Σε μια κίνηση που σηματοδοτεί το τέλος της εποχής της «ανάπτυξης με κάθε κόστος», η Uber Technologies Inc. αποφάσισε να πατήσει φρένο στην επέκταση των υπηρεσιών διανομής φαγητού στην ευρωπαϊκή ήπειρο. Σύμφωνα με δημοσιεύματα των Financial Times, ο αμερικανικός κολοσσός αναστέλλει τα σχέδια διείσδυσης σε νέες αγορές, καθώς επικεντρώνεται σε μια στρατηγική κίνηση ματ: την εξαγορά ή τη στενή συνεργασία με τη γερμανική Delivery Hero. Η είδηση αυτή δεν αποτελεί απλώς μια επιχειρηματική είδηση, αλλά μια παραδοχή ότι η ευρωπαϊκή αγορά delivery έχει φτάσει σε σημείο κορεσμού, όπου η κερδοφορία απαιτεί συγκέντρωση δυνάμεων και όχι περαιτέρω διασπορά.
Η Στρατηγική της «Ελεγχόμενης Υποχώρησης»
Για χρόνια, η Uber Eats ακολουθούσε μια επιθετική πολιτική, προσπαθώντας να εκτοπίσει τοπικούς παίκτες μέσω τεράστιων επενδύσεων σε μάρκετινγκ και επιδοτήσεις παραγγελιών. Ωστόσο, το τοπίο στην Ευρώπη αποδείχθηκε ιδιαίτερα ανθεκτικό και κατακερματισμένο. Με την παρουσία ισχυρών αντιπάλων όπως η Just Eat Takeaway, η Wolt (της DoorDash) και φυσικά η Delivery Hero, τα περιθώρια κέρδους παρέμεναν ισχνά. Η απόφαση να «παγώσει» η επέκταση δείχνει ότι η διοίκηση υπό τον Dara Khosrowshahi προκρίνει πλέον τη δημοσιονομική πειθαρχία και την απόδοση στους μετόχους.
Η στροφή προς τη Delivery Hero, η οποία ελέγχει εμβληματικά brands όπως η Glovo και η Foodora, αποτελεί μια προσπάθεια δημιουργίας ενός μονοπωλιακού ή έστω ολιγοπωλιακού καθεστώτος που θα επέτρεπε την αύξηση των προμηθειών και τη μείωση του λειτουργικού κόστους. Όπως αναφέρουν αναλυτές της αγοράς, «η Uber δεν ενδιαφέρεται πλέον να είναι παντού· ενδιαφέρεται να είναι κυρίαρχη εκεί που η κερδοφορία είναι εξασφαλισμένη».
Το Ρυθμιστικό Αγκάθι και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή
Η πιθανή συμφωνία με τη Delivery Hero δεν θα είναι ένας εύκολος περίπατος. Οι ρυθμιστικές αρχές της Ευρωπαϊκής Ένωσης, υπό το πρίσμα της Πράξης για τις Ψηφιακές Αγορές (DMA), παρακολουθούν στενά κάθε κίνηση συγκέντρωσης ισχύος στον κλάδο της τεχνολογίας. Μια συγχώνευση ή εξαγορά αυτού του βεληνεκούς θα μπορούσε να εγείρει σοβαρά ερωτήματα σχετικά με τον υγιή ανταγωνισμό και τις επιπτώσεις στις τιμές για τους καταναλωτές.
«Η ενοποίηση της αγοράς μπορεί να φέρει αποτελεσματικότητα για τις εταιρείες, αλλά συχνά αφήνει τους εστιατόρους και τους διανομείς με λιγότερες επιλογές και μικρότερη διαπραγματευτική ισχύ», σημειώνει Ευρωπαίος αξιωματούχος αρμόδιος για θέματα ανταγωνισμού.
Επιπλέον, το ζήτημα των εργασιακών δικαιωμάτων των διανομέων παραμένει μια «ανοιχτή πληγή». Η Uber και η Delivery Hero έχουν βρεθεί επανειλημμένα στο στόχαστρο για το καθεστώς απασχόλησης των «freelancers» τους. Μια μεγαλύτερη οντότητα θα σήμαινε και μεγαλύτερη ευθύνη, αλλά και μεγαλύτερο στόχο για τα συνδικάτα που διεκδικούν συλλογικές συμβάσεις εργασίας σε ολόκληρη την ΕΕ.
Ο Αντίκτυπος στην Ελληνική Αγορά και την Περιφέρεια
Αν και η Ελλάδα δεν αποτελεί τον κύριο άξονα αυτής της παγκόσμιας κίνησης, οι δονήσεις θα γίνουν αισθητές. Η Delivery Hero κατέχει δεσπόζουσα θέση στην ελληνική αγορά μέσω της efood, ενώ η Uber Eats έχει περιορισμένη παρουσία. Μια ενδεχόμενη συμφωνία θα μπορούσε να σημάνει την πλήρη απορρόφηση των δραστηριοτήτων της Uber στην περιοχή ή τη δημιουργία ενός κοινού μετώπου απέναντι στη Wolt, η οποία αναπτύσσεται ραγδαία. Οι τοπικές επιχειρήσεις εστίασης εκφράζουν ήδη ανησυχίες ότι η έλλειψη ανταγωνισμού μεταξύ των πλατφορμών θα οδηγήσει σε αυξήσεις των προμηθειών, οι οποίες ήδη αγγίζουν το 30% σε πολλές περιπτώσεις.
- Περιορισμός του ανταγωνισμού σε επίπεδο τιμών για τον τελικό καταναλωτή.
- Πίεση στους μισθούς και τις παροχές των διανομέων λόγω έλλειψης εναλλακτικών εργοδοτών.
- Αύξηση της εξάρτησης των εστιατορίων από έναν και μόνο ψηφιακό «μεσάζοντα».
Συμπεράσματα: Μια Νέα Εποχή για το Delivery
Η κίνηση της Uber να σταματήσει την επέκτασή της για να κυνηγήσει ένα deal με τη Delivery Hero αποτελεί την επιτομή του σύγχρονου καπιταλισμού της πλατφόρμας. Μετά από μια δεκαετία «καψίματος» μετρητών για την κατάκτηση μεριδίων αγοράς, οι επενδυτές απαιτούν πλέον κέρδη. Η Ευρώπη γίνεται το πεδίο δοκιμής για το αν αυτές οι εταιρείες μπορούν να επιβιώσουν χωρίς τις συνεχείς ενέσεις κεφαλαίων, βασιζόμενες αποκλειστικά στη λειτουργική τους αποδοτικότητα και την κυριαρχία τους στην αγορά. Το στοίχημα είναι μεγάλο και οι συνέπειες θα επηρεάσουν τον τρόπο που τρώμε, εργαζόμαστε και παραγγέλνουμε για τα επόμενα χρόνια.
