Η Περιφέρεια Στερεάς Ελλάδας, μια περιοχή με ιδιαίτερα ετερογενή οικονομικά χαρακτηριστικά —από τη βαριά βιομηχανία των Οινοφύτων μέχρι τον αγροδιατροφικό πλούτο της Φθιώτιδας και τον τουρισμό της Εύβοιας— βρίσκεται στο επίκεντρο μιας νέας αναπτυξιακής προσπάθειας. Το πρόγραμμα «Επιχειρώ Στερεά», ενταγμένο στο ευρύτερο πλαίσιο του Προγράμματος «Στερεά Ελλάδα» 2021-2027, δεν αποτελεί απλώς μια ακόμα επιδοτούμενη δράση, αλλά ένα στρατηγικό εργαλείο που φιλοδοξεί να γεφυρώσει το χάσμα μεταξύ της παραδοσιακής επιχειρηματικότητας και των απαιτήσεων της 4ης Βιομηχανικής Επανάστασης.
Η δράση απευθύνεται σε υφιστάμενες πολύ μικρές, μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις (ΜΜΕ) που δραστηριοποιούνται στην περιοχή, προσφέροντας τους την απαραίτητη ρευστότητα για να επενδύσουν σε τεχνολογικό εξοπλισμό, ενεργειακή αναβάθμιση και βελτίωση των παραγωγικών τους διαδικασιών. Σε μια περίοδο όπου το κόστος ενέργειας και ο πληθωρισμός πιέζουν ασφυκτικά τα περιθώρια κέρδους, η διοχέτευση κοινοτικών πόρων μέσω του Ευρωπαϊκού Ταμείου Περιφερειακής Ανάπτυξης (ΕΤΠΑ) λειτουργεί ως κρίσιμη «ανάσα» για την τοπική οικονομία.
Ο Ψηφιακός και Πράσινος Μετασχηματισμός ως Πυλώνας Ανάπτυξης
Το πρόγραμμα «Επιχειρώ Στερεά» θέτει ως προτεραιότητα δύο βασικούς άξονες: την ψηφιακή αναβάθμιση και την περιβαλλοντική βιωσιμότητα. Δεν πρόκειται πλέον για μια προαιρετική επιλογή, αλλά για ζήτημα επιβίωσης στον παγκόσμιο ανταγωνισμό. Οι επιχειρήσεις καλούνται να υιοθετήσουν λύσεις πληροφορικής, να ενσωματώσουν αυτοματισμούς στην παραγωγή τους και να βελτιώσουν την ψηφιακή τους παρουσία. Ταυτόχρονα, η ενίσχυση δράσεων που μειώνουν το ενεργειακό αποτύπωμα —όπως η εγκατάσταση φωτοβολταϊκών συστημάτων για αυτοκατανάλωση ή η χρήση ενεργειακά αποδοτικότερου εξοπλισμού— αποτελεί κεντρικό σημείο της πρόσκλησης.
Σύμφωνα με αναλυτές της αγοράς, η Στερεά Ελλάδα διαθέτει το πλεονέκτημα της γεωγραφικής εγγύτητας με την Αττική, γεγονός που της επιτρέπει να λειτουργεί ως δορυφόρος καινοτομίας. Ωστόσο, η πρόκληση έγκειται στην απορρόφηση των κονδυλίων από τις πολύ μικρές επιχειρήσεις, οι οποίες συχνά στερούνται της απαραίτητης τεχνογνωσίας για τη σύνταξη και παρακολούθηση σύνθετων επενδυτικών σχεδίων. Εδώ, ο ρόλος των συμβούλων επιχειρήσεων και των τοπικών επιμελητηρίων καθίσταται καταλυτικός για την επιτυχία του προγράμματος.
Κριτήρια Επιλεξιμότητας και Χρηματοδοτικό Σχήμα
Η δράση επικεντρώνεται σε επιχειρήσεις που έχουν κλείσει τουλάχιστον δύο πλήρεις διαχειριστικές χρήσεις και διαθέτουν επιλέξιμους Κωδικούς Αριθμούς Δραστηριότητας (ΚΑΔ). Το ύψος της επιδότησης ποικίλλει ανάλογα με το μέγεθος της επένδυσης, ενώ το ποσοστό ενίσχυσης μπορεί να φτάσει σε επίπεδα που καθιστούν το επενδυτικό ρίσκο διαχειρίσιμο για τον μέσο επιχειρηματία. Οι δαπάνες που καλύπτονται περιλαμβάνουν:
- Κτίρια, εγκαταστάσεις και περιβάλλων χώρος.
- Μηχανήματα και εξοπλισμός παραγωγής.
- Ψηφιακός εξοπλισμός και λογισμικό (ERP, CRM, e-commerce).
- Πιστοποίηση προϊόντων και υπηρεσιών.
- Δαπάνες προβολής και εξωστρέφειας.
«Η ενίσχυση της μικρομεσαίας επιχειρηματικότητας στη Στερεά Ελλάδα δεν είναι μόνο οικονομικό ζήτημα, αλλά κοινωνικό. Κάθε ευρώ που επενδύεται στον εκσυγχρονισμό μιας τοπικής επιχείρησης, μεταφράζεται σε διατήρηση θέσεων εργασίας και συγκράτηση του πληθυσμού στην περιφέρεια», αναφέρουν στελέχη της περιφερειακής διοίκησης.
Προκλήσεις και Προοπτικές για την Τοπική Οικονομία
Παρά τις θετικές προοπτικές, η υλοποίηση του προγράμματος «Επιχειρώ Στερεά» έρχεται αντιμέτωπη με τη διαχρονική παθογένεια της γραφειοκρατίας. Η ταχύτητα αξιολόγησης των προτάσεων και η έγκαιρη εκταμίευση των πόρων είναι οι δύο παράγοντες που θα κρίνουν αν το πρόγραμμα θα πετύχει τον στόχο του. Επιπλέον, η ανάγκη για ίδια συμμετοχή των επιχειρηματιών, σε ένα περιβάλλον περιορισμένης τραπεζικής χρηματοδότησης, παραμένει ένα σημαντικό εμπόδιο για τις μικρότερες μονάδες.
Ωστόσο, η δυναμική της Περιφέρειας είναι αδιαμφισβήτητη. Η Στερεά Ελλάδα διαθέτει ισχυρή παρουσία στον μεταποιητικό κλάδο και στον τομέα των μετάλλων, ενώ η Εύβοια προσπαθεί να ανακάμψει τουριστικά και περιβαλλοντικά μετά τις καταστροφικές πυρκαγιές των προηγούμενων ετών. Το πρόγραμμα αυτό μπορεί να λειτουργήσει ως επιταχυντής για την ανασυγκρότηση των πληγεισών περιοχών, δίνοντας έμφαση σε βιώσιμες μορφές ανάπτυξης που σέβονται το φυσικό περιβάλλον και προάγουν την κυκλική οικονομία.
Συμπεράσματα: Προς ένα Νέο Παραγωγικό Μοντέλο
Το «Επιχειρώ Στερεά» 2021-2027 αποτελεί ένα κρίσιμο τεστ για την περιφερειακή διακυβέρνηση και τον ιδιωτικό τομέα. Η επιτυχία του δεν θα μετρηθεί μόνο με τον αριθμό των επιχειρήσεων που θα χρηματοδοτηθούν, αλλά με τη μακροπρόθεσμη ανθεκτικότητα που θα αποκτήσουν αυτές οι επιχειρήσεις απέναντι στις μελλοντικές κρίσεις. Η μετάβαση από μια οικονομία χαμηλής προστιθέμενης αξίας σε μια οικονομία βασισμένη στη γνώση και την καινοτομία είναι ο μόνος δρόμος για την ευημερία της Στερεάς Ελλάδας. Οι πόροι είναι διαθέσιμοι· η πρόκληση τώρα μεταφέρεται στους ίδιους τους επιχειρηματίες και στους μηχανισμούς υποστήριξής τους, ώστε να μετατρέψουν αυτή την ευκαιρία σε απτό αποτέλεσμα για την τοπική κοινωνία.
