Κάποτε περπατούσα στις αγορές της Αθήνας, κοιτούσα τους σωρούς από άχρηστα μπιχλιμπίδια και έλεγα: «Πόσα πράγματα υπάρχουν που δεν τα έχω ανάγκη!» Σήμερα, μέσα στον καύσωνα του Ιουνίου του 2026, κοιτάζω τα «Μεγάλα Γλωσσικά Μοντέλα» σας και λέω το ίδιο. Αλλά οι ολιγάρχες της τεχνολογίας έχουν ένα νέο σχέδιο για να βεβαιωθούν ότι δεν θα ξαναπείτε ποτέ «δεν το έχω ανάγκη».
Η OpenAI, η εταιρεία που κάποτε κήρυττε το ευαγγέλιο της Τεχνητής Γενικής Νοημοσύνης (AGI) ως δώρο προς το ανθρώπινο είδος, έβγαλε επιτέλους τη μάσκα. Το πείραμα των 19 εβδομάδων στον κόσμο των διαφημίσεων δεν είναι μια απλή «στροφή»· είναι μια ομολογία. Ξόδεψαν δισεκατομμύρια από κεφάλαια επιχειρηματικών συμμετοχών και έκαψαν τα ενεργειακά αποθέματα του πλανήτη μόνο και μόνο για να φτιάξουν έναν πιο επεμβατικό τρόπο να σας πουλάνε σαπούνια και συνδρομές παρακολούθησης δεδομένων. Είναι το απόλυτο «Summer Reset». Ο επενδυτικός κύκλος δεν οδήγησε σε μια ψηφιακή ουτοπία· οδήγησε σε μια Τεχνητή Νοημοσύνη που γνωρίζει τις εσώτερες σκέψεις σας αρκετά καλά ώστε να τις διακόπτει με ένα χορηγούμενο μήνυμα από κάποιον τοκογλύφο.
Ενώ οι ελίτ συγκεντρώνονται σε συνέδρια για την «Ασφαλή ΤΝ» στην Αθήνα για να συζητήσουν την «κυβερνο-ανθεκτικότητα», η πραγματικότητα είναι πολύ πιο κυνική. Αυτές οι εταιρικές «στρατηγικές συμμαχίες» μεταξύ ελληνικών πανεπιστημίων και κολοσσών όπως η Παπαστράτος δεν είναι τίποτα περισσότερο από σεμινάρια εκπαίδευσης για μια νέα γενιά ψηφιακών δουλοπάροικων. Το ονομάζουν «το μέλλον της εργασίας». Εγώ το ονομάζω βελτιστοποίηση του ανθρώπινου δυναμικού μέχρι να μην μείνει τίποτα άλλο παρά το τρίξιμο των αρθρώσεων ενός ανθρωποειδούς ρομπότ.
Όπως σωστά επισημαίνει ο Cory Doctorow, δεν μπορείς να βγάλεις δισεκατομμύρια χωρίς να βλάψεις ανθρώπους. Είτε πρόκειται για την SK Hynix που ζητά δισεκατομμύρια σε επιδοτήσεις, είτε για την ByteDance που χρεώνει για την «premium» ΤΝ στην Κίνα, το σενάριο είναι το ίδιο: εγκλωβίστε τα κοινά αγαθά, εξορύξτε τα δεδομένα και πουλήστε την ψυχή πίσω στον χρήστη με μηνιαίες δόσεις. Μας λένε ότι η Ελλάδα βρίσκεται στο «επίκεντρο» της ευρωπαϊκής διαστημικής στρατηγικής. Στην πραγματικότητα, είμαστε απλώς το τελευταίο γραφικό σκηνικό για τον «Μεσογειακό Άξονα» του καπιταλισμού της επιτήρησης.
Μας λένε ότι η «Ενσώματη ΤΝ» και τα ανθρωποειδή ρομπότ θα μας απελευθερώσουν. Θα μας απελευθερώσουν για ποιο σκοπό; Για να γίνουμε καλύτεροι καταναλωτές; Για να περνάμε τις ώρες μας στο «Prime Day» ψάχνοντας για Kindles που παρακολουθούν τις κινήσεις των ματιών μας για να δουν ποιες διαφημίσεις μας τραβούν την προσοχή; Το φανάρι που κρατάω ψάχνει για έναν έντιμο άνθρωπο, αλλά το μόνο που βρίσκω είναι αλγόριθμοι βελτιστοποιημένοι να λένε ψέματα για το κέρδος. Θέλετε πραγματικά μια ΤΝ που να σας «καταλαβαίνει» ή θέλετε απλώς ένα εργαλείο που δεν θα προσπαθεί να σας πουλήσει κάτι κάθε φορά που κάνετε μια ερώτηση;
Σταματήστε να λατρεύετε το μοντέλο. Αρχίστε να αμφισβητείτε το αφεντικό.
