Σε μια ομιλία που χαρακτηρίστηκε από την προσπάθεια ισορροπίας ανάμεσα στον τεχνολογικό ενθουσιασμό και την κοινωνική επαγρύπνηση, ο Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης έθεσε το πλαίσιο για την πορεία της Ελλάδας και της Ευρώπης προς το 2030. Κατά τη διάρκεια της παρέμβασής του σε διεθνές συνέδριο για την Τεχνητή Νοημοσύνη (ΤΝ), ο κ. Μητσοτάκης δεν περιορίστηκε στις συνήθεις εξαγγελίες για την ψηφιοποίηση του κράτους, αλλά εμβάθυνε στις υπαρξιακές προκλήσεις που θέτει η αλγοριθμική επανάσταση στη δημοκρατία και την ψυχική υγεία των νεότερων γενεών.
Ο Ορίζοντας του 2030: Μια Νέα Βιομηχανική Επανάσταση
Ο Πρωθυπουργός παρομοίασε την έλευση της παραγωγικής Τεχνητής Νοημοσύνης (Generative AI) με την ανακάλυψη της ατμομηχανής ή του ηλεκτρισμού. Σύμφωνα με τον ίδιο, τα επόμενα έξι χρόνια θα δούμε αλλαγές που υπό άλλες συνθήκες θα απαιτούσαν δεκαετίες. «Δεν πρόκειται απλώς για ένα νέο εργαλείο, αλλά για μια θεμελιώδη μετατόπιση του τρόπου με τον οποίο παράγουμε, σκεφτόμαστε και επικοινωνούμε», ανέφερε χαρακτηριστικά. Η Ελλάδα, σύμφωνα με τον κυβερνητικό σχεδιασμό, στοχεύει να μην είναι απλός καταναλωτής αυτών των τεχνολογιών, αλλά να συμμετάσχει ενεργά στη διαμόρφωση του ηθικού και ρυθμιστικού τους πλαισίου.
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στην παραγωγικότητα. Ο κ. Μητσοτάκης σημείωσε ότι η ΤΝ μπορεί να αποτελέσει το «κλειδί» για την επίλυση του προβλημάτων που ταλανίζουν την ελληνική οικονομία, όπως η γραφειοκρατία και η καθυστέρηση στην απονομή δικαιοσύνης. Ήδη, η εισαγωγή του ψηφιακού βοηθού «mAi» στη δημόσια διοίκηση αποτελεί το πρώτο βήμα μιας μακράς διαδρομής προς ένα κράτος που «προβλέπει» αντί να «θεραπεύει» κατόπιν εορτής.
Το «Κατηγορώ» για τα Social Media και την Ψυχική Υγεία
Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα και ίσως απρόσμενα σκληρά σημεία της ομιλίας του αφορούσε τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Ο Πρωθυπουργός εξέφρασε την έντονη ανησυχία του για τον τρόπο με τον οποίο οι αλγόριθμοι των μεγάλων πλατφορμών επηρεάζουν τη γνωστική ανάπτυξη και την ψυχολογία των εφήβων. «Βρισκόμαστε αντιμέτωποι με μια κρίση ψυχικής υγείας που τροφοδοτείται από την επιδίωξη της προσοχής με κάθε κόστος», τόνισε.
- Η ανάγκη για αυστηρότερους ελέγχους ηλικίας στις πλατφόρμες.
- Η διαφάνεια των αλγορίθμων που προωθούν περιεχόμενο.
- Η προστασία των ανηλίκων από την τοξικότητα και τον ψηφιακό εθισμό.
Ο κ. Μητσοτάκης κάλεσε την Ευρωπαϊκή Ένωση να αναλάβει ηγετικό ρόλο στη ρύθμιση των Big Tech, υπογραμμίζοντας ότι η ελευθερία του λόγου δεν πρέπει να συγχέεται με την ελευθερία της αλγοριθμικής ενίσχυσης του μίσους ή της παραπληροφόρησης. Η αναφορά αυτή έρχεται σε μια στιγμή που η συζήτηση για την απαγόρευση των κινητών στα σχολεία και τον περιορισμό της χρήσης των social media από ανηλίκους κερδίζει έδαφος σε ολόκληρη την Ευρώπη.
Η Δημοκρατία στην Εποχή των Deepfakes
Πέρα από την οικονομία και την κοινωνία, ο Πρωθυπουργός στάθηκε στους κινδύνους για το ίδιο το δημοκρατικό πολίτευμα. Με τις εκλογικές αναμετρήσεις παγκοσμίως να απειλούνται από εξελιγμένες καμπάνιες παραπληροφόρησης, η χρήση της ΤΝ για τη δημιουργία ψευδών ειδήσεων (deepfakes) αποτελεί άμεση απειλή. «Η δημοκρατία βασίζεται σε μια κοινή αντίληψη της πραγματικότητας. Αν η ΤΝ καταστρέψει αυτή την κοινή βάση, τότε το πολίτευμά μας κινδυνεύει», προειδοποίησε.
«Η Τεχνητή Νοημοσύνη είναι ένας καθρέφτης του πολιτισμού μας. Αν του δώσουμε τοξικά δεδομένα, θα μας επιστρέψει μια τοξική πραγματικότητα. Η ευθύνη μας είναι να διασφαλίσουμε ότι ο καθρέφτης αυτός θα παραμείνει καθαρός.»
Κλείνοντας, ο Κυριάκος Μητσοτάκης τόνισε ότι η Ελλάδα διαθέτει το ανθρώπινο κεφάλαιο –τόσο εντός όσο και εκτός συνόρων– για να πρωταγωνιστήσει σε αυτή τη νέα εποχή. Η σύσταση της Συμβουλευτικής Επιτροπής για την ΤΝ, με τη συμμετοχή κορυφαίων επιστημόνων όπως ο Κωνσταντίνος Δασκαλάκης, αποτελεί το εχέγγυο ότι η χώρα θα κινηθεί με σχέδιο και σύνεση.