Σε μια κρίσιμη καμπή για την ελληνική οικονομία, καθώς η χώρα προετοιμάζεται για τη μετάβαση στη μετά το Ταμείο Ανάκαμψης εποχή, ο Αναπληρωτής Υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Νίκος Παπαθανάσης, έδωσε το στίγμα της επόμενης μέρας για την επιχειρηματικότητα. Με μια ανακοίνωση που αναμένεται να προκαλέσει αίσθηση στην αγορά, γνωστοποιήθηκε η διάθεση νέων χαμηλότοκων δανείων που ξεπερνούν τα 5 δισεκατομμύρια ευρώ, με ημερομηνία έναρξης την 31η Αυγούστου. Το πρόγραμμα αυτό δεν αποτελεί απλώς μια ένεση ρευστότητας, αλλά μια στρατηγική επιλογή για τη στήριξη της «ραχοκοκαλιάς» της ελληνικής οικονομίας: των μικρών και πολύ μικρών επιχειρήσεων.
Ο ρόλος της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας (HDB)
Κεντρικός πυλώνας αυτής της προσπάθειας είναι η Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα (HDB), η οποία τα τελευταία χρόνια έχει εξελιχθεί σε έναν σύγχρονο χρηματοδοτικό βραχίονα του κράτους. Σε συνεργασία με το εμπορικό τραπεζικό σύστημα, η HDB θα λειτουργήσει ως εγγυητής και συγχρηματοδότης, επιτρέποντας στις επιχειρήσεις να έχουν πρόσβαση σε κεφάλαια με όρους που η ελεύθερη αγορά, υπό τις παρούσες συνθήκες των υψηλών επιτοκίων της ΕΚΤ, δύσκολα θα μπορούσε να προσφέρει. Το στοίχημα είναι διπλό: από τη μία η μείωση του κόστους δανεισμού και από την άλλη η διεύρυνση της περιμέτρου των «επιλέξιμων» επιχειρήσεων, πολλές από τις οποίες παραμένουν αποκλεισμένες από τον παραδοσιακό τραπεζικό δανεισμό.
Σύμφωνα με τον κ. Παπαθανάση, το νέο αυτό πακέτο έρχεται να καλύψει το κενό που θα αφήσει η σταδιακή ολοκλήρωση των προγραμμάτων του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (RRF). Η κυβέρνηση επιδιώκει να διατηρήσει το αναπτυξιακό momentum, διασφαλίζοντας ότι η ρευστότητα θα φτάσει μέχρι την τελευταία βαθμίδα της επιχειρηματικής πυραμίδας. Τα νέα εργαλεία περιλαμβάνουν το ΤΕΠΙΧ ΙΙΙ, το οποίο αναμένεται να αποτελέσει την αιχμή του δόρατος, προσφέροντας επιδότηση επιτοκίου και εγγυήσεις που φτάνουν έως και το 80% του δανείου.
Η Πρόκληση της «Τραπεζιμότητας» (Bankability)
Παρά την αφθονία των πόρων, το μεγάλο ερωτηματικό παραμένει η δυνατότητα των μικρών επιχειρήσεων να ανταποκριθούν στα αυστηρά κριτήρια των εμπορικών τραπεζών. Η ελληνική πραγματικότητα δείχνει ότι ένα μεγάλο ποσοστό των ΜμΕ εξακολουθεί να φέρει τα «σημάδια» της δεκαετούς οικονομικής κρίσης, με ληξιπρόθεσμες οφειλές ή χαμηλή πιστοληπτική ικανότητα. Εδώ έγκειται και η σημασία της κρατικής παρέμβασης: η παροχή εγγυήσεων μειώνει το ρίσκο για τις τράπεζες, ενθαρρύνοντάς τες να ανοίξουν τις στρόφιγγες σε επιχειρήσεις που, αν και υγιείς ως προς το επιχειρηματικό τους πλάνο, στερούνται επαρκών εξασφαλίσεων.
«Στόχος μας είναι να μην μείνει καμία βιώσιμη επιχείρηση χωρίς πρόσβαση σε χρηματοδότηση», δήλωσε χαρακτηριστικά ο υπουργός, υπογραμμίζοντας ότι η ψηφιοποίηση των διαδικασιών μέσω της πλατφόρμας KYC (Know Your Customer) της HDB θα επιταχύνει δραματικά τους χρόνους έγκρισης.
Επιπλέον, τα νέα δάνεια δεν θα περιορίζονται μόνο σε κεφάλαια κίνησης. Μεγάλο μέρος των 5 δισ. ευρώ προορίζεται για επενδυτικά δάνεια που στοχεύουν στον ψηφιακό μετασχηματισμό και την πράσινη μετάβαση. Σε μια εποχή που η κλιματική αλλαγή και η τεχνολογική εξέλιξη αναδιαμορφώνουν το παγκόσμιο εμπόριο, οι ελληνικές ΜμΕ καλούνται να εκσυγχρονιστούν για να παραμείνουν ανταγωνιστικές. Η χρηματοδότηση για την εγκατάσταση φωτοβολταϊκών, την ενεργειακή αναβάθμιση κτιρίων ή την αγορά λογισμικού τεχνητής νοημοσύνης θα είναι πλέον πιο προσιτή από ποτέ.
Στρατηγική Σημασία και Μακροοικονομικές Επιπτώσεις
Η κίνηση αυτή της κυβέρνησης εντάσσεται σε ένα ευρύτερο πλαίσιο δημοσιονομικής πειθαρχίας αλλά και αναπτυξιακής τόλμης. Με το δημόσιο χρέος να ακολουθεί πτωτική τροχιά και την Ελλάδα να ανακτά την επενδυτική βαθμίδα, η διοχέτευση ρευστών πόρων στην αγορά λειτουργεί ως πολλαπλασιαστής του ΑΕΠ. Οι αναλυτές εκτιμούν ότι κάθε ευρώ που διοχετεύεται μέσω της Αναπτυξιακής Τράπεζας μπορεί να κινητοποιήσει επιπλέον ιδιωτικά κεφάλαια, δημιουργώντας έναν κύκλο επενδύσεων που θα στηρίξει την απασχόληση και την κοινωνική συνοχή.
Ωστόσο, η επιτυχία του εγχειρήματος θα κριθεί στην πράξη. Η γραφειοκρατία, τόσο η κρατική όσο και η τραπεζική, παραμένει ο «ελέφαντας στο δωμάτιο». Η κυβέρνηση υπόσχεται απλοποίηση, αλλά οι επιχειρηματίες παραμένουν επιφυλακτικοί μέχρι να δουν τα κεφάλαια στους λογαριασμούς τους. Η 31η Αυγούστου αποτελεί το ορόσημο για να αποδειχθεί αν η ελληνική οικονομία μπορεί να περάσει από τα λόγια στις πράξεις, μετατρέποντας τις υποσχέσεις σε πραγματική ανάπτυξη για όλους.
