Η πρόσφατη συνεδρίαση του Κυβερνητικού Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας (ΚΥΣΕΑ) υπό την προεδρία του Πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη στο Μέγαρο Μαξίμου, δεν ήταν απλώς μια τυπική ανασκόπηση της αμυντικής πολιτικής. Στο επίκεντρο βρέθηκε η επιτάχυνση των διαδικασιών για την απόκτηση των ιταλικών φρεγατών κλάσης Bergamini (FREMM-IT), μια κίνηση που φιλοδοξεί να αλλάξει τις ισορροπίες ισχύος στην Ανατολική Μεσόγειο και να θωρακίσει τις ενεργειακές υποδομές της χώρας. Η επιλογή αυτή έρχεται σε μια χρονική συγκυρία όπου η γεωπολιτική αστάθεια στη Μέση Ανατολή και οι συνεχιζόμενες προκλήσεις από την πλευρά της Άγκυρας επιβάλλουν μια ολιστική προσέγγιση στην εθνική ασφάλεια.
Η Στρατηγική Σημασία των Bergamini
Οι φρεγάτες κλάσης Bergamini αποτελούν την κορωνίδα της ιταλικής ναυπηγικής τεχνολογίας. Πρόκειται για πλοία πολλαπλών ρόλων, εξοπλισμένα με προηγμένα συστήματα ανθυποβρυχιακού πολέμου (ASW) και αεράμυνας περιοχής. Η ένταξή τους στο Πολεμικό Ναυτικό, παράλληλα με τις γαλλικές Belharra, δημιουργεί έναν στόλο «δύο ταχυτήτων» που μπορεί να επιχειρεί με αξιώσεις τόσο στο κλειστό περιβάλλον του Αιγαίου όσο και στην ανοιχτή θάλασσα της Ανατολικής Μεσογείου. Σύμφωνα με πηγές του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας, η Αθήνα εξετάζει την απόκτηση δύο έως τεσσάρων μονάδων, με το παρασκήνιο της διακρατικής συμφωνίας με τη Ρώμη να περιλαμβάνει και σημαντικά ανταλλάγματα στον τομέα της εγχώριας ναυπηγικής βιομηχανίας.
Η επιλογή της Ιταλίας δεν είναι τυχαία. Η κυβέρνηση Μελόνι έχει επιδείξει ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τη σταθερότητα στη Μεσόγειο, ενώ οι σχέσεις των δύο πρωθυπουργών βρίσκονται στο καλύτερο δυνατό επίπεδο. Η συμφωνία αυτή, πέρα από το αμυντικό σκέλος, λειτουργεί και ως απάντηση στο πρόσφατο τουρκικό νομοσχέδιο για τις θαλάσσιες ζώνες, το οποίο επιχειρεί να νομιμοποιήσει αυθαίρετες διεκδικήσεις εις βάρος των ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων.
Ενεργειακή Ασφάλεια και Θαλάσσια Στρατηγική
Ένας από τους βασικούς πυλώνες της συζήτησης στο ΚΥΣΕΑ ήταν η διασύνδεση της αμυντικής ισχύος με την ενεργειακή ασφάλεια. Η Ελλάδα μετατρέπεται σταδιακά σε ενεργειακό κόμβο, με έργα όπως ο Great Sea Interconnector (η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας-Κύπρου-Ισραήλ) και οι έρευνες για υδρογονάνθρακες νότια της Κρήτης να αποτελούν στόχους στρατηγικής σημασίας. Η προστασία αυτών των υποδομών απαιτεί πλοία με μεγάλη αυτονομία και προηγμένες δυνατότητες εντοπισμού απειλών κάτω από την επιφάνεια της θάλασσας.
- Προστασία των υποθαλάσσιων καλωδίων και αγωγών.
- Επιτήρηση των περιοχών ερευνών για υδρογονάνθρακες.
- Αποτροπή υβριδικών απειλών σε κρίσιμες υποδομές.
- Ενίσχυση της παρουσίας στην ΑΟΖ της Κύπρου.
Οι Bergamini διαθέτουν το σόναρ CAPTAS-4, το οποίο θεωρείται το κορυφαίο στον κόσμο για τον εντοπισμό σύγχρονων, αθόρυβων υποβρυχίων. Σε μια περιοχή όπου ο υποβρύχιος ανταγωνισμός εντείνεται, η δυνατότητα αυτή είναι κρίσιμη για την εξασφάλιση της ελευθερίας της ναυσιπλοΐας και της απρόσκοπτης ενεργειακής ροής.
Η Αναγέννηση των Ναυπηγείων και το «Crash Test» της Μέσης Ανατολής
Η συμφωνία με την Ιταλία και τη Fincantieri αναμένεται να δώσει νέα πνοή στα ελληνικά ναυπηγεία, πιθανότατα της Ελευσίνας. Το μοντέλο της συνπαραγωγής ή της συντήρησης των πλοίων σε ελληνικό έδαφος αποτελεί «κόκκινη γραμμή» για την Αθήνα, η οποία επιδιώκει την επιστροφή της χώρας στον παγκόσμιο ναυπηγικό χάρτη. Η μεταφορά τεχνογνωσίας και η δημιουργία θέσεων εργασίας υψηλής εξειδίκευσης είναι παράλληλα οφέλη που δεν μπορούν να αγνοηθούν.
«Η εθνική άμυνα δεν είναι μόνο εξοπλισμοί, είναι η ισχυρή βιομηχανική βάση που τους υποστηρίζει», ανέφερε κυβερνητική πηγή μετά τη συνεδρίαση.
Τέλος, η κατάσταση στη Μέση Ανατολή λειτουργεί ως ένα διαρκές «crash test» για τις ελληνικές ένοπλες δυνάμεις. Η συμμετοχή της Ελλάδας στην επιχείρηση «Aspides» στην Ερυθρά Θάλασσα έχει ήδη καταδείξει την ανάγκη για πλοία που μπορούν να αντιμετωπίσουν κορεσμό επιθέσεων από drones και πυραύλους. Οι Bergamini, με το σύστημα Aster 30, προσφέρουν ακριβώς αυτή την ομπρέλα προστασίας που απαιτείται στο σύγχρονο πεδίο μάχης. Η τελική απόφαση του ΚΥΣΕΑ αναμένεται εντός των επόμενων μηνών, με την Αθήνα να ζυγίζει προσεκτικά το κόστος και το γεωπολιτικό όφελος μιας τέτοιας κίνησης.
