Σε μια κρίσιμη αποτίμηση της τελευταίας επταετίας, ο Υπουργός Επικρατείας Άκης Σκέρτσος προχώρησε σε μια αναλυτική παρουσίαση των πεπραγμένων της κυβέρνησης στον τομέα της ελευθερίας του Τύπου. Κατά τη διάρκεια ομιλίας του, ο κ. Σκέρτσος υποστήριξε ότι η περίοδος 2019-2026 αποτέλεσε μια εποχή σημαντικής θεσμικής θωράκισης και αναβάθμισης του δημοσιογραφικού λειτουργήματος στην Ελλάδα, παρά τις έντονες διεθνείς επικρίσεις που δέχθηκε η χώρα σε προγενέστερα στάδια.
Η Θεσμική Θωράκιση και η Task Force για τους Δημοσιογράφους
Η επιχειρηματολογία του Υπουργού επικεντρώθηκε στις νομοθετικές πρωτοβουλίες που ελήφθησαν για την προστασία των δημοσιογράφων από τις στρατηγικές αγωγές προς αποθάρρυνση της συμμετοχής του κοινού (SLAPPs) και τη σύσταση της ειδικής Task Force. Σύμφωνα με τον κ. Σκέρτσο, η Ελλάδα πέρασε από μια κατάσταση αμυντικής στάσης σε μια προληπτική πολιτική, ενσωματώνοντας τις ευρωπαϊκές οδηγίες για την ελευθερία των μέσων ενημέρωσης (European Media Freedom Act) πολύ ταχύτερα από άλλα κράτη μέλη.
«Δεν ισχυριζόμαστε ότι όλα ήταν τέλεια από την πρώτη μέρα», σημείωσε ο Υπουργός, «αλλά η απόσταση που διανύσαμε από το 2022, όταν η χώρα βρισκόταν στο στόχαστρο διεθνών οργανισμών, μέχρι σήμερα, το Μάιο του 2026, είναι εντυπωσιακή. Η δημιουργία του Μητρώου Εντύπου και Ηλεκτρονικού Τύπου (ΜΕΤ και ΜΗΤ) έφερε διαφάνεια στην ιδιοκτησία και την κρατική χρηματοδότηση, βάζοντας τέλος σε πρακτικές του παρελθόντος που θόλωναν το τοπίο».
Η Σκιά του Παρελθόντος και η Αντιμετώπιση των Κρίσεων
Ο κ. Σκέρτσος δεν απέφυγε να αναφερθεί στις δύσκολες στιγμές της περιόδου, όπως η δολοφονία του Γιώργου Καραϊβάζ και οι καταγγελίες για παρακολουθήσεις. Υποστήριξε ότι η δικαιοσύνη κινήθηκε με τους δικούς της ρυθμούς και ότι η κυβέρνηση παρείχε κάθε δυνατή διευκόλυνση στις έρευνες. Η ρητορική του εστιάζει στο ότι οι μεμονωμένες περιπτώσεις δεν πρέπει να χαρακτηρίζουν το σύνολο της δημοκρατικής λειτουργίας μιας χώρας.
Σημαντικό ρόλο στην ανάλυσή του έπαιξε η συνεργασία με διεθνείς οργανισμούς. Η Ελλάδα, όπως τόνισε, δεν αγνόησε τις εκθέσεις των Ρεπόρτερ Χωρίς Σύνορα, αλλά τις χρησιμοποίησε ως οδικό χάρτη για βελτιώσεις. «Η ελευθερία του Τύπου δεν είναι ένα στατικό μέγεθος, αλλά μια διαρκής κατάκτηση», ανέφερε χαρακτηριστικά, προσθέτοντας ότι το 2026 βρίσκει την Ελλάδα σε μια πολύ πιο ώριμη θέση στον ευρωπαϊκό χάρτη των δικαιωμάτων.
Η Τεχνητή Νοημοσύνη και το Νέο Τοπίο της Ενημέρωσης
Κοιτάζοντας προς το μέλλον, ο Υπουργός Επικρατείας ανέδειξε την πρόκληση της Τεχνητής Νοημοσύνης (AI) ως την επόμενη μεγάλη μάχη για την ελευθερία του Τύπου. Με την έλευση προηγμένων μοντέλων παραγωγής περιεχομένου, ο κίνδυνος της παραπληροφόρησης (deepfakes) και της αλγοριθμικής μεροληψίας είναι ορατός. Η ελληνική κυβέρνηση, σύμφωνα με τον κ. Σκέρτσο, προωθεί ένα πλαίσιο ηθικής χρήσης της AI στα μέσα ενημέρωσης, προστατεύοντας ταυτόχρονα τα πνευματικά δικαιώματα των δημοσιογράφων.
- Ενίσχυση της διαφάνειας στους αλγορίθμους των social media.
- Επιδοτήσεις για τον ψηφιακό μετασχηματισμό των περιφερειακών μέσων.
- Εκπαιδευτικά προγράμματα για την ανίχνευση ψευδών ειδήσεων.
Η στρατηγική αυτή στοχεύει στο να καταστήσει την Ελλάδα κόμβο αξιόπιστης ενημέρωσης στην Νοτιοανατολική Ευρώπη. Ο κ. Σκέρτσος κατέληξε λέγοντας ότι η ελευθερία του Τύπου είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με την οικονομική ανεξαρτησία των μέσων, κάτι που η κυβέρνηση επιδιώκει μέσω ενός υγιούς ανταγωνιστικού πλαισίου.
Κριτική και Αντίλογος
Παρά τις κυβερνητικές διαβεβαιώσεις, η αντιπολίτευση και μερίδα της δημοσιογραφικής κοινότητας παραμένουν επιφυλακτικές. Επισημαίνουν ότι η συγκέντρωση των μέσων ενημέρωσης σε λίγους επιχειρηματικούς ομίλους παραμένει ένα δομικό πρόβλημα της ελληνικής αγοράς. Επιπλέον, η εφαρμογή των νέων νόμων στην πράξη συχνά προσκρούει σε γραφειοκρατικά εμπόδια ή στην έλλειψη πολιτικής βούλησης για πραγματική σύγκρουση με κατεστημένα συμφέροντα.
«Η ελευθερία του Τύπου δεν μετριέται μόνο με νόμους στις εφημερίδες της κυβερνήσεως, αλλά με την άνεση ενός δημοσιογράφου να ερευνά την εξουσία χωρίς να φοβάται για τη θέση του ή την ασφάλειά του», αναφέρουν κύκλοι της ΕΣΗΕΑ.
Συμπερασματικά, η τοποθέτηση του Άκη Σκέρτσου αντικατοπτρίζει μια προσπάθεια της κυβέρνησης να κλείσει οριστικά τον κύκλο της αμφισβήτησης και να παρουσιάσει την Ελλάδα ως ένα σύγχρονο, ευρωπαϊκό κράτος δικαίου. Το αν αυτή η εικόνα ανταποκρίνεται στην καθημερινή πραγματικότητα των δημοσιογράφων, θα κριθεί από την αντοχή των θεσμών στις πιέσεις που αναπόφευκτα θα φέρει η προεκλογική περίοδος που πλησιάζει.
