Σε μια εποχή που η αβεβαιότητα για το μέλλον της απασχόλησης κυριαρχεί στις συζητήσεις των διοικητικών συμβουλίων και των συνδικάτων, ο Sander van ’t Noordende, Διευθύνων Σύμβουλος του κολοσσού προσλήψεων Randstad, προσφέρει μια ψύχραιμη και τεκμηριωμένη οπτική. Σε πρόσφατη συνέντευξή του στο Bloomberg Tech, ο ισχυρός άνδρας της μεγαλύτερης εταιρείας εύρεσης εργασίας στον κόσμο παρουσίασε τις εκτιμήσεις της Randstad για την επόμενη πενταετία έως δεκαετία, θέτοντας το ποσοστό της άμεσης αντικατάστασης θέσεων εργασίας από την Τεχνητή Νοημοσύνη (ΤΝ) στο 7-8%. Παρά το νούμερο αυτό, το οποίο μεταφράζεται σε εκατομμύρια εργαζόμενους παγκοσμίως, ο Van ’t Noordende αρνείται να προσχωρήσει στα «σενάρια καταστροφής» που προβλέπουν μαζική ανεργία και κοινωνική αποσύνθεση.
Η Ποσοτικοποίηση της Αλλαγής: Πέρα από τους Τίτλους Ειδήσεων
Η εκτίμηση για αντικατάσταση του 7-8% των θέσεων εργασίας δεν αποτελεί μια τυχαία πρόβλεψη, αλλά προϊόν ανάλυσης των τάσεων αυτοματοποίησης σε τομείς όπως η διοικητική υποστήριξη, η εξυπηρέτηση πελατών και η βασική ανάλυση δεδομένων. Ωστόσο, η Randstad υπογραμμίζει μια κρίσιμη διάκριση: η αντικατάσταση μιας θέσης εργασίας δεν συνεπάγεται απαραίτητα την έξοδο του εργαζομένου από την αγορά. «Βλέπουμε μια εξέλιξη, όχι μια αποκάλυψη», τόνισε ο CEO. Η ιστορία της τεχνολογίας έχει δείξει ότι κάθε κύμα αυτοματοποίησης —από την ατμομηχανή μέχρι το διαδίκτυο— τείνει να καταργεί εργασίες (tasks) παρά ολόκληρα επαγγέλματα, δημιουργώντας ταυτόχρονα νέες ανάγκες που σήμερα δεν μπορούμε καν να φανταστούμε.
Το κλειδί στην ανάλυση του Van ’t Noordende είναι η ταχύτητα της προσαρμογής. Η περίοδος των 5 έως 10 ετών προσφέρει ένα παράθυρο ευκαιρίας για τις επιχειρήσεις και τους κρατικούς φορείς να επενδύσουν στην επανεκπαίδευση (reskilling). Η ΤΝ, στην παρούσα φάση της, λειτουργεί περισσότερο ως «συν-πιλότος» (co-pilot) παρά ως πλήρης αντικατάστασης του ανθρώπινου παράγοντα, ενισχύοντας την παραγωγικότητα εκείνων που ξέρουν να τη χειρίζονται.
Το Δημογραφικό Αντίβαρο και η Έλλειψη Ταλέντων
Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα σημεία της παρέμβασης του CEO της Randstad είναι η σύνδεση της ΤΝ με τη δημογραφική κρίση που πλήττει τη Δύση και την Ανατολική Ασία. Ενώ πολλοί φοβούνται ότι η ΤΝ θα κλέψει θέσεις εργασίας, η πραγματικότητα σε πολλές ανεπτυγμένες οικονομίες είναι ότι δεν υπάρχουν αρκετοί άνθρωποι για να καλύψουν τις υπάρχουσες θέσεις. Με τη γήρανση του πληθυσμού, η ΤΝ μπορεί να αποτελέσει τη μοναδική λύση για τη διατήρηση των επιπέδων παραγωγικότητας και τη στήριξη των ασφαλιστικών συστημάτων.
- Η έλλειψη εξειδικευμένου προσωπικού παραμένει το νούμερο ένα πρόβλημα για τους εργοδότες.
- Η ΤΝ μπορεί να αναλάβει τις επαναλαμβανόμενες εργασίες, απελευθερώνοντας χρόνο για δημιουργική και στρατηγική απασχόληση.
- Οι τομείς της υγείας, της εκπαίδευσης και των εξειδικευμένων κατασκευών παραμένουν ανθεκτικοί στην πλήρη αυτοματοποίηση λόγω της ανάγκης για ενσυναίσθηση και σύνθετη κινησιολογία.
Σύμφωνα με τον Van ’t Noordende, οι εταιρείες που θα επιβιώσουν και θα αναπτυχθούν είναι εκείνες που θα καταφέρουν να παντρέψουν την τεχνολογική ισχύ με την «ανθρώπινη επαφή» (human touch). Η Randstad, άλλωστε, έχει υιοθετήσει το σλόγκαν "Partner for Talent", δίνοντας έμφαση στη διαχείριση της καριέρας του ατόμου σε ένα μεταβαλλόμενο περιβάλλον.
Προκλήσεις για το Μέλλον: Ηθική και Κοινωνική Ευθύνη
Παρά την αισιοδοξία του, ο CEO δεν παραβλέπει τις προκλήσεις. Η μετάβαση δεν θα είναι αναίμακτη για όλους. Οι εργαζόμενοι μεγαλύτερης ηλικίας ή εκείνοι σε τομείς με χαμηλή ψηφιακή διείσδυση κινδυνεύουν να μείνουν πίσω. Εδώ, ο ρόλος των εταιρειών στελέχωσης αλλάζει: από απλοί μεσάζοντες μετατρέπονται σε συμβούλους εκπαίδευσης και δια βίου μάθησης. Η κοινωνική σταθερότητα θα εξαρτηθεί από το αν το 7-8% που θα εκτοπιστεί θα βρει γρήγορα διέξοδο σε νέους ρόλους που θα δημιουργήσει η ίδια η οικονομία της ΤΝ.
«Η Τεχνητή Νοημοσύνη δεν θα σας πάρει τη δουλειά. Ένας άνθρωπος που ξέρει να χρησιμοποιεί την Τεχνητή Νοημοσύνη θα το κάνει», αναφέρει συχνά ο Van ’t Noordende, συνοψίζοντας την ουσία της τρέχουσας επανάστασης.
Συμπερασματικά, η στάση της Randstad υποδηλώνει ότι βρισκόμαστε σε μια φάση αναδιάρθρωσης και όχι κατάρρευσης. Η αγορά εργασίας του 2030 θα είναι διαφορετική, πιο αποδοτική και ίσως πιο απαιτητική, αλλά η ανθρώπινη εργασία θα παραμείνει το κεντρικό γρανάζι της παγκόσμιας οικονομίας, αρκεί να συνοδεύεται από τη συνεχή δίψα για νέα γνώση.
