Η είδηση του θανάτου του Toshifumi Suzuki, του επίτιμου προέδρου της Seven & i Holdings, δεν αποτελεί απλώς μια απώλεια για τον επιχειρηματικό κόσμο της Ιαπωνίας, αλλά το κλείσιμο ενός κεφαλαίου για το παγκόσμιο λιανεμπόριο. Ο Suzuki, ο οποίος απεβίωσε σε ηλικία 93 ετών, ήταν ο άνθρωπος που δεν εισήγαγε απλώς το μοντέλο των καταστημάτων ψιλικών (convenience stores) στην Ιαπωνία, αλλά το επανεφηύρε με τέτοιο τρόπο ώστε να καταστεί απαραίτητο στοιχείο του σύγχρονου αστικού ιστού. Υπό την ηγεσία του, η 7-Eleven εξελίχθηκε από μια αμερικανική αλυσίδα που παραπατούσε, σε έναν κολοσσό με περισσότερα από 80.000 καταστήματα παγκοσμίως.
Η γέννηση του ιαπωνικού «Conbini»
Η ιστορία ξεκινά το 1973, όταν ο Suzuki, στέλεχος τότε της αλυσίδας σούπερ μάρκετ Ito-Yokado, ταξίδεψε στις Ηνωμένες Πολιτείες. Εκεί εντυπωσιάστηκε από τα μικρά καταστήματα της Southland Corporation που λειτουργούσαν από τις 7 το πρωί έως τις 11 το βράδυ. Παρά τις αντιδράσεις των συναδέλφων του, οι οποίοι πίστευαν ότι τα μικρά καταστήματα δεν θα μπορούσαν να ανταγωνιστούν τα μεγάλα σούπερ μάρκετ, ο Suzuki επέμεινε. Το πρώτο 7-Eleven άνοιξε στο Toyosu του Τόκιο το 1974.
Ωστόσο, ο Suzuki δεν περιορίστηκε στην αντιγραφή του αμερικανικού μοντέλου. Κατάλαβε γρήγορα ότι η επιτυχία στην πυκνοκατοικημένη Ιαπωνία απαιτούσε απόλυτη αποτελεσματικότητα. Εισήγαγε το σύστημα «tanpin kanri» (διαχείριση ανά μονάδα προϊόντος), μια επαναστατική μέθοδο παρακολούθησης των πωλήσεων σε πραγματικό χρόνο. Αυτό επέτρεπε στα καταστήματα να προσαρμόζουν το απόθεμά τους πολλές φορές την ημέρα, διασφαλίζοντας ότι τα ράφια ήταν πάντα γεμάτα με αυτό ακριβώς που ήθελαν οι καταναλωτές — από ζεστό oden το χειμώνα μέχρι δροσερά onigiri το καλοκαίρι.
Η τεχνολογική επανάσταση και η εφοδιαστική αλυσίδα
Ο Suzuki θεωρείται πρωτοπόρος στη χρήση των δεδομένων. Ήταν από τους πρώτους που υιοθέτησαν τα συστήματα POS (Point of Sale) τη δεκαετία του 1980, μετατρέποντας κάθε ταμειακή μηχανή σε τερματικό συλλογής πληροφοριών. Αυτή η εμμονή με την πληροφορία επέτρεψε στην 7-Eleven Japan να αναπτύξει ένα σύστημα logistics που παραμένει πρότυπο μέχρι σήμερα. Τα φορτηγά τροφοδοσίας δεν έκαναν απλώς παραδόσεις· ακολουθούσαν δρομολόγια βελτιστοποιημένα από αλγορίθμους, διασφαλίζοντας τη φρεσκάδα των προϊόντων και την ελαχιστοποίηση του κόστους αποθήκευσης.
Η μεγαλύτερη ειρωνεία και ταυτόχρονα ο μεγαλύτερος θρίαμβος του Suzuki ήρθε το 1991. Η αμερικανική μητρική εταιρεία, Southland Corp, βρέθηκε στα πρόθυρα της χρεοκοπίας. Η ιαπωνική θυγατρική, υπό την καθοδήγηση του Suzuki, εξαγόρασε το πλειοψηφικό πακέτο, σώζοντας το εμπορικό σήμα και μεταφέροντας το κέντρο βάρους της λήψης αποφάσεων από το Τέξας στο Τόκιο. Ήταν μια κλασική περίπτωση όπου ο μαθητής ξεπέρασε τον δάσκαλο, αναδιαμορφώνοντας την παγκόσμια στρατηγική της εταιρείας.
Κουλτούρα, Κοινωνία και η Πικρή Αποχώρηση
Για τους Ιάπωνες, το «conbini» (συντομογραφία του convenience store) έγινε κάτι παραπάνω από ένα κατάστημα. Έγινε κέντρο πληρωμής λογαριασμών, σημείο παραλαβής αλληλογραφίας και καταφύγιο σε περιπτώσεις φυσικών καταστροφών. Ο Suzuki αντιλαμβανόταν το κατάστημα ως μια κοινωνική υποδομή. Ωστόσο, η αυστηρή του προσήλωση στην αποτελεσματικότητα δεν ήταν χωρίς κόστος. Το μοντέλο λειτουργίας 24/7 άσκησε τρομερή πίεση στους ιδιοκτήτες franchise, οδηγώντας σε εργασιακή εξάντληση και νομικές διαμάχες τα τελευταία χρόνια.
Η καριέρα του Suzuki έληξε με έναν κάπως άδοξο τρόπο το 2016. Μετά από μια δημόσια σύγκρουση με ακτιβιστές επενδυτές, όπως η ValueAct Capital, και μια αποτυχημένη προσπάθεια να επιβάλει τον γιο του ως διάδοχο, ο Suzuki παραιτήθηκε από τη θέση του CEO. Παρόλα αυτά, η κληρονομιά του παραμένει αδιαμφισβήτητη. Άφησε πίσω του μια εταιρεία που είναι ο μεγαλύτερος λιανοπωλητής στον κόσμο βάσει αριθμού καταστημάτων, έχοντας αλλάξει για πάντα τον τρόπο με τον οποίο οι άνθρωποι καταναλώνουν και οι πόλεις λειτουργούν.
Το μέλλον χωρίς τον Πατριάρχη
Σήμερα, η Seven & i Holdings βρίσκεται σε μια κρίσιμη καμπή, αντιμετωπίζοντας προτάσεις εξαγοράς από ξένους ομίλους, όπως η καναδική Couche-Tard. Ο θάνατος του Suzuki κλείνει την περίοδο της «προσωπικής διακυβέρνησης» και αναγκάζει τον όμιλο να εξετάσει αν το μοντέλο που δημιούργησε ο ιδρυτής του μπορεί να επιβιώσει σε μια εποχή ψηφιακού μετασχηματισμού και δημογραφικής συρρίκνωσης στην Ιαπωνία. Η ικανότητα του Suzuki να προβλέπει τις ανάγκες των καταναλωτών πριν καν τις συνειδητοποιήσουν οι ίδιοι, παραμένει το «ιερό δισκοπότηρο» για κάθε σύγχρονο επιχειρηματία.
