Στον κόσμο της τεχνολογίας, έχουμε συνηθίσει πλέον την προσθήκη της λέξης «έξυπνο» ή «AI» σε κάθε δυνατή συσκευή, από ψυγεία μέχρι οδοντόβουρτσες. Ωστόσο, η εμφάνιση του Gudtrip, ενός ατμοποιητή κάνναβης (vape) που υποστηρίζεται από τεχνητή νοημοσύνη και ανταμείβει τους χρήστες με Bitcoin, αποτελεί ίσως την πιο ακραία έκφανση αυτού που ονομάζουμε «ύστερος καπιταλισμός της επιτήρησης». Η ιδέα είναι απλή όσο και ανησυχητική: κάθε φορά που ο χρήστης εισπνέει, η συσκευή καταγράφει τη δραστηριότητα και πιστώνει ένα ελάχιστο ποσό κρυπτονομίσματος σε ένα ψηφιακό πορτοφόλι.
Η Τεχνολογία πίσω από το «Puff-to-Earn»
Το Gudtrip δεν είναι απλώς ένας ατμοποιητής· είναι μια συσκευή DePIN (Decentralized Physical Infrastructure Network). Σύμφωνα με τους δημιουργούς του, η ενσωματωμένη τεχνητή νοημοσύνη δεν χρησιμεύει μόνο για την επαλήθευση της χρήσης, αλλά και για τη βελτιστοποίηση της εμπειρίας του χρήστη. Μέσω αισθητήρων ροής αέρα και θερμοκρασίας, η AI αναλύει τον τρόπο με τον οποίο ο χρήστης αλληλεπιδρά με τη συσκευή, προσαρμόζοντας τη θέρμανση των ελαίων κάνναβης για να εξασφαλίσει τη μέγιστη απόδοση των τερπενίων και των κανναβινοειδών.
Το πραγματικό δέλεαρ, όμως, είναι η οικονομική ανταμοιβή. Στο πλαίσιο της οικονομίας των «tokens», η Gudtrip προωθεί το μοντέλο «Puff-to-Earn». Κάθε εισπνοή μετατρέπεται σε δεδομένο, και κάθε δεδομένο έχει αξία. Η εταιρεία ισχυρίζεται ότι συλλέγει ανώνυμα στατιστικά στοιχεία για την κατανάλωση, τα οποία στη συνέχεια πωλούνται σε εταιρείες ερευνών αγοράς και φαρμακευτικές. Με αντάλλαγμα αυτά τα δεδομένα, ο χρήστης λαμβάνει κλάσματα του Bitcoin (sats).
Ηθικά Διλήμματα και η Εμπορευματοποίηση της Συνήθειας
Η κριτική απέναντι σε τέτοιες συσκευές είναι έντονη. Το πρώτο και κύριο ερώτημα αφορά την υγεία. Όταν μια συσκευή ανταμείβει οικονομικά τη χρήση μιας ουσίας, δημιουργεί ένα επικίνδυνο κίνητρο για υπερκατανάλωση. Η κάνναβη, αν και νομιμοποιημένη σε πολλές δικαιοδοσίες για ψυχαγωγική ή ιατρική χρήση, παραμένει μια ουσία με ψυχοδραστικές ιδιότητες. Η σύνδεση της χρήσης της με το κέρδος θυμίζει δυστοπικά σενάρια όπου οι ανθρώπινες βιολογικές λειτουργίες μετατρέπονται σε πηγές εξόρυξης αξίας.
Επιπλέον, υπάρχει το ζήτημα της ιδιωτικότητας. Ένας ατμοποιητής με AI και σύνδεση στο διαδίκτυο είναι, στην πραγματικότητα, ένας κατάσκοπος στην τσέπη του χρήστη. Καταγράφει πότε, πού και πόσο συχνά κάποιος κάνει χρήση κάνναβης. Παρόλο που οι εταιρείες υπόσχονται ανωνυμοποίηση, η ιστορία της τεχνολογίας έχει δείξει ότι τα μεταδεδομένα μπορούν συχνά να οδηγήσουν στην ταυτοποίηση ατόμων. Σε μια βιομηχανία όπως αυτή της κάνναβης, που εξακολουθεί να αντιμετωπίζει κοινωνικό στίγμα και νομικές γκρίζες ζώνες, η συλλογή τέτοιων δεδομένων είναι εξαιρετικά ριψοκίνδυνη.
Η Φούσκα του Crypto-Cannabis
Δεν είναι η πρώτη φορά που ο κόσμος των κρυπτονομισμάτων προσπαθεί να εισβάλει στην αγορά της κάνναβης. Από το PotCoin μέχρι το CannabisCoin, η ιστορία είναι γεμάτη από αποτυχημένα projects που υπόσχονταν να φέρουν την επανάσταση στις συναλλαγές. Η διαφορά εδώ είναι η χρήση της AI ως «επικάλυψη» καινοτομίας. Η AI χρησιμοποιείται συχνά ως buzzword για να προσελκύσει επενδυτές, ακόμα και όταν η πραγματική της εφαρμογή είναι περιορισμένη ή περιττή.
- Η συσκευή απαιτεί σύνδεση με smartphone μέσω Bluetooth.
- Οι ανταμοιβές σε Bitcoin είναι ελάχιστες και συχνά δεν καλύπτουν καν το κόστος των δεδομένων ή της φόρτισης.
- Η «τεχνητή νοημοσύνη» μπορεί να είναι απλώς ένας αλγόριθμος ρύθμισης τάσης που βαφτίστηκε AI για λόγους marketing.
Σε τελική ανάλυση, το Gudtrip και οι παρόμοιες συσκευές αποτελούν το απόλυτο σύμβολο της εποχής μας: μια προσπάθεια να βγει κέρδος από κάθε δευτερόλεπτο της ανθρώπινης ύπαρξης, ακόμα και από τις στιγμές χαλάρωσης. Η υπόσχεση για «δωρεάν Bitcoin» είναι το τυρί στη φάκα μιας εκτεταμένης συλλογής δεδομένων που μετατρέπει τον καταναλωτή στο ίδιο το προϊόν.
