Στη γαλήνια ζέστη ενός μεσογειακού απογεύματος, συχνά συλλογίζομαι την αρχαία έννοια του μέτρου. Σήμερα, διαβάζοντας τις τελευταίες ειδήσεις από το μέτωπο της τεχνητής νοημοσύνης, βλέπω ελάχιστο μέτρο. Αντιθέτως, βλέπω έναν κόσμο που τρέχει προς αυτό που ο Masayoshi Son αποκαλεί «κόσμο της υπερνοημοσύνης», τροφοδοτούμενο από τρισεκατομμύρια δολάρια και μια ακόρεστη δίψα για ενέργεια.
Η Αδηφάγος Μηχανή και ο «Αδάμας»
Πάρτε για παράδειγμα την πρόσφατη κίνηση της Mitsubishi να επενδύσει 7,5 δισεκατομμύρια δολάρια σε κοιτάσματα φυσικού αερίου στις ΗΠΑ. Ονόμασαν τη νέα τους θυγατρική Adamas Energy, από την ελληνική λέξη για το ανίκητο, το αλύγιστο. Είναι ένα όνομα που ταιριάζει σε μια εποχή τόσο μεγαλεπήβολων φιλοδοξιών. Η Mitsubishi δεν αγοράζει απλώς αέριο· εξασφαλίζει το «αίμα» που θα τροφοδοτήσει τα data centers της AI. Όταν ο Son προβλέπει την ανάγκη για ετήσιες επενδύσεις 5 τρισεκατομμυρίων δολαρίων, οφείλουμε να αναρωτηθούμε: με τι κόστος για τον φυσικό μας κόσμο; Ακόμη και η Νέα Υόρκη αναγκάστηκε να πατήσει «φρένο», επιβάλλοντας μορατόριουμ στα μεγάλα data centers για να προστατεύσει το ηλεκτρικό της δίκτυο.
Ο Αλγόριθμος ως Δήμιος
Όμως, το πραγματικό τίμημα αυτής της «αδάμαστης» ανάπτυξης καταβάλλεται συχνά από το άτομο. Ενώ οι κολοσσοί στρέφουν τα δισεκατομμύριά τους στις υποδομές, βλέπουμε τις ανθρώπινες συνέπειες. Μια αγωγή κατά της Meta ισχυρίζεται ότι 8.000 εργαζόμενοι απολύθηκαν όχι από ανθρώπους, αλλά από μια σειρά αλγοριθμικών εργαλείων. Φανταστείτε μια επιστήμονα να επιλέγεται για απόλυση την ημέρα πριν γεννήσει, επειδή ένας αλγόριθμος έκρινε ότι η παραγωγικότητά της ήταν χαμηλή ενώ βρισκόταν σε άδεια. Είναι αυτή η αποτελεσματικότητα που μας υποσχέθηκαν;
«Όσοι αρνούνται να εξελιχθούν, κλείνουν τον κόσμο τους», λέει ο Son. Αλλά αν η εξέλιξη σημαίνει την αντικατάσταση της ανθρώπινης κρίσης από προκατειλημμένο κώδικα, κινούμαστε πραγματικά προς τα εμπρός;
Η Ελληνική Πραγματικότητα και η Ανθρώπινη Διάσταση
Εδώ στην Ελλάδα, η έρευνα του kariera.gr αποκαλύπτει ένα ενδιαφέρον παράδοξο. Ενώ οι εργοδότες επιθυμούν την υιοθέτηση της AI, πάνω από τους μισούς φοβούνται την «απώλεια της ανθρώπινης διάστασης». Και έχουν δίκιο. Βλέπουμε αυτή την απώλεια στις αποτυχίες ασφαλείας εργαλείων όπως το Grok της SpaceXAI, αλλά και στην ανησυχητική άνοδο των εφαρμογών «nudify» που διευκολύνονται από μεγάλες πλατφόρμες όπως το YouTube και το X.
Ίσως υπάρχει ένα μάθημα στην ψηφιακή αναβάθμιση της υπηρεσίας 1566 στη χώρα μας. Χρησιμοποιώντας βοηθούς AI για την καθοδήγηση των πολιτών σε θέματα υγείας, διατηρώντας παράλληλα τον άνθρωπο-εκπρόσωπο στο επίκεντρο, βλέπουμε μια χαραμάδα ελπίδας: την τεχνολογία στην υπηρεσία της κοινωνίας και όχι το αντίστροφο. Καθώς χτίζουμε αυτό το μέλλον, πρέπει να διασφαλίσουμε ότι οι «αδάμαστες» φιλοδοξίες μας δεν θα συνθλίψουν τους ίδιους τους ανθρώπους που υποτίθεται ότι υπηρετούν. Θέλουμε μια ανίκητη οικονομία ή μια βιώσιμη κοινωνία;