Σε μια εποχή όπου η ψηφιακή θωράκιση αποτελεί ζήτημα εθνικής και επιχειρηματικής επιβίωσης, η ημερίδα που διοργάνωσε η εφημερίδα «Μακεδονία της Κυριακής» και το emakedonia.gr έφερε στο προσκήνιο την καταλυτική επίδραση της Τεχνητής Νοημοσύνης (ΤΝ) στον τομέα της κυβερνοασφάλειας. Κεντρικός ομιλητής, ο Παναγιώτης Σαρηγιαννίδης, Καθηγητής του Τμήματος Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών του Πανεπιστημίου Δυτικής Μακεδονίας, περιέγραψε με ενάργεια πώς η ΤΝ δεν είναι πλέον ένα μελλοντικό εργαλείο, αλλά η τρέχουσα πραγματικότητα που αναδιαμορφώνει το πεδίο της μάχης στον κυβερνοχώρο.
Η Διπλή Φύση της Τεχνητής Νοημοσύνης στις Απειλές
Ο κ. Σαρηγιαννίδης υπογράμμισε ότι η Τεχνητή Νοημοσύνη λειτουργεί ως «δίκοπο μαχαίρι». Από τη μία πλευρά, οι κυβερνοεγκληματίες χρησιμοποιούν πλέον εξελιγμένους αλγορίθμους για να αυτοματοποιήσουν τις επιθέσεις τους, καθιστώντας τις πιο συχνές, πιο στοχευμένες και εξαιρετικά δύσκολο να ανιχνευθούν από παραδοσιακά συστήματα. Η χρήση των Large Language Models (LLMs) για τη δημιουργία πειστικών εκστρατειών phishing και η ανάπτυξη αυτοπροσαρμοζόμενου κακόβουλου λογισμικού (polymorphic malware) αποτελούν μόνο την κορυφή του παγόβουνου.
Ωστόσο, η ίδια τεχνολογία προσφέρει και την ισχυρότερη άμυνα. Η ικανότητα της ΤΝ να αναλύει τεράστιους όγκους δεδομένων σε πραγματικό χρόνο επιτρέπει τον εντοπισμό ανωμαλιών που το ανθρώπινο μάτι ή οι στατικοί κανόνες θα αδυνατούσαν να αντιληφθούν. «Η επανάσταση έγκειται στην ταχύτητα και την πρόβλεψη», σημειώθηκε κατά την ημερίδα, τονίζοντας ότι η προληπτική κυβερνοασφάλεια (proactive cybersecurity) είναι πλέον εφικτή μόνο μέσω της μηχανικής μάθησης.
Το Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας ως Κέντρο Καινοτομίας
Μια ιδιαίτερα σημαντική πτυχή της ημερίδας ήταν η ανάδειξη του ρόλου των ελληνικών ακαδημαϊκών ιδρυμάτων. Το Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας, υπό την καθοδήγηση ερευνητών όπως ο κ. Σαρηγιαννίδης, έχει καταφέρει να πρωταγωνιστεί σε ευρωπαϊκά προγράμματα (όπως το Horizon Europe), αναπτύσσοντας λύσεις που εξάγονται σε όλη την ήπειρο. Αυτό αποδεικνύει ότι η Ελλάδα διαθέτει το ανθρώπινο κεφάλαιο για να ηγηθεί στην ανάπτυξη αλγορίθμων που προστατεύουν κρίσιμες υποδομές, από το δίκτυο ηλεκτροδότησης μέχρι τα συστήματα υγείας.
«Δεν πρόκειται απλώς για κώδικα, αλλά για την προστασία της ίδιας της λειτουργίας της κοινωνίας μας», τόνισε ο καθηγητής, αναφερόμενος στην ανάγκη για στενότερη συνεργασία μεταξύ ακαδημαϊκής κοινότητας και επιχειρηματικού κόσμου.
Προκλήσεις για τις Ελληνικές Επιχειρήσεις
Παρά την αισιοδοξία για τις τεχνολογικές εξελίξεις, η ημερίδα δεν παρέλειψε να αναφερθεί στις προκλήσεις. Οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις (ΜμΕ) στην Ελλάδα παραμένουν ο «αδύναμος κρίκος», καθώς συχνά στερούνται των πόρων και της τεχνογνωσίας για να ενσωματώσουν λύσεις βασισμένες στην ΤΝ. Η ανάγκη για εκπαίδευση του προσωπικού και η επένδυση σε σύγχρονες υποδομές είναι επιτακτική, καθώς οι επιθέσεις ransomware γίνονται όλο και πιο εκλεπτυσμένες.
- Η αυτοματοποίηση της απόκρισης σε περιστατικά (Incident Response) μειώνει τον χρόνο αντίδρασης από μέρες σε δευτερόλεπτα.
- Η ανάλυση συμπεριφοράς χρηστών (UEBA) βοηθά στην πρόληψη εσωτερικών απειλών.
- Η ηθική χρήση της ΤΝ παραμένει κρίσιμο ζήτημα, με την ΕΕ να θέτει το πλαίσιο μέσω του AI Act.
Κλείνοντας, η ημερίδα έστειλε ένα σαφές μήνυμα: Η κυβερνοασφάλεια στην εποχή της Τεχνητής Νοημοσύνης δεν είναι ένα στατικό προϊόν που αγοράζει κανείς μία φορά, αλλά μια συνεχής διαδικασία προσαρμογής και μάθησης. Η Ελλάδα, μέσω των πανεπιστημίων της, δείχνει τον δρόμο, αλλά η πολιτεία και η αγορά πρέπει να ακολουθήσουν με ταχύτερους ρυθμούς.
