Η πρόσφατη τοποθέτηση του Ισραηλινού Πρωθυπουργού, Μπενιαμίν Νετανιάχου, κατά τη διάρκεια συνέντευξης Τύπου, δεν ήταν απλώς μια ενημέρωση για την τρέχουσα στρατιωτική κατάσταση. Ήταν μια ιδεολογική διακήρυξη που επαναπροσδιορίζει το πλαίσιο της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή. Με τη φράση «τίποτα δεν έχει τελειώσει», ο Νετανιάχου έστειλε ένα σαφές μήνυμα τόσο στο εσωτερικό του Ισραήλ όσο και στη διεθνή κοινότητα: η χώρα του βρίσκεται σε έναν μακροχρόνιο, πολυμέτωπο πόλεμο, η κατάληξη του οποίου θα καθορίσει την πορεία της παγκόσμιας ιστορίας.

Η Ρητορική του «Πολιτισμού εναντίον Βαρβαρότητας»

Ο Νετανιάχου επέλεξε να χρησιμοποιήσει όρους που παραπέμπουν στη θεωρία της «σύγκρουσης των πολιτισμών» του Σάμιουελ Χάντινγκτον. Περιγράφοντας το Ιράν και τους πληρεξουσίους του (Χαμάς, Χεζμπολάχ, Χούθι) ως «άξονα του κακού» και εκπροσώπους της «βαρβαρότητας», ο Ισραηλινός ηγέτης επιδιώκει να προσδώσει στη σύγκρουση έναν ηθικό και οικουμενικό χαρακτήρα. Αυτή η τακτική δεν είναι νέα, αλλά στην παρούσα συγκυρία αποκτά ιδιαίτερη σημασία.

Σύμφωνα με την ανάλυση του Νετανιάχου, το Ισραήλ δεν υπερασπίζεται μόνο τα δικά του σύνορα, αλλά αποτελεί το «προπύργιο της Δύσης» απέναντι σε έναν σκοταδισμό που απειλεί τις δημοκρατικές αξίες παγκοσμίως. Αυτή η ρητορική στοχεύει άμεσα στα αυτιά των Δυτικών συμμάχων, ιδιαίτερα των Ηνωμένων Πολιτειών, προσπαθώντας να καταστήσει την υποστήριξη προς το Ισραήλ όχι απλώς μια στρατηγική επιλογή, αλλά μια ηθική υποχρέωση για την επιβίωση του ελεύθερου κόσμου.

Το Στρατηγικό Βάθος της Σύγκρουσης με το Ιράν

Πέρα από τις λέξεις, η ουσία της δήλωσης «τίποτα δεν έχει τελειώσει» αφορά το δόγμα της «κεφαλής του χταποδιού». Επί δεκαετίες, το Ισραήλ επικεντρωνόταν στην αντιμετώπιση των πλοκαμιών (των τοπικών οργανώσεων). Τώρα, η στρατηγική μετατοπίζεται απευθείας προς την Τεχεράνη. Η πρόσφατη ανταλλαγή πυραυλικών πληγμάτων μεταξύ των δύο χωρών έχει καταρρίψει τα ταμπού δεκαετιών περί «σκιώματος με σώμα» αναμέτρησης.

  • Το Πυρηνικό Πρόγραμμα: Η Τεχεράνη συνεχίζει τον εμπλουτισμό ουρανίου, πλησιάζοντας σε επίπεδα που το Ισραήλ θεωρεί «κόκκινη γραμμή».
  • Η Περιφερειακή Επιρροή: Η προσπάθεια του Ιράν να δημιουργήσει μια «δακτυλίδι φωτιάς» γύρω από το Ισραήλ μέσω της Συρίας και του Λιβάνου παραμένει ο κύριος στόχος των ισραηλινών αμυντικών επιχειρήσεων.
  • Η Εσωτερική Αποσταθεροποίηση: Ο Νετανιάχου ποντάρει στις εσωτερικές αντιθέσεις του ιρανικού καθεστώτος, ελπίζοντας ότι η οικονομική πίεση και η στρατιωτική φθορά θα οδηγήσουν σε αλλαγή στάσης ή ακόμα και καθεστώτος.

Η Πολιτική Διάσταση και η Επιβίωση του Νετανιάχου

Δεν μπορεί κανείς να αγνοήσει το γεγονός ότι αυτή η σκληρή στάση εξυπηρετεί και τις εσωτερικές πολιτικές ανάγκες του Νετανιάχου. Αντιμέτωπος με δικαστικές περιπέτειες και μια βαθιά διχασμένη κοινωνία, ο ρόλος του «ηγέτη σε καιρό πολέμου» του προσφέρει ένα πολιτικό σωσίβιο. Η παρουσίαση του πολέμου ως μιας «μάχης του πολιτισμού» καθιστά κάθε κριτική εναντίον του να φαντάζει ως υπονόμευση της εθνικής επιβίωσης.

«Βρισκόμαστε στην αρχή του τέλους του άξονα του κακού, αλλά ο δρόμος είναι ακόμα μακρύς και απαιτεί θυσίες», δήλωσε χαρακτηριστικά, προετοιμάζοντας την κοινή γνώμη για έναν πόλεμο φθοράς που μπορεί να διαρκέσει χρόνια.

Η στάση αυτή, ωστόσο, εγκυμονεί κινδύνους. Η απόλυτη στοχοποίηση του Ιράν μπορεί να οδηγήσει σε μια περιφερειακή ανάφλεξη που θα παρασύρει τις παγκόσμιες αγορές ενέργειας και θα αναγκάσει τις ΗΠΑ σε μια άμεση εμπλοκή που η κυβέρνηση Μπάιντεν προσπαθεί απεγνωσμένα να αποφύγει. Η «μάχη του πολιτισμού» κινδυνεύει να μετατραπεί σε μια αυτοεκπληρούμενη προφητεία χάους.

Η Διεθνής Αντίδραση και το Μέλλον

Οι αντιδράσεις στη διεθνή σκηνή είναι μεικτές. Ενώ η Ουάσινγκτον επιβεβαιώνει τη στήριξή της στην ασφάλεια του Ισραήλ, οι εκκλήσεις για αυτοσυγκράτηση πληθαίνουν. Η Ευρωπαϊκή Ένωση εμφανίζεται διχασμένη, με ορισμένες χώρες να υιοθετούν τη ρητορική του Νετανιάχου και άλλες να προειδοποιούν για τις ανθρωπιστικές συνέπειες στη Γάζα και τον Λίβανο, οι οποίες αμαυρώνουν την εικόνα του «πολιτισμένου» μετώπου που προβάλλει το Ισραήλ.

Σε τελική ανάλυση, η δήλωση του Νετανιάχου ότι «τίποτα δεν έχει τελειώσει» είναι μια υπενθύμιση ότι η Μέση Ανατολή βρίσκεται σε μια ιστορική καμπή. Είτε πρόκειται για μια πραγματική σύγκρουση αξιών είτε για έναν κλασικό πόλεμο ισχύος μεταμφιεσμένο σε ιδεολογία, το βέβαιο είναι ότι η περιοχή εισέρχεται σε μια φάση όπου η διπλωματία έχει δώσει τη θέση της στα όπλα, και οι λέξεις χρησιμοποιούνται ως πυρομαχικά για τη νομιμοποίηση μιας αβέβαιης επόμενης ημέρας.