Σε μια εποχή όπου οι έξυπνες συσκευές έχουν ήδη καταλάβει κάθε γωνιά του σπιτιού μας, από το σαλόνι μέχρι την κρεβατοκάμαρα, η τελευταία «εισβολή» έρχεται από εκεί που δεν το περιμέναμε: από το ράφι της κουζίνας. Η Prego, η γνωστή αμερικανική εταιρεία παρασκευής σάλτσας για ζυμαρικά και πίτσες, ανακοίνωσε πρόσφατα την κυκλοφορία του «Connection Keeper». Πρόκειται για μια συσκευή που μοιάζει με υπερμεγέθες καπάκι βάζου σάλτσας, η οποία όμως δεν σφραγίζει το φαγητό, αλλά τις συνομιλίες μας γύρω από το οικογενειακό τραπέζι.
Η τεχνολογία στην υπηρεσία της «νοσταλγίας»
Το Connection Keeper είναι το αποτέλεσμα μιας συνεργασίας μεταξύ της Prego και του StoryCorps, ενός μη κερδοσκοπικού οργανισμού που είναι αφιερωμένος στη διατήρηση και τη διανομή της ανθρώπινης ιστορίας μέσω ηχητικών καταγραφών. Η κεντρική ιδέα είναι φαινομενικά ευγενής: η καταγραφή των ιστοριών, των γέλιων και των αναμνήσεων που μοιράζονται οι οικογένειες κατά τη διάρκεια του δείπνου, ώστε να διατηρηθούν για τις επόμενες γενιές.
Η συσκευή λειτουργεί με το πάτημα ενός κουμπιού, ξεκινώντας την ηχογράφηση των συνομιλιών. Στη συνέχεια, το ηχητικό αρχείο μπορεί να μεταφορτωθεί στην πλατφόρμα του StoryCorps, δημιουργώντας ένα ψηφιακό αρχείο οικογενειακής κληρονομιάς. Ωστόσο, η επιλογή μιας εταιρείας τροφίμων να εισέλθει στον χώρο της καταγραφής δεδομένων προκαλεί σκεπτικισμό. Είναι μια ειλικρινής προσπάθεια σύνδεσης των ανθρώπων ή άλλη μια προσπάθεια εμπορευματοποίησης των πιο προσωπικών μας στιγμών;
Η ηθική της «έξυπνης» παρακολούθησης
Το κύριο ζήτημα που εγείρεται είναι αυτό της ιδιωτικότητας και της συναίνεσης. Αν και η συσκευή απαιτεί χειροκίνητη ενεργοποίηση, η παρουσία ενός μικροφώνου στο κέντρο του τραπεζιού αλλάζει τη δυναμική της επικοινωνίας. Η αυθόρμητη συζήτηση δίνει τη θέση της σε μια «παράσταση» για το μέλλον. Επιπλέον, υπάρχει το ερώτημα της διαχείρισης των δεδομένων. Σε έναν κόσμο όπου τα δεδομένα είναι το νέο πετρέλαιο, ποιος εγγυάται ότι οι προσωπικές εξομολογήσεις γύρω από ένα πιάτο μακαρόνια δεν θα χρησιμοποιηθούν για την ανάλυση καταναλωτικών συνηθειών;
Η Prego υποστηρίζει ότι η συσκευή στοχεύει στην καταπολέμηση της μοναξιάς και της αποξένωσης που φέρνει η ψηφιακή εποχή. Ωστόσο, υπάρχει μια ειρωνεία στο γεγονός ότι χρησιμοποιούμε περισσότερη τεχνολογία για να «θεραπεύσουμε» την αποξένωση που προκάλεσε η ίδια η τεχνολογία. Όπως σημειώνουν πολλοί αναλυτές ηθικής, η ιερότητα του οικογενειακού τραπεζιού βασίζεται ακριβώς στο ότι είναι ένας χώρος ελεύθερος από την εξωτερική παρατήρηση.
«Όταν μια εταιρεία σού ζητά να καταγράψεις τις αναμνήσεις σου, δεν σου προσφέρει υπηρεσία· σου ζητά να της παραδώσεις την ιδιωτική σου ζωή σε μορφή περιεχομένου»
Η εμπορευματοποίηση της οικειότητας
Αυτή η κίνηση εντάσσεται σε μια ευρύτερη τάση που ονομάζεται «συναισθηματικό μάρκετινγκ». Οι μάρκες δεν θέλουν πλέον μόνο να αγοράζουμε τα προϊόντα τους· θέλουν να αποτελούν μέρος της ταυτότητάς μας και των αναμνήσεών μας. Συνδέοντας το όνομά της με τη διατήρηση της οικογενειακής ιστορίας, η Prego προσπαθεί να οικοδομήσει έναν δεσμό που ξεπερνά τη χρηστική αξία μιας σάλτσας.
Ωστόσο, η τεχνολογική εισβολή στην κουζίνα φέρνει μαζί της και τον κίνδυνο της «κόπωσης από την επιτήρηση». Οι καταναλωτές καλούνται πλέον να αναρωτηθούν αν κάθε αντικείμενο στο σπίτι τους —από το ψυγείο μέχρι το καπάκι της σάλτσας— πρέπει να έχει τη δυνατότητα να ακούει. Η λεπτή γραμμή μεταξύ της «διευκόλυνσης» και της «παρακολούθησης» γίνεται ολοένα και πιο δυσδιάκριτη.
Συμπέρασμα: Η αξία της μη καταγεγραμμένης στιγμής
Στο τέλος της ημέρας, ίσως οι πιο πολύτιμες αναμνήσεις να είναι εκείνες που δεν καταγράφηκαν ποτέ. Η προσπάθεια να ψηφιοποιήσουμε κάθε πτυχή της ύπαρξής μας ενδέχεται να μας στερεί την ικανότητα να ζούμε στο παρόν. Το Connection Keeper μπορεί να υπόσχεται αιωνιότητα για τις ιστορίες μας, αλλά η πραγματική σύνδεση συμβαίνει όταν τα μάτια μας είναι στραμμένα στους ανθρώπους απέναντί μας, και όχι στο λαμπάκι μιας συσκευής που περιμένει να μας αποθηκεύσει σε έναν διακομιστή.
