Στις 13 Ιουλίου, η IBM κατέγραψε τη μεγαλύτερη ημερήσια πτώση της μετοχής της στα 115 χρόνια ιστορίας της, με τις μετοχές να κάνουν βουτιά 25%. Η κατάρρευση αυτή εξάλειψε περίπου 40 δισεκατομμύρια δολάρια από τη χρηματιστηριακή της αξία, εγείροντας σοβαρά ερωτήματα για τη βιωσιμότητα της ανόδου που τροφοδοτείται από την τεχνητή νοημοσύνη.
Η ανατομία μιας κατάρρευσης
Η αντίδραση της αγοράς ήταν πρωτοφανής, παρά το γεγονός ότι η υστέρηση των εσόδων ήταν σχετικά μικρή —17,2 δισεκατομμύρια δολάρια έναντι πρόβλεψης 17,9 δισεκατομμυρίων (πτώση 3,7%). Ο Διευθύνων Σύμβουλος της IBM, Arvind Krishna, παραδέχθηκε ότι η εταιρεία «παραπάτησε» σε ένα περιβάλλον που απαιτεί «τέλεια» εκτέλεση. Το DealBook των New York Times αναρωτήθηκε αν η υστέρηση αυτή ήταν το «καναρίνι στο ανθρακωρυχείο», ενώ οι Financial Times τη χαρακτήρισαν «προειδοποίηση για τον κλάδο της πληροφορικής», υποδηλώνοντας μια δομική αλλαγή όπου η AI αρχίζει να εκτοπίζει το παραδοσιακό λογισμικό.
Η θεωρία της «διπλής φούσκας»
Ο Steve Hanke, καθηγητής εφαρμοσμένων οικονομικών στο Johns Hopkins, υποστηρίζει ότι οι επενδυτές παρερμηνεύουν την έκρηξη της AI. Προτείνει ότι η αγορά αντιμετωπίζει δύο φούσκες: μια κλασική φούσκα αποτίμησης (τιμή προς κέρδη) και μια πιο επικίνδυνη «φούσκα κερδοφορίας». Στη δεύτερη περίπτωση, τα ίδια τα κέρδη είναι μη βιώσιμα, πιθανώς διογκωμένα από τον τεράστιο κύκλο κεφαλαιουχικών δαπανών, τις κυκλικές επενδύσεις και την πίστωση των ιδιωτικών τραπεζών.
- Οι φούσκες κερδοφορίας είναι δύσκολο να εντοπιστούν, καθώς οι αναλυτές συνήθως μειώνουν τις εκτιμήσεις για τα κέρδη μόνο αφού οι τιμές των μετοχών έχουν ήδη καταρρεύσει.
- Η IBM λειτουργεί ως πιθανό σήμα ότι η αγορά χάνει την πίστη της στο αφήγημα της αύξησης των κερδών.
- Η αντίθεση με τα κέρδη-ρεκόρ των τραπεζών, όπως τα 21,2 δισεκατομμύρια δολάρια της JPMorgan, αναδεικνύει τους νομισματικούς μηχανισμούς που ο Hanke θεωρεί ότι τροφοδοτούν αυτές τις φούσκες.
Πραγματικότητα εναντίον Προσδοκιών
Ενώ οι υποστηρικτές της αγοράς ισχυρίζονται ότι οι ηγέτες της AI, όπως η Nvidia και η Alphabet, παράγουν σημαντικές ταμειακές ροές —σε αντίθεση με τις ζημιογόνες εταιρείες της φούσκας των dot-com το 2000— ο Peter Berezin της BCA Research προειδοποιεί ότι οι φούσκες κερδοφορίας συχνά αφήνουν πίσω τους πλεονάζουσα παραγωγική ικανότητα, όπως αδρανή κέντρα δεδομένων. Η πτώση της IBM υποδηλώνει ότι ακόμη και μικρές αποκλίσεις από τις προσδοκίες μπορούν πλέον να προκαλέσουν σφοδρές ρευστοποιήσεις, καθώς οι επενδυτές αναρωτιούνται αν τα κέρδη από την AI ήταν ποτέ τόσο στέρεα όσο φαίνονταν.
