Καθώς ο πόλεμος στην Ουκρανία εισέρχεται στο πέμπτο του έτος, η εικόνα που εκπέμπει το Κρεμλίνο απέχει πολύ από την αίσθηση της «αναπόφευκτης νίκης» που προσπαθούσε να καλλιεργήσει στην αρχή της εισβολής. Η πρόσφατη επέτειος της Ημέρας της Νίκης στη Μόσχα, με μια παρέλαση που χαρακτηρίστηκε από την απουσία σύγχρονων τεθωρακισμένων και τη λιτότητα των μέσων, αποτέλεσε το πιο ηχηρό σύμβολο μιας πολεμικής μηχανής που, αν και παραμένει επικίνδυνη, δείχνει σαφή σημάδια εξάντλησης και στρατηγικής σύγχυσης.
Η Στρατηγική της «Κρεατομηχανής» και το Κόστος σε Ανθρώπινο Δυναμικό
Ένας από τους κυριότερους λόγους που η Ρωσία «παραπατά» στο πεδίο της μάχης είναι η εμμονή της σε τακτικές που παραπέμπουν στον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο. Η λεγόμενη στρατηγική της «κρεατομηχανής» (meat grinder), όπου κύματα στρατιωτών στέλνονται σε μετωπικές επιθέσεις κατά οχυρωμένων θέσεων, έχει οδηγήσει σε απώλειες που ξεπερνούν κάθε προηγούμενο σε σύγχρονη σύγκρουση. Οι εκτιμήσεις των δυτικών υπηρεσιών πληροφοριών κάνουν λόγο για εκατοντάδες χιλιάδες νεκρούς και τραυματίες, γεγονός που έχει αναγκάσει το Κρεμλίνο να καταφύγει σε ακραίες μεθόδους στρατολόγησης.
Η απροθυμία του Βλαντιμίρ Πούτιν να κηρύξει μια γενική επιστράτευση, φοβούμενος τις εσωτερικές κοινωνικές αντιδράσεις, έχει οδηγήσει σε μια «κρυφή» κινητοποίηση. Αυτή περιλαμβάνει δυσανάλογη στρατολόγηση από φτωχές επαρχίες της Ρωσίας, τη χρήση μισθοφόρων από χώρες του παγκόσμιου Νότου και την προσφορά υπέρογκων μισθών που επιβαρύνουν τον κρατικό προϋπολογισμό. Το αποτέλεσμα είναι ένα στράτευμα με χαμηλό ηθικό, ελλιπή εκπαίδευση και έλλειψη ομοιογένειας, το οποίο δυσκολεύεται να εκτελέσει σύνθετες επιχειρήσεις συνδυασμένων όπλων.
Η Επανάσταση των Drones και η Απαξίωση των Τεθωρακισμένων
Στο τεχνολογικό πεδίο, η Ρωσία βρέθηκε προ εκπλήξεως. Η κυριαρχία των ουκρανικών FPV (First-Person View) drones έχει μετατρέψει το πεδίο της μάχης σε μια «ζώνη θανάτου» για τα ρωσικά τεθωρακισμένα. Η εικόνα παλαιών αρμάτων μάχης T-54 και T-55, που ανασύρθηκαν από αποθήκες της σοβιετικής εποχής, να καταστρέφονται από φθηνά drones των 500 δολαρίων, αναδεικνύει το τεχνολογικό χάσμα και την αποτυχία της ρωσικής βιομηχανίας να προσαρμοστεί γρήγορα στις ανάγκες του σύγχρονου πολέμου.
- Η Ουκρανία έχει καταφέρει να δημιουργήσει έναν «ψηφιακό φράχτη», καθιστώντας τις μεγάλες μετακινήσεις ρωσικών δυνάμεων ορατές και ευάλωτες σε πραγματικό χρόνο.
- Η ρωσική αεράμυνα, αν και ισχυρή, δυσκολεύεται να αντιμετωπίσει τις σμήνη μικρών drones που στοχεύουν στρατηγικές υποδομές εντός της Ρωσίας, όπως διυλιστήρια και αποθήκες πυρομαχικών.
- Η χρήση συστημάτων ηλεκτρονικού πολέμου (EW) έχει γίνει το νέο «κλειδί» της σύγκρουσης, με τη Ρωσία να προσπαθεί απεγνωσμένα να καλύψει το χαμένο έδαφος.
Η αδυναμία της Ρωσίας να επιτύχει αεροπορική υπεροχή, παρά τη συντριπτική αριθμητική υπεροχή της αεροπορίας της, παραμένει ένα από τα μεγαλύτερα μυστήρια και αποτυχίες της εισβολής. Η αποτελεσματικότητα των ουκρανικών αντιαεροπορικών συστημάτων, ενισχυμένων από τη Δύση, έχει αναγκάσει τα ρωσικά αεροσκάφη να επιχειρούν από μεγάλες αποστάσεις, μειώνοντας την ακρίβεια και την επίδρασή τους στο μέτωπο.
Εφοδιαστική Αλυσίδα και η Εξάρτηση από Τρίτους
Η ρωσική πολεμική οικονομία, αν και ανθεκτική, παρουσιάζει ρωγμές. Η εξάρτηση από τη Βόρεια Κορέα για βλήματα πυροβολικού και από το Ιράν για drones αυτοκτονίας μαρτυρά την αδυναμία της εγχώριας βιομηχανίας να ανταπεξέλθει στους ρυθμούς κατανάλωσης του μετώπου. Παράλληλα, οι δυτικές κυρώσεις, αν και δεν κατέρρευσαν τη ρωσική οικονομία, έχουν καταστήσει την πρόσβαση σε κρίσιμα εξαρτήματα υψηλής τεχνολογίας εξαιρετικά δύσκολη και δαπανηρή.
«Η Ρωσία δεν ξεμένει από όπλα, αλλά ξεμένει από ποιοτικά όπλα. Η αντικατάσταση ενός χαμένου T-90 με ένα T-62 δεν είναι απλώς μια υποβάθμιση εξοπλισμού, είναι μια στρατηγική οπισθοδρόμηση», σημειώνουν στρατιωτικοί αναλυτές.
Συμπερασματικά, η Ρωσία βρίσκεται εγκλωβισμένη σε έναν πόλεμο φθοράς που δεν προέβλεψε. Η αριθμητική υπεροχή της παραμένει ο σημαντικότερος παράγοντας που αποτρέπει την κατάρρευσή της, αλλά η έλλειψη στρατηγικής καινοτομίας, οι τεράστιες απώλειες και η τεχνολογική υστέρηση την αναγκάζουν σε έναν αργό, αιματηρό και αδιέξοδο πόλεμο που δοκιμάζει τις αντοχές του ίδιου του ρωσικού κράτους.
