Σε μια κίνηση που θα μπορούσε να επαναπροσδιορίσει τη σχέση μεταξύ των τεχνολογικών κολοσσών και των ρυθμιστικών αρχών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η Prosus NV, ο ολλανδικός επενδυτικός βραχίονας της νοτιοαφρικανικής Naspers, ζήτησε επίσημα από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να ακυρώσει την εντολή για την αναγκαστική εκποίηση του μεριδίου της στην Delivery Hero SE. Η κίνηση αυτή, η οποία έρχεται σε μια κρίσιμη στιγμή για τον κλάδο των διαδικτυακών πλατφορμών παράδοσης, φέρνει στο προσκήνιο το ερώτημα αν οι αντιμονοπωλιακές αποφάσεις του παρελθόντος παραμένουν επίκαιρες σε μια ταχύτατα εξελισσόμενη ψηφιακή οικονομία.
Το Ιστορικό της Αντιδικίας και οι Δεσμεύσεις του Παρελθόντος
Η ρίζα του ζητήματος βρίσκεται στις προηγούμενες εξαγορές της Prosus, η οποία κατέχει ένα σημαντικό χαρτοφυλάκιο σε πλατφόρμες διανομής φαγητού παγκοσμίως, συμπεριλαμβανομένης της iFood στη Βραζιλία και της Swiggy στην Ινδία. Όταν η εταιρεία επιχείρησε να εδραιώσει τη θέση της στην ευρωπαϊκή αγορά, οι ρυθμιστικές αρχές των Βρυξελλών εξέφρασαν έντονες ανησυχίες για τη συγκέντρωση ισχύος. Στο πλαίσιο των εγκρίσεων για τη συγχώνευση με άλλες πλατφόρμες, η Prosus είχε δεσμευτεί να μειώσει τη συμμετοχή της στην Delivery Hero —τη μητρική εταιρεία της ελληνικής efood και της γερμανικής Lieferheld— προκειμένου να διασφαλιστεί ο υγιής ανταγωνισμός.
Ωστόσο, η Prosus υποστηρίζει τώρα ότι το τοπίο του 2026 δεν έχει καμία σχέση με την εποχή που επιβλήθηκαν οι περιορισμοί. Η ανάδυση νέων παικτών, όπως η τουρκική Getir (παρά τις πρόσφατες περιπέτειές της), η αμερικανική DoorDash μέσω της εξαγοράς της Wolt, και η συνεχιζόμενη επέκταση της Uber Eats, έχουν δημιουργήσει ένα περιβάλλον όπου ο ανταγωνισμός είναι, κατά την Prosus, πιο έντονος από ποτέ. Η εταιρεία ισχυρίζεται ότι η αναγκαστική πώληση σε μια περίοδο χρηματιστηριακής μεταβλητότητας όχι μόνο βλάπτει τους μετόχους της, αλλά στερεί από την Delivery Hero έναν σταθερό στρατηγικό επενδυτή.
Η Μεταβαλλόμενη Δυναμική της Αγοράς Delivery
Ο κλάδος του delivery έχει περάσει από τη φάση της αλόγιστης ανάπτυξης με επιδοτούμενες παραγγελίες, στη φάση της αναζήτησης κερδοφορίας. Στην Ευρώπη, οι πλατφόρμες δεν ανταγωνίζονται πλέον μόνο για το ποιος θα φέρει το γρηγορότερο σουβλάκι ή την καλύτερη πίτσα, αλλά έχουν επεκταθεί στο λεγόμενο "Quick Commerce" (Q-commerce), παραδίδοντας είδη παντοπωλείου και λιανικής σε λιγότερο από 15 λεπτά. Αυτή η σύγκλιση με το παραδοσιακό λιανεμπόριο έχει διευρύνει τον ορισμό της «σχετικής αγοράς» που χρησιμοποιούν οι αντιμονοπωλιακές αρχές.
- Η άνοδος του Q-commerce έχει φέρει αντιμέτωπες τις πλατφόρμες delivery με παραδοσιακά super market.
- Η είσοδος της DoorDash στην Ευρώπη άλλαξε τις ισορροπίες ισχύος.
- Οι αυστηρότεροι κανόνες της ΕΕ για τους εργαζόμενους στις πλατφόρμες έχουν αυξήσει το λειτουργικό κόστος για όλους τους παίκτες.
Η Prosus επιχειρηματολογεί ότι η διατήρηση του μεριδίου της στην Delivery Hero δεν αποτελεί πλέον απειλή για τον ανταγωνισμό, καθώς καμία εταιρεία δεν μπορεί να κυριαρχήσει απόλυτα σε μια τόσο κατακερματισμένη και πολυεπίπεδη αγορά. Επιπλέον, η οικονομική πίεση που δέχονται οι εταιρείες του κλάδου καθιστά την παρουσία ισχυρών κεφαλαιουχικών υποστηρικτών απαραίτητη για την επιβίωση και την καινοτομία τους.
Η Πρόκληση για την Ευρωπαϊκή Επιτροπή
Η απόφαση της Επιτροπής θα αποτελέσει ένα σημαντικό προηγούμενο. Εάν οι Βρυξέλλες υποχωρήσουν, θα στείλουν το μήνυμα ότι οι αντιμονοπωλιακές δεσμεύσεις είναι «ζωντανοί οργανισμοί» που μπορούν να αναθεωρηθούν. Εάν επιμείνουν, θα επιβεβαιώσουν τη φήμη τους ως ο πιο αυστηρός ρυθμιστής στον κόσμο, ρισκάροντας όμως να κατηγορηθούν για ακαμψία που εμποδίζει την επιχειρηματική ανάπτυξη. Η υπόθεση αυτή παρακολουθείται στενά από νομικούς κύκλους και επενδυτές, καθώς αγγίζει τον πυρήνα της ευρωπαϊκής οικονομικής πολιτικής: την ισορροπία μεταξύ της προστασίας του καταναλωτή και της ενίσχυσης των ευρωπαϊκών (ή εδραιωμένων στην Ευρώπη) τεχνολογικών πρωταθλητών.
«Η αγορά έχει αυτορυθμιστεί μέσω του ανταγωνισμού και των νέων τεχνολογιών. Οι παρωπίδες του παρελθόντος δεν πρέπει να καθορίζουν το μέλλον των επενδύσεων στην Ευρώπη», αναφέρει πηγή προσκείμενη στην Prosus.
Συμπερασματικά, η Prosus δεν ζητά απλώς μια εξαίρεση, αλλά μια ριζική επανεκτίμηση του τρόπου με τον οποίο η ΕΕ αντιλαμβάνεται την ισχύ στην ψηφιακή εποχή. Με την Delivery Hero να αποτελεί έναν από τους λίγους ευρωπαϊκούς τεχνολογικούς ομίλους με παγκόσμια εμβέλεια, το αποτέλεσμα αυτής της διαμάχης θα έχει αντίκτυπο που ξεπερνά τα στενά όρια των μετόχων, επηρεάζοντας το σύνολο του οικοσυστήματος των startups και των επενδύσεων στην ήπειρο.
