ενός νέου ευρωπαϊκού χρηματοδοτικού εργαλείου, στα πρότυπα του Ταμείου Ανάκαμψης, αφιερωμένου αποκλειστικά στην άμυνα.
Ανταγωνιστικότητα και η «Συνταγή» Ντράγκι
Ένα άλλο κρίσιμο ζήτημα στην ατζέντα είναι η ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής οικονομίας. Με την έκθεση του Μάριο Ντράγκι να λειτουργεί ως «καμπανάκι» κινδύνου, οι ηγέτες καλούνται να αποφασίσουν πώς η Ευρώπη θα σταματήσει να χάνει έδαφος έναντι των ΗΠΑ και της Κίνας. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης αναμένεται να υπογραμμίσει την ανάγκη για δραστική μείωση της γραφειοκρατίας και την ολοκλήρωση της Ενιαίας Αγοράς, ειδικά στον τομέα της ενέργειας.
Για την Ελλάδα, η ανταγωνιστικότητα συνδέεται άρρηκτα με το κόστος της ενέργειας. Ο πρωθυπουργός θα επαναφέρει το ζήτημα των στρεβλώσεων στην ευρωπαϊκή αγορά ηλεκτρικής ενέργειας, οι οποίες πλήττουν δυσανάλογα τις οικονομίες της Νοτιοανατολικής Ευρώπης. Η θέση της Αθήνας είναι σαφής: δεν μπορεί να υπάρξει κοινή ανταγωνιστικότητα όταν οι τιμές ενέργειας διαφέρουν δραματικά από κράτος σε κράτος λόγω έλλειψης διασυνδέσεων.
Ο Δημοσιονομικός Γρίφος και το Μέλλον της Συνοχής
Η συζήτηση για τον επόμενο Πολυετή Δημοσιονομικό Προϋπολογισμό (ΠΔΠ) αναμένεται να είναι θυελλώδης. Οι «φειδωλοί» του Βορρά πιέζουν για περιορισμό των δαπανών, ενώ οι χώρες του Νότου και της Ανατολικής Ευρώπης επισημαίνουν ότι οι νέες προτεραιότητες (άμυνα, πράσινη μετάβαση, ψηφιοποίηση) δεν μπορούν να χρηματοδοτηθούν εις βάρος των παραδοσιακών πολιτικών, όπως η Συνοχή και η Κοινή Αγροτική Πολιτική.
- Άμυνα: Δημιουργία κοινού ταμείου για εξοπλιστικά προγράμματα.
- Ενέργεια: Ενίσχυση των διασυνδέσεων για τη μείωση του κόστους στη Μεσόγειο.
- Μετανάστευση: Εφαρμογή του νέου Συμφώνου με έμφαση στην εξωτερική διάσταση και τις επιστροφές.
- Διεύρυνση: Η στρατηγική σημασία των Δυτικών Βαλκανίων για την ασφάλεια της ΕΕ.
Συμπερασματικά, η παρουσία του Κυριάκου Μητσοτάκη στις Βρυξέλλες στοχεύει στην ανάδειξη της Ελλάδας ως ενός αξιόπιστου εταίρου που δεν ζητά απλώς βοήθεια, αλλά συνδιαμορφώνει λύσεις για τα μεγάλα ευρωπαϊκά προβλήματα. Η επιτυχία της Συνόδου θα κριθεί από την ικανότητα των ηγετών να ξεπεράσουν τους εθνικούς εγωισμούς και να επενδύσουν στο κοινό τους μέλλον, σε μια εποχή που η ιστορία τρέχει με ιλιγγιώδη ταχύτητα.
