Η πρόσφατη ανακοίνωση της συμφωνίας κατάπαυσης του πυρός μεταξύ του Ισραήλ και του Λιβάνου δεν έφερε μόνο ανακούφιση στη διεθνή κοινότητα, αλλά πυροδότησε και μια εσωτερική πολιτική θύελλα στην Ιερουσαλήμ. Ο υπουργός Εθνικής Ασφάλειας, Ιταμάρ Μπεν Γκβιρ, ηγέτης του ακροδεξιού κόμματος «Εβραϊκή Ισχύς», δεν μάσησε τα λόγια του, χαρακτηρίζοντας τη συμφωνία ως ένα «μέγα λάθος» και μια «χαμένη ιστορική ευκαιρία» για την οριστική εξάρθρωση της Χεζμπολάχ.
Η Ιδεολογική Σύγκρουση στην Καρδιά της Κυβέρνησης
Για τον Μπεν Γκβιρ, η διπλωματία σε αυτό το στάδιο αποτελεί ένδειξη αδυναμίας. Η ρητορική του βασίζεται στην πεποίθηση ότι η στρατιωτική ισχύς είναι η μόνη γλώσσα που κατανοούν οι αντίπαλοι του Ισραήλ στον «Άξονα της Αντίστασης» που καθοδηγείται από το Ιράν. Σύμφωνα με τον ίδιο, η παύση των εχθροπραξιών επιτρέπει στη Χεζμπολάχ να ανασυγκροτηθεί, να επανεξοπλιστεί και να προετοιμαστεί για έναν μελλοντικό γύρο βίας που θα είναι ακόμη πιο αιματηρός. Η θέση αυτή δεν είναι απλώς μια προσωπική άποψη, αλλά εκπροσωπεί ένα σημαντικό τμήμα της ισραηλινής δεξιάς που θεωρεί ότι η ασφάλεια του βόρειου Ισραήλ μπορεί να διασφαλιστεί μόνο μέσω μιας «νεκρής ζώνης» εντός του λιβανέζικου εδάφους και της πλήρους αποστρατιωτικοποίησης της περιοχής νότια του ποταμού Λιτάνι.
Από την άλλη πλευρά, ο πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου βρίσκεται σε μια εξαιρετικά δύσκολη θέση. Από τη μια πλευρά, δέχεται ασφυκτικές πιέσεις από την Ουάσιγκτον και την Ευρωπαϊκή Ένωση για τον τερματισμό των συγκρούσεων, και από την άλλη, πρέπει να διατηρήσει τη συνοχή της κυβερνητικής του συμμαχίας. Η αποδοχή της συμφωνίας από τον Νετανιάχου ερμηνεύεται από πολλούς αναλυτές ως μια κίνηση τακτικής, προκειμένου να επικεντρωθεί το Ισραήλ στο μέτωπο της Γάζας και στην απειλή του Ιράν, αποφεύγοντας έναν εξαντλητικό πόλεμο φθοράς σε δύο μέτωπα.
Το Ζήτημα της Αξιοπιστίας και η Επόμενη Μέρα
Ένα από τα κύρια σημεία τριβής είναι η αξιοπιστία της συμφωνίας. Ο Μπεν Γκβιρ αμφισβητεί ανοιχτά την ικανότητα του λιβανέζικου στρατού και της UNIFIL (της ειρηνευτικής δύναμης του ΟΗΕ) να επιβάλουν τους όρους της συμφωνίας. Ιστορικά, το Ισραήλ έχει εκφράσει επανειλημμένα παράπονα ότι η απόφαση 1701 του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ, η οποία τερμάτισε τον πόλεμο του 2006, δεν εφαρμόστηκε ποτέ πλήρως, επιτρέποντας στη Χεζμπολάχ να χτίσει ένα τεράστιο οπλοστάσιο ακριβώς στα σύνορα.
- Η ανάγκη για εγγυήσεις από τις ΗΠΑ για ελευθερία δράσης του Ισραήλ σε περίπτωση παραβιάσεων.
- Η επιστροφή των δεκάδων χιλιάδων εκτοπισμένων Ισραηλινών στα σπίτια τους στο Βορρά.
- Η πολιτική επιβίωση του κυβερνητικού συνασπισμού υπό το βάρος των απειλών για παραίτηση από τη δεξιά πτέρυγα.
Η κριτική του Μπεν Γκβιρ βρίσκει απήχηση σε κατοίκους των βόρειων κοινοτήτων, οι οποίοι φοβούνται ότι η συμφωνία είναι απλώς ένα «προσωρινό επίδεσμο» σε μια ανοιχτή πληγή. Για αυτούς, η επιστροφή στην κανονικότητα υπό τη σκιά των πυραύλων της Χεζμπολάχ δεν αποτελεί βιώσιμη λύση. Η δυσαρέσκεια αυτή μετατρέπεται σε πολιτική πίεση που θα μπορούσε να οδηγήσει ακόμη και σε πρόωρες εκλογές, αν ο Μπεν Γκβιρ και ο σύμμαχός του, Μπεζαλέλ Σμότριτς, αποφασίσουν να αποσύρουν τη στήριξή τους.
Γεωπολιτικές Προεκτάσεις και ο Ρόλος της Δύσης
Η συμφωνία αυτή δεν αφορά μόνο το Ισραήλ και τον Λίβανο. Είναι ένα κρίσιμο τεστ για την αμερικανική διπλωματία στην περιοχή. Η κυβέρνηση Μπάιντεν επένδυσε σημαντικό πολιτικό κεφάλαιο για να αποτρέψει έναν ολοκληρωτικό περιφερειακό πόλεμο. Ωστόσο, η αντίδραση στοιχείων όπως ο Μπεν Γκβιρ υπογραμμίζει το γεγονός ότι οι εσωτερικές δυναμικές στο Ισραήλ μπορούν ανά πάσα στιγμή να ανατρέψουν τους διεθνείς σχεδιασμούς. Η Ευρώπη, επίσης, παρακολουθεί με κομμένη την ανάσα, καθώς η σταθερότητα στον Λίβανο είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με τις προσφυγικές ροές και την ασφάλεια στην Ανατολική Μεσόγειο.
«Δεν κάνουμε συμφωνίες με τρομοκράτες, τους εξοντώνουμε», δήλωσε χαρακτηριστικά ο Μπεν Γκβιρ, δίνοντας το στίγμα της σκληρής γραμμής που προτίθεται να ακολουθήσει.
Συμπερασματικά, η συμφωνία με τον Λίβανο είναι ένα στοίχημα υψηλού ρίσκου. Αν επιτύχει, μπορεί να αποτελέσει το πρώτο βήμα για μια ευρύτερη αποκλιμάκωση. Αν όμως επιβεβαιωθούν οι φόβοι του Μπεν Γκβιρ και η Χεζμπολάχ χρησιμοποιήσει την ηρεμία για να προετοιμάσει ένα νέο χτύπημα, τότε η πολιτική ευθύνη του Νετανιάχου θα είναι τεράστια και η εσωτερική σύγκρουση στο Ισραήλ θα λάβει ανεξέλεγκτες διαστάσεις. Το μέλλον της περιοχής παραμένει δέσμιο μιας εύθραυστης ισορροπίας μεταξύ της ανάγκης για ειρήνη και της απαίτησης για απόλυτη ασφάλεια.
