Στην ιστορική σκιά του Παρνασσού, εκεί όπου κάποτε οι αρχαίοι αναζητούσαν χρησμούς για το μέλλον των πόλεων-κρατών, η σύγχρονη ευρωπαϊκή ηγεσία επιχείρησε σήμερα να δώσει απαντήσεις στα αμείλικτα ερωτήματα της δεκαετίας του 2020. Η συνάντηση του Κυριάκου Μητσοτάκη με τον Αντόνιο Κόστα στο Οικονομικό Φόρουμ των Δελφών δεν ήταν μια απλή εθιμοτυπική ανταλλαγή απόψεων· αποτέλεσε μια βαθιά πολιτική συζήτηση για την επιβίωση και την ευημερία της Ευρωπαϊκής Ένωσης σε έναν πολυπολικό και συχνά εχθρικό κόσμο.
Η Στρατηγική Αυτονομία ως Αναγκαιότητα
Ο Έλληνας Πρωθυπουργός έθεσε εξαρχής το ζήτημα της «στρατηγικής αυτονομίας», έναν όρο που τα τελευταία χρόνια έχει μετατοπιστεί από τη σφαίρα της θεωρίας στην απόλυτη γεωπολιτική ανάγκη. «Η Ευρώπη δεν μπορεί πλέον να είναι ένας παθητικός παρατηρητής των εξελίξεων», τόνισε ο κ. Μητσοτάκης. Η ανάλυσή του επικεντρώθηκε στην ανάγκη για μια ενιαία αμυντική βιομηχανία και μια κοινή στρατηγική για την ενέργεια, επισημαίνοντας ότι η Ελλάδα αποτελεί πλέον τον κρίσιμο ενεργειακό κόμβο που συνδέει την Ευρώπη με την Ανατολική Μεσόγειο και την Αφρική.
Από την πλευρά του, ο Αντόνιο Κόστα, υπό την ιδιότητά του ως Προέδρου του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, υπογράμμισε ότι η ενότητα της ΕΕ δοκιμάζεται από τις εσωτερικές ανισότητες και τις εξωτερικές πιέσεις. «Η στρατηγική αυτονομία δεν σημαίνει απομονωτισμό, αλλά την ικανότητα να επιλέγουμε εμείς τους εταίρους μας και να προστατεύουμε τις αξίες μας χωρίς εκβιασμούς», ανέφερε χαρακτηριστικά. Η συζήτηση ανέδειξε τη σύγκλιση των δύο ηγετών στο ότι η Ευρώπη πρέπει να επενδύσει μαζικά στην τεχνολογία και την πράσινη μετάβαση για να παραμείνει ανταγωνιστική απέναντι στις ΗΠΑ και την Κίνα.
Η Μεσόγειος στο Επίκεντρο των Εξελίξεων
Ένα μεγάλο μέρος της συζήτησης αφιερώθηκε στον ρόλο της Μεσογείου, με τον κ. Μητσοτάκη να αναδεικνύει την Ελλάδα ως πυλώνα σταθερότητας σε μια περιοχή που φλέγεται. Οι δύο ηγέτες συμφώνησαν ότι το μεταναστευτικό ζήτημα απαιτεί μια πιο ολιστική προσέγγιση, που να συνδυάζει την αυστηρή φύλαξη των συνόρων με την οικονομική ανάπτυξη των χωρών προέλευσης.
«Η Μεσόγειος δεν είναι το σύνορο της Ελλάδας ή της Ιταλίας· είναι το σύνορο της Ευρώπης και η διαχείρισή της είναι ευρωπαϊκή ευθύνη», δήλωσε ο κ. Κόστα.
Επιπλέον, συζητήθηκε η κλιματική κρίση, η οποία πλήττει δυσανάλογα τον ευρωπαϊκό νότο. Ο Έλληνας Πρωθυπουργός αναφέρθηκε στις πρωτοβουλίες για την απανθρακοποίηση των ελληνικών νησιών, παρουσιάζοντας το μοντέλο των «GR-eco islands» ως παράδειγμα προς μίμηση για ολόκληρη την Ευρώπη. Η χρηματοδότηση αυτής της μετάβασης παραμένει το μεγάλο «αγκάθι», με τον κ. Κόστα να υπόσχεται νέες πρωτοβουλίες για την κινητοποίηση ιδιωτικών κεφαλαίων μέσω του Ευρωπαϊκού Επενδυτικού Ταμείου.
Θεσμικές Μεταρρυθμίσεις και Διεύρυνση
Το κλείσιμο της συζήτησης βρήκε τους δύο άνδρες να αναλύουν το μέλλον της ευρωπαϊκής αρχιτεκτονικής. Με το βλέμμα στραμμένο στα Δυτικά Βαλκάνια και την Ουκρανία, η συζήτηση για τη διεύρυνση της ΕΕ συνδέθηκε άρρηκτα με την ανάγκη για εσωτερικές μεταρρυθμίσεις. Ο κ. Μητσοτάκης ήταν σαφής: η διεύρυνση δεν μπορεί να γίνει εις βάρος της λειτουργικότητας της Ένωσης. Πρότεινε την επανεξέταση της ομοφωνίας σε κρίσιμα ζητήματα εξωτερικής πολιτικής, μια θέση που βρίσκει σύμφωνο τον κ. Κόστα, ο οποίος όμως τόνισε τις δυσκολίες στην εξεύρεση κοινής συνιστάμενης μεταξύ των 27 κρατών-μελών.
- Ανάγκη για κοινή ευρωπαϊκή αμυντική στρατηγική.
- Η Ελλάδα ως πύλη εισόδου ενέργειας για την ΕΕ.
- Ενίσχυση των επενδύσεων στην πράσινη τεχνολογία.
- Μεταρρύθμιση των διαδικασιών λήψης αποφάσεων στην ΕΕ.
Συμπερασματικά, η συζήτηση στους Δελφούς επιβεβαίωσε ότι η Ελλάδα δεν είναι πλέον ο «προβληματικός εταίρος» της προηγούμενης δεκαετίας, αλλά ένας συνδιαμορφωτής της ευρωπαϊκής ατζέντας. Η χημεία μεταξύ Μητσοτάκη και Κόστα υποδηλώνει μια ισχυρή συμμαχία εντός του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, η οποία θα παίξει καθοριστικό ρόλο στις επερχόμενες διαπραγματεύσεις για τον προϋπολογισμό της ΕΕ και την αμυντική θωράκιση της ηπείρου.
