Σε μια κρίσιμη καμπή για την ελληνική οικονομία, ο Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης προχώρησε στην ανακοίνωση ενός πακέτου οκτώ μέτρων (7+1), στοχεύοντας στην ανακούφιση κοινωνικών ομάδων που πλήττονται από την ακρίβεια και τις πληθωριστικές πιέσεις. Η κίνηση αυτή, αν και αναμενόμενη από πολλούς αναλυτές, φέρει το στίγμα μιας προσεκτικά ζυγισμένης δημοσιονομικής παρέμβασης που προσπαθεί να ισορροπήσει ανάμεσα στις κοινωνικές ανάγκες και τις δεσμεύσεις προς τους διεθνείς πιστωτές για πρωτογενή πλεονάσματα.
Η Αρχιτεκτονική των Μέτρων: Από τους Συνταξιούχους στους Οφειλέτες
Το κεντρικό σημείο των ανακοινώσεων αφορά τους συνταξιούχους που δεν είδαν την προγραμματισμένη αύξηση του 7,75% λόγω της «προσωπικής διαφοράς». Πρόκειται για μια ομάδα περίπου 1 εκατομμυρίου πολιτών, στους οποίους θα καταβληθεί εφάπαξ οικονομική ενίσχυση που κυμαίνεται από 200 έως 300 ευρώ. Η επιλογή αυτή δείχνει την πρόθεση της κυβέρνησης να διορθώσει στρεβλώσεις του παρελθόντος, ενώ ταυτόχρονα στέλνει ένα μήνυμα κοινωνικής δικαιοσύνης σε μια δεξαμενή ψηφοφόρων που παραδοσιακά κρίνει το εκλογικό αποτέλεσμα.
Παράλληλα, ιδιαίτερη βαρύτητα δόθηκε στο ζήτημα των ληξιπρόθεσμων οφειλών. Με την αναβίωση των ρυθμίσεων των 72 και 120 δόσεων, το οικονομικό επιτελείο επιχειρεί να δώσει μια «δεύτερη ευκαιρία» σε χιλιάδες νοικοκυριά και επιχειρήσεις που λύγισαν υπό το βάρος των διαδοχικών κρίσεων. Η δυνατότητα επανένταξης με την καταβολή δύο μηνιαίων δόσεων αποτελεί μια σημαντική ανάσα ρευστότητας για την αγορά, αν και μένει να φανεί αν το μέτρο αυτό θα συνοδευτεί από μια μόνιμη κουλτούρα πληρωμών.
Αγροτικός Τομέας και Market Pass: Η Άμυνα κατά της Ακρίβειας
Ο πρωτογενής τομέας, η ραχοκοκαλιά της ελληνικής υπαίθρου, λαμβάνει τη δική του στήριξη μέσω της επιστροφής του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης στο αγροτικό πετρέλαιο για όλο το 2023. Το μέτρο αυτό, ύψους 76 εκατομμυρίων ευρώ, κρίνεται απαραίτητο για τη μείωση του κόστους παραγωγής, το οποίο έχει εκτοξευθεί λόγω της ενεργειακής κρίσης. Η κυβέρνηση δείχνει να αντιλαμβάνεται ότι η επισιτιστική ασφάλεια και η ανταγωνιστικότητα των ελληνικών προϊόντων αποτελούν εθνική προτεραιότητα.
- Εφάπαξ ενίσχυση συνταξιούχων με προσωπική διαφορά.
- Αναβίωση ρυθμίσεων 72 και 120 δόσεων για οφειλές σε εφορία και ασφαλιστικά ταμεία.
- Νέα ρύθμιση 36 έως 72 δόσεων για συνεπείς οφειλέτες που δημιούργησαν χρέη στην ενεργειακή κρίση.
- Επιστροφή ΕΦΚ στο αγροτικό πετρέλαιο.
- Επιτάχυνση της καταβολής εκκρεμών συντάξεων και επιδομάτων.
Το Market Pass, αν και είχε ανακοινωθεί νωρίτερα, εντάσσεται στο ευρύτερο πλαίσιο προστασίας του διαθέσιμου εισοδήματος. Με την κάλυψη του 10% των αγορών σε είδη παντοπωλείου, η κυβέρνηση επιχειρεί να περιορίσει τις επιπτώσεις του «πληθωρισμού της απληστίας» στα ράφια των σούπερ μάρκετ. Ωστόσο, η κριτική παραμένει έντονη: αρκούν αυτά τα επιδόματα για να αντιμετωπίσουν τις δομικές αδυναμίες της ελληνικής αγοράς;
Δημοσιονομική Σταθερότητα vs Κοινωνική Πολιτική
Το μεγάλο ερώτημα που προκύπτει είναι η προέλευση των πόρων. Ο Πρωθυπουργός ήταν σαφής: «Τα μέτρα αυτά δεν θέτουν σε κίνδυνο τη δημοσιονομική μας πορεία». Η καλύτερη από το αναμενόμενο πορεία των δημόσιων εσόδων και η υπεραπόδοση του τουρισμού δημιούργησαν τον απαραίτητο «χώρο». Είναι όμως αυτός ο χώρος βιώσιμος σε βάθος χρόνου; Οι αγορές παρακολουθούν στενά την Ελλάδα, αναμένοντας την ανάκτηση της επενδυτικής βαθμίδας, και οποιαδήποτε υπόνοια παροχολογίας χωρίς αντίκρισμα θα μπορούσε να αποβεί μοιραία.
«Δεν πρόκειται για παροχές ενόψει εκλογών, αλλά για την επιστροφή των καρπών της ανάπτυξης στην κοινωνία», δήλωσε χαρακτηριστικά ο Κυριάκος Μητσοτάκης.
Συμπερασματικά, το πακέτο των 7+1 μέτρων αποτελεί μια στρατηγική κίνηση τακτικής. Από τη μία, στοχεύει στην καταπράυνση της κοινωνικής δυσαρέσκειας και από την άλλη στη διατήρηση της εικόνας μιας υπεύθυνης κυβέρνησης που δεν «τινάζει την μπάνκα στον αέρα». Η επιτυχία αυτών των μέτρων θα κριθεί όχι μόνο από την ταχύτητα υλοποίησής τους, αλλά και από το αν θα καταφέρουν να προσφέρουν ουσιαστική ανακούφιση σε μια κοινωνία που δοκιμάζεται σκληρά τα τελευταία 15 χρόνια.
