Η εικόνα των ελληνικών αεροδρομίων τα τελευταία χρόνια ήταν μια ιστορία επιτυχίας, με συνεχή ρεκόρ αφίξεων και εκσυγχρονισμό υποδομών. Ωστόσο, το καλοκαίρι του 2026 βρίσκει την τουριστική βιομηχανία μπροστά σε μια απρόσμενη πρόκληση: το νέο ευρωπαϊκό Σύστημα Εισόδου/Εξόδου (Entry/Exit System - EES). Ο διευθύνων σύμβουλος της Fraport Greece, Alexander Zinell, σε μια σπάνια δημόσια παρέμβαση με έντονο ύφος, προειδοποιεί ότι αν δεν υπάρξει ριζική αναθεώρηση του τρόπου εφαρμογής του συστήματος, τα αεροδρόμια της χώρας κινδυνεύουν με λειτουργική ασφυξία.
Η Ανατομία μιας Γραφειοκρατικής Καταιγίδας
Το EES σχεδιάστηκε από την Ευρωπαϊκή Ένωση με στόχο την ενίσχυση της ασφάλειας των συνόρων και την αυτοματοποίηση του ελέγχου των πολιτών τρίτων χωρών. Στη θεωρία, η αντικατάσταση της χειροκίνητης σφράγισης των διαβατηρίων με τη λήψη βιομετρικών δεδομένων (δακτυλικά αποτυπώματα και σάρωση προσώπου) θα έπρεπε να επιταχύνει τις διαδικασίες. Στην πράξη, όμως, η εφαρμογή του στα 14 περιφερειακά αεροδρόμια που διαχειρίζεται η Fraport Greece έχει αποδειχθεί εφιαλτική.
Σύμφωνα με τον κ. Zinell, η διαδικασία εγγραφής ενός επιβάτη στο σύστημα για πρώτη φορά μπορεί να διαρκέσει από δύο έως και τέσσερα λεπτά. Σε περιόδους αιχμής, όπου εκατοντάδες επιβάτες αποβιβάζονται ταυτόχρονα από πτήσεις εκτός Σένγκεν (όπως από το Ηνωμένο Βασίλειο, τις ΗΠΑ ή την Αυστραλία), ο χρόνος αναμονής πολλαπλασιάζεται εκθετικά. «Δεν μιλάμε απλώς για ταλαιπωρία, αλλά για ζήτημα ασφάλειας», τόνισε ο CEO, αναφερόμενος στον συνωστισμό που δημιουργείται σε κλειστούς χώρους αναμονής που δεν είχαν σχεδιαστεί για τέτοιους όγκους στατικής αναμονής.
Ο Αντίκτυπος στον Ελληνικό Τουρισμό
Η Ελλάδα, περισσότερο από κάθε άλλη ευρωπαϊκή χώρα, εξαρτάται από την ομαλή ροή των επισκεπτών. Το 2025 έκλεισε με ιστορικά υψηλά, αλλά η φήμη του «seamless travel» (ταξίδι χωρίς εμπόδια) κινδυνεύει να καταρρεύσει. Οι τουρίστες που έρχονται για να απολαύσουν το Αιγαίο βρίσκονται εγκλωβισμένοι σε ατελείωτες ουρές κάτω από υψηλές θερμοκρασίες, δημιουργώντας μια πρώτη εντύπωση που κάθε άλλο παρά φιλόξενη μπορεί να χαρακτηριστεί.
Η Fraport Greece έχει ήδη επενδύσει σημαντικά κεφάλαια στην επέκταση των χώρων ελέγχου διαβατηρίων και στην εγκατάσταση αυτόματων πυλών (e-gates). Ωστόσο, η τεχνολογία από μόνη της δεν αρκεί. Το ζήτημα είναι δομικό: το EES απαιτεί μια σειρά από ενέργειες που απαιτούν φυσική παρουσία και χρόνο, κάτι που η υπάρχουσα αρχιτεκτονική των περισσότερων αεροδρομίων παγκοσμίως δυσκολεύεται να απορροφήσει. Ο κ. Zinell ζητά μια περίοδο σταδιακής προσαρμογής ή την απλοποίηση των απαιτούμενων δεδομένων για τις χώρες χαμηλού κινδύνου.
Η Πολιτική Διάσταση και οι Ευρωπαϊκές Ευθύνες
Το πρόβλημα δεν είναι αποκλειστικά ελληνικό, αλλά η Ελλάδα το βιώνει εντονότερα λόγω της γεωγραφικής της θέσης ως εξωτερικό σύνορο της ΕΕ και της τεράστιας εξάρτησής της από πτήσεις εκτός Σένγκεν. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει δεχθεί επικρίσεις για την καθυστέρηση στην παράδοση του απαραίτητου λογισμικού και για την έλλειψη συντονισμού μεταξύ των κρατών-μελών.
Ο διευθύνων σύμβουλος της Fraport Greece επισημαίνει ότι η αστυνόμευση των συνόρων είναι κρατική αρμοδιότητα, αλλά οι επιπτώσεις της κακής διαχείρισης πέφτουν στις πλάτες των ιδιωτών διαχειριστών και των επιβατών. Υπάρχει μια έντονη δυσαρέσκεια για το γεγονός ότι οι αερολιμένες καλούνται να λύσουν ένα πρόβλημα που δημιουργήθηκε σε επίπεδο κεντρικού σχεδιασμού στις Βρυξέλλες, χωρίς την απαραίτητη ευελιξία.
Προς Αναζήτηση Λύσης
Ποιες είναι οι εναλλακτικές; Η Fraport προτείνει την ενίσχυση του προσωπικού της αστυνομίας στα αεροδρόμια, τη χρήση προ-εγγραφής μέσω κινητών εφαρμογών πριν την άφιξη στο αεροδρόμιο και, κυρίως, μια πολιτική απόφαση για «χαλάρωση» των ελέγχων σε περιπτώσεις ακραίου συνωστισμού για λόγους δημόσιας τάξης. Αν δεν ληφθούν μέτρα άμεσα, το «brand Greece» κινδυνεύει να δεχθεί ένα ισχυρό πλήγμα, όχι από έλλειψη ζήτησης, αλλά από την αδυναμία της γραφειοκρατίας να ακολουθήσει τον ρυθμό της σύγχρονης κινητικότητας.
- Ανάγκη για ψηφιακή προ-εγγραφή των επιβατών.
- Αύξηση των οργανικών θέσεων της ΕΛ.ΑΣ. στα σημεία ελέγχου.
- Επανασχεδιασμός της ροής επιβατών στα κτίρια αεροσταθμών.
- Διπλωματική πίεση στις Βρυξέλλες για τροποποίηση του κανονισμού EES.
Το στοίχημα για το υπόλοιπο του 2026 και το 2027 είναι μεγάλο. Η επιτυχία του τουρισμού δεν κρίνεται πλέον μόνο στα ξενοδοχεία και στις παραλίες, αλλά στην πρώτη και την τελευταία ώρα που περνά ο ταξιδιώτης στο ελληνικό έδαφος. Και αυτή τη στιγμή, αυτή η ώρα είναι η πιο προβληματική.
