Για χρόνια, η κυρίαρχη αφήγηση γύρω από την ανεργία των νέων επικεντρωνόταν στην απειλή της Τεχνητής Νοημοσύνης (ΤΝ). Η εικόνα ενός ρομπότ ή ενός αλγορίθμου που αντικαθιστά τις θέσεις εργασίας entry-level ήταν ο μεγαλύτερος φόβος της Γενιάς Z. Ωστόσο, μια νέα έρευνα που ήρθε στο φως της δημοσιότητας, όπως αναφέρθηκε από το NBC4 Washington, προτείνει έναν διαφορετικό και ίσως πιο ανησυχητικό ένοχο: την τηλεργασία.
Η κρίση της άτυπης μάθησης
Το πρόβλημα δεν εντοπίζεται στην ικανότητα των νέων να χειρίζονται την τεχνολογία, αλλά στην απώλεια αυτού που οι οικονομολόγοι ονομάζουν «άτυπη μάθηση». Στο παραδοσιακό περιβάλλον γραφείου, ένας νέος υπάλληλος μαθαίνει όχι μόνο από τα επίσημα σεμινάρια, αλλά παρατηρώντας τους ανώτερους συναδέλφους του. Μαθαίνει πώς να διαχειρίζεται μια σύγκρουση, πώς να παρουσιάζει μια ιδέα και πώς να πλοηγείται στην εταιρική κουλτούρα απλώς και μόνο επειδή βρίσκεται στον ίδιο χώρο με έμπειρους επαγγελματίες.
Η τηλεργασία έχει διαρρήξει αυτόν τον δεσμό. Όταν οι συναντήσεις περιορίζονται σε αυστηρά προγραμματισμένες κλήσεις Zoom, ο «νεκρός χρόνος» —εκείνα τα πέντε λεπτά στην κουζίνα για καφέ ή η σύντομη συζήτηση μετά από ένα μίτινγκ— εξαφανίζεται. Για έναν έμπειρο υπάλληλο, αυτό μπορεί να σημαίνει μεγαλύτερη παραγωγικότητα. Για έναν 22χρονο που ξεκινά τώρα την καριέρα του, σημαίνει επαγγελματική απομόνωση και επιβράδυνση της ανάπτυξης δεξιοτήτων.
Η Τεχνητή Νοημοσύνη ως αποδιοπομπαίος τράγος
Είναι εύκολο να κατηγορήσουμε την ΤΝ για τις δυσκολίες στην αγορά εργασίας. Η αυτοματοποίηση είναι μια ορατή, τεχνολογική δύναμη που προκαλεί δέος. Όμως, η μελέτη υποδηλώνει ότι η ΤΝ στην πραγματικότητα λειτουργεί συχνά ως συμπλήρωμα παρά ως υποκατάστατο. Οι νέοι που γνωρίζουν να χρησιμοποιούν εργαλεία παραγωγικής ΤΝ μπορούν να γίνουν εξαιρετικά αποδοτικοί. Το εμπόδιο που αντιμετωπίζουν δεν είναι ότι η ΤΝ κάνει τη δουλειά τους, αλλά ότι οι εργοδότες διστάζουν να προσλάβουν άπειρο προσωπικό που θα εργάζεται εξ αποστάσεως.
- Οι εργοδότες θεωρούν ότι η εκπαίδευση εξ αποστάσεως είναι αναποτελεσματική και κοστοβόρα.
- Η έλλειψη φυσικής παρουσίας μειώνει το αίσθημα του ανήκειν, οδηγώντας σε υψηλότερα ποσοστά παραιτήσεων.
- Οι νέοι εργαζόμενοι δυσκολεύονται να χτίσουν το δίκτυο επαφών (networking) που είναι απαραίτητο για την ανέλιξή τους.
Η οικονομική διάσταση της απομόνωσης
Από οικονομικής άποψης, η τηλεργασία έχει δημιουργήσει μια αγορά δύο ταχυτήτων. Οι έμπειροι επαγγελματίες απολαμβάνουν την ευελιξία και την εξοικονόμηση χρόνου από τις μετακινήσεις. Την ίδια στιγμή, η «δεξαμενή ταλέντων» των νέων στεγνώνει. Αν οι νέοι δεν εκπαιδεύονται σωστά σήμερα, η οικονομία θα αντιμετωπίσει σοβαρό έλλειμμα ηγετικών στελεχών σε δέκα χρόνια. Η μελέτη τονίζει ότι η ανεργία των νέων σε ορισμένες αστικές περιοχές παραμένει πεισματικά υψηλή, παρά την έλλειψη εργατικών χεριών σε άλλους τομείς, ακριβώς επειδή οι entry-level θέσεις που προσφέρονται εξ αποστάσεως έχουν γίνει εξαιρετικά ανταγωνιστικές ή έχουν καταργηθεί λόγω της δυσκολίας ενσωμάτωσης των νέων.
«Δεν είναι ότι οι νέοι δεν θέλουν να εργαστούν. Είναι ότι το σύστημα εκπαίδευσης εντός της εργασίας έχει καταρρεύσει κάτω από το βάρος της ψηφιακής απόστασης», αναφέρει χαρακτηριστικά η ανάλυση.
Προς ένα υβριδικό μέλλον;
Η λύση δεν είναι η πλήρης επιστροφή στο 1950, αλλά η αναγνώριση ότι η ανθρώπινη εγγύτητα είναι απαραίτητο συστατικό της επαγγελματικής ωρίμανσης. Πολλές εταιρείες αρχίζουν πλέον να επιβάλλουν υβριδικά μοντέλα ειδικά για τους νέους υπαλλήλους, αναγνωρίζοντας ότι η επένδυση στην παρουσία τους στο γραφείο είναι επένδυση στο μέλλον της ίδιας της επιχείρησης. Η Τεχνητή Νοημοσύνη θα αλλάξει τα καθήκοντα, αλλά η τηλεργασία είναι αυτή που αλλάζει τον τρόπο με τον οποίο γινόμαστε επαγγελματίες. Αν δεν βρεθεί η χρυσή τομή, κινδυνεύουμε να δημιουργήσουμε μια «χαμένη γενιά» ψηφιακών ερημιτών που θα έχουν τα πτυχία και τα εργαλεία, αλλά όχι την εμπειρία να ηγηθούν.
