Το 11ο Οικονομικό Φόρουμ των Δελφών, που πραγματοποιήθηκε στο ιστορικό τοπίο του ομφαλού της γης, αποτέλεσε το σκηνικό για μια από τις πιο ενδιαφέρουσες συζητήσεις σχετικά με την τομή της δημόσιας πολιτικής, της τεχνολογικής καινοτομίας και της εταιρικής ευθύνης. Στο επίκεντρο βρέθηκε η πρωτοβουλία της British American Tobacco (BAT) σε συνεργασία με την ελληνική κυβέρνηση, με στόχο την προστασία των ανηλίκων από τα προϊόντα νικοτίνης μέσω προηγμένων ψηφιακών εργαλείων. Η παρουσία της Δόμνας Μιχαηλίδου και στελεχών της BAT ανέδειξε μια νέα πραγματικότητα: η Ελλάδα δεν είναι πλέον ένας απλός ακόλουθος των ευρωπαϊκών οδηγιών, αλλά ένας ενεργός διαμορφωτής προτύπων.
Η Μετατόπιση της Ευθύνης: Από την Οικογένεια στο Κράτος και την Τεχνολογία
Κατά τη διάρκεια της συζήτησης, η Δόμνα Μιχαηλίδου προέβη σε μια δήλωση που σηματοδοτεί μια θεμελιώδη αλλαγή στην κοινωνική προσέγγιση της προστασίας των νέων. «Περνάμε την ευθύνη από τον γονέα στο κράτος», τόνισε, υπογραμμίζοντας ότι η έκθεση της νέας γενιάς σε κινδύνους δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί πλέον μόνο με συμβουλές εντός της οικίας. Η τεχνολογία λειτουργεί εδώ ως ο καταλύτης που επιτρέπει στο κράτος να δημιουργήσει ένα «ψηφιακό δίχτυ ασφαλείας». Η χρήση συστημάτων Age Verification (επαλήθευση ηλικίας) στα σημεία πώλησης, η ενσωμάτωση βιομετρικών στοιχείων και η χρήση τεχνητής νοημοσύνης για την παρακολούθηση της αγοράς αποτελούν τα νέα όπλα σε αυτή τη μάχη.
Η προσέγγιση αυτή αναγνωρίζει ότι η παραδοσιακή αστυνόμευση των λιανοπωλητών είναι συχνά ανεπαρκής. Με την ψηφιοποίηση της διαδικασίας ελέγχου, η πιθανότητα ανθρώπινου λάθους ή παράκαμψης του νόμου μειώνεται δραματικά. Η Ελλάδα, μέσω του ψηφιακού μετασχηματισμού που έχει επιτύχει τα τελευταία χρόνια, διαθέτει πλέον την υποδομή —όπως το Gov.gr και το ψηφιακό πορτοφόλι— για να επιβάλει αυστηρούς ελέγχους σε πραγματικό χρόνο, κάτι που πολλές άλλες ευρωπαϊκές χώρες ακόμα σχεδιάζουν σε θεωρητικό επίπεδο.
Ο Ρόλος της BAT και το Μοντέλο Συνεργασίας
Η συμμετοχή της BAT σε αυτό το εγχείρημα δεν είναι τυχαία. Η εταιρεία, στο πλαίσιο της στρατηγικής «A Better Tomorrow», επενδύει σε τεχνολογίες που διασφαλίζουν ότι τα προϊόντα νέας γενιάς (vaping, θερμαινόμενο καπνό) απευθύνονται αποκλειστικά σε ενήλικες καπνιστές. Η συνεργασία με την ελληνική πολιτεία περιλαμβάνει την υιοθέτηση «έξυπνων» συσκευών που κλειδώνουν αν δεν γίνει ταυτοποίηση ηλικίας μέσω εφαρμογής, καθώς και την εκπαίδευση του δικτύου λιανικής. Η BAT Hellas έχει αναδειχθεί σε κόμβο καινοτομίας για τον όμιλο, δοκιμάζοντας στην ελληνική αγορά λύσεις που αργότερα εξάγονται σε παγκόσμιο επίπεδο.
- Εφαρμογή συστημάτων κρυπτογραφημένης ταυτοποίησης στα σημεία πώλησης.
- Αξιοποίηση AI για τον εντοπισμό μοτίβων αγοράς που υποδηλώνουν προμήθεια για λογαριασμό ανηλίκων.
- Διασύνδεση των συστημάτων λιανικής με την ψηφιακή ταυτότητα του πολίτη.
Αυτή η σύμπραξη δημόσιου και ιδιωτικού τομέα (ΣΔΙΤ) στην προστασία της δημόσιας υγείας αποτελεί ένα «ελληνικό παράδειγμα» που συζητήθηκε εκτενώς στους Δελφούς. Η ικανότητα της Ελλάδας να κινείται γρήγορα στη νομοθέτηση και την εφαρμογή τεχνολογικών λύσεων την καθιστά εργαστήριο για την Ευρώπη, ειδικά σε μια περίοδο που η ΕΕ αναζητά τρόπους να αυστηροποιήσει το πλαίσιο για τα εναλλακτικά προϊόντα καπνού.
Προκλήσεις, Ηθική και το Μέλλον της Επιτήρησης
Παρά την αισιοδοξία, η συζήτηση στους Δελφούς δεν απέφυγε τα δύσκολα ερωτήματα. Η μεταφορά της ευθύνης στο κράτος και η εκτεταμένη χρήση τεχνολογίας εγείρουν ζητήματα ιδιωτικότητας και δεδομένων. Πώς διασφαλίζεται ότι η επαλήθευση της ηλικίας δεν μετατρέπεται σε ένα σύστημα μόνιμης παρακολούθησης των καταναλωτικών συνηθειών των πολιτών; Η απάντηση της ελληνικής πλευράς εστιάζει στην ανωνυμοποίηση των δεδομένων και στη χρήση της τεχνολογίας zero-knowledge proof, όπου το σύστημα επιβεβαιώνει μόνο ότι ο χρήστης είναι «άνω των 18» χωρίς να αποθηκεύει την ταυτότητά του.
«Η τεχνολογία δεν είναι αυτοσκοπός, αλλά το μέσο για να προστατεύσουμε το πιο ευάλωτο κομμάτι της κοινωνίας μας χωρίς να περιορίζουμε τις ελευθερίες των ενηλίκων», δήλωσε χαρακτηριστικά στέλεχος της BAT κατά τη διάρκεια του πάνελ.
Συμπερασματικά, το 11ο Οικονομικό Φόρουμ των Δελφών ανέδειξε ότι η Ελλάδα έχει βρει μια χρυσή τομή: χρησιμοποιεί την ψηφιακή της ωριμότητα για να λύσει χρόνια κοινωνικά προβλήματα. Η προστασία των ανηλίκων μέσω της τεχνολογίας είναι μόνο η αρχή. Αν το μοντέλο αυτό πετύχει, μπορεί να εφαρμοστεί σε μια σειρά από άλλους τομείς, από τον τζόγο έως την πρόσβαση σε ακατάλληλο περιεχόμενο στο διαδίκτυο, εδραιώνοντας τη χώρα ως πρωτοπόρο στην «έξυπνη» ρύθμιση της αγοράς.
