Γιατί ο Σαμ Άλτμαν συνεργάζεται με τον Τζάρεντ Λέτο σε ένα από τα πιο αμφιλεγόμενα project του;

Στον κόσμο της τεχνολογίας, οι συμμαχίες μεταξύ της Silicon Valley και του Hollywood δεν είναι κάτι καινούργιο. Ωστόσο, η πρόσφατη συνεργασία του Σαμ Άλτμαν, του ανθρώπου πίσω από την OpenAI, με τον βραβευμένο με Όσκαρ και ροκ σταρ Τζάρεντ Λέτο, έχει προκαλέσει περισσότερες αντιδράσεις από το συνηθισμένο. Το επίκεντρο της διαμάχης δεν είναι άλλο από το World (πρώην Worldcoin), το φιλόδοξο και εξαιρετικά αμφιλεγόμενο εγχείρημα του Άλτμαν που στοχεύει στη δημιουργία ενός παγκόσμιου συστήματος βιομετρικής ταυτοποίησης.

Η είδηση πήρε αρχικά μια κωμικοτραγική τροπή όταν ανακοινώθηκε μια συνεργασία για την πώληση εισιτηρίων συναυλιών, με πολλούς να πιστεύουν ότι αφορούσε τον ποπ σταρ Bruno Mars. Τελικά, αποκαλύφθηκε ότι η συνεργασία αφορά το συγκρότημα του Λέτο, τους Thirty Seconds to Mars. Παρά το επικοινωνιακό μπέρδεμα, η ουσία παραμένει: το World χρησιμοποιεί τη λάμψη των διασημοτήτων για να πείσει το κοινό να παραδώσει το πιο προσωπικό του δεδομένο — τη σάρωση της ίριδας του ματιού του.

Η Σάρωση της Ίριδας ως «Εισιτήριο» για το Μέλλον

Το World βασίζεται σε μια συσκευή που ονομάζεται «The Orb» (Η Σφαίρα), η οποία σαρώνει την ίριδα των χρηστών για να αποδείξει την «ανθρώπινη υπόστασή» τους (Proof of Personhood) σε έναν κόσμο που κατακλύζεται από την τεχνητή νοημοσύνη. Σε αντάλλαγμα, οι χρήστες λαμβάνουν ένα ψηφιακό ID και, σε ορισμένες περιπτώσεις, κρυπτονομίσματα. Η συνεργασία με τον Τζάρεντ Λέτο εισάγει μια νέα διάσταση: τη χρήση αυτής της τεχνολογίας για VIP πρόσβαση και αποκλειστικές εμπειρίες σε συναυλίες.

Για τον Άλτμαν, η συμμετοχή του Λέτο —ο οποίος είναι επίσης ένας έμπειρος επενδυτής τεχνολογίας— αποτελεί μια στρατηγική κίνηση για την «κανονικοποίηση» μιας τεχνολογίας που πολλοί θεωρούν δυστοπική. Αν οι θαυμαστές ενός διάσημου καλλιτέχνη είναι πρόθυμοι να σκανάρουν τα μάτια τους για να βρεθούν στα παρασκήνια, τότε το ψυχολογικό φράγμα προς τη μαζική υιοθέτηση της βιομετρικής επιτήρησης αρχίζει να καταρρέει. Οι επικριτές, ωστόσο, προειδοποιούν ότι πρόκειται για έναν επικίνδυνο δρόμο όπου η ψυχαγωγία γίνεται ο δούρειος ίππος για την απώλεια της ιδιωτικότητας.

Ηθικά Διλήμματα και ο Κίνδυνος της Επιτήρησης

Το βασικό επιχείρημα του World είναι ότι στην εποχή των deepfakes και των bots, χρειαζόμαστε έναν αδιάβλητο τρόπο να αποδεικνύουμε ότι είμαστε άνθρωποι. Όμως, η συγκέντρωση βιομετρικών δεδομένων από εκατομμύρια ανθρώπους σε μια κεντρική (ή έστω ημι-κεντρική) βάση δεδομένων εγκυμονεί τεράστιους κινδύνους. Τι θα συμβεί αν αυτά τα δεδομένα κλαπούν; Σε αντίθεση με έναν κωδικό πρόσβασης, δεν μπορείς να αλλάξεις την ίριδά σου.

• Διαφάνεια: Πώς ακριβώς αποθηκεύονται τα δεδομένα και ποιος έχει πρόσβαση σε αυτά;
• Συγκατάθεση: Είναι η συναίνεση πραγματικά ελεύθερη όταν προσφέρεται ως αντάλλαγμα για οικονομικά οφέλη ή πρόσβαση σε πολιτιστικά γεγονότα;
• Ασφάλεια: Η πιθανότητα δημιουργίας μιας παγκόσμιας βάσης δεδομένων που θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί από αυταρχικά καθεστώτα.

Η συνεργασία με τους Thirty Seconds to Mars στοχεύει στο να παρουσιάσει το World ID ως ένα «cool» αξεσουάρ της ψηφιακής εποχής. Όμως, η ηθική της ανταλλαγής βιομετρικών δεδομένων για ένα VIP πάσο παραμένει εξαιρετικά αμφισβητήσιμη. Πολλοί οργανισμοί προστασίας ανθρωπίνων δικαιωμάτων έχουν ήδη εκφράσει την ανησυχία τους για το γεγονός ότι το project στοχεύει συχνά σε ευάλωτους πληθυσμούς στον αναπτυσσόμενο κόσμο, και τώρα χρησιμοποιεί το lifestyle του Hollywood για να επεκταθεί στη Δύση.

Το Μέλλον της Ψηφιακής Ταυτότητας

Ο Σαμ Άλτμαν φαίνεται να πιστεύει ότι το World είναι η λύση στο πρόβλημα της ταυτότητας που δημιούργησε η ίδια η OpenAI με το ChatGPT και το Sora. Είναι ένα κλασικό παράδειγμα τεχνολογικού «problem-solution» κύκλου: δημιουργούμε το πρόβλημα (AI που μοιάζει με άνθρωπο) και μετά πουλάμε τη λύση (βιομετρική ταυτοποίηση). Η συμμετοχή του Τζάρεντ Λέτο προσθέτει το απαραίτητο «star power» για να γίνει το προϊόν ελκυστικό στις νεότερες γενιές.

Ωστόσο, η αντίδραση της αγοράς και των ρυθμιστικών αρχών θα είναι ο καθοριστικός παράγοντας. Ήδη χώρες όπως η Ισπανία και η Πορτογαλία έχουν θέσει περιορισμούς στις δραστηριότητες του World. Η προσπάθεια να συνδεθεί η βιομετρία με τη μουσική βιομηχανία ίσως αποδειχθεί είτε μια ιδιοφυής κίνηση μάρκετινγκ είτε η στιγμή που το κοινό θα πει τελικά «όχι» στην υπερβολική τεχνολογική εισβολή στην προσωπική του ζωή.